شاعرانگی علی حاتمی در آثارش، آینه گردانی یک «فقدان» است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، آیین بزرگداشت مقام فرهنگی و هنری زنده‌یاد علی حاتمی، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و چهره ماندگار سینمای ایران عصر امروز (یکشنبه ۲۵مردادماه) درانجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران برگزار شد. در این مراسم که با همکاری با همکاری بنیاد رودکی و سازمان سینمایی و امور سمعی و بصری برگزار شد جمعی از اهالی سینما، همکاران مرحوم علی حاتمی و دوست ایران این هنرمند فقید حضور داشتند.

رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی یکی از سخنرانان این مراسم بود. وی با اشاره به این که چنین نکوداشتی باید بسیار پیش‌تر از این تاریخ برگزار می‌شد افزود: بی تردید علی حاتمی یکی از مفاخر فرهنگی کشورمان است و و چه باشکوه است که در خانه مفاخر فرهنگی ایران یاد استاد حاتمی را گرامی بداریم

وی اظهار کرد: از علی حاتمی به عنوان «سعدی سینمای ایران» یاد کرده‌اند. شاعرانگی در هر اثر هنری جای دارد. این شاعرانگی را گاه می‌شنویم و گاهی می‌بینیم. در زمان حیات علی حاتمی انتقاداتی نسبت به آثار او مطرح می‌شد مبنی بر این که روایت او با امر واقعی تاریخی نسبتی ندارد؛ البته خود او بار‌ها گفته بود من ادعای بیان تاریخ را ندارم. تاریخ برای او زبان و ابزاری بود برای نشان دادن هویت و حافظه فرهنگی جامعه ایران.

فرید زاده گفت: حافظه فرهنگی هم کوتاه مدت و هم بلندمدت است. این حافظه فرهنگی در ادوار مختلف با مشارکت جمعی شکل می‌گیرد. فهم جهانی که حاتمی به تصویر کشیده بود در «اکنون» و در «حال» محقق می‌شود. روایت شاعرانگی علی حاتمی آینه گردانی یک «فقدان» است؛ جهانی که بوده و اکنون نیست.

وی افزود: در مواجهه با آثار مرحوم‌حاتمی رگه‌هایی را می‌بینیم که برای نسل من و نسل‌های پس از من ملموس نیست خیابان‌های سریال «هزاردستان» یا خانه قدیمی فیلم «مادر» اکنون به سختی در تهران پیدا می‌شود. این «آینه گردانی فقدان» که فروید هم به آن اشاره میکند در آثار حاتمی وجود دارد. آثار او صرفا سمت و سوی نوستالژیک ندارد بلکه امید بخش بوده و به دنبال شکل دادن به هویت است. به همین دلیل آثارش تاریخ مصرف ندارد و ابدی است. این آثار هربار میتواند دوباره توسط جماعتی قرائت شود و بخشی از هویت فرهنگی آن نسل باشد.

رئیس سازمان سینمایی گفت: فیلم «مادر» یکی از بامسماترین آثار مرحوم حاتمی است. مادری که پیش از مرگ، فرزندانش را حول یک خانه دور هم جمع می‌کند و آیین عزاداری اش را خودش برگزار می‌کند. در حقیقت مادر به خانه بر میگردد تا سقف خانه پابرجا باشد. امیدوارم سقف این خانه هم همیشه پابرجا باشد.

در این برنامه همچنین سید محمد بهشتی مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی، داریوش مودبیان نویسنده، مترجم و کارگردان سینما، رائد فریدزاده رییس سازمان امور سینمایی و سمعی بصری، مهدی دادگو تهیه‌کننده سینما و محمود شالویی درباره زندگی، آثار و جایگاه فرهنگی و هنری علی حاتمی صحبت‌هایی را مطرح کردند. همچنین حسام الدین سراج خواننده موسیقی ایرانی نیز قطعه کوتاهی را برای حضار اجرا کرد.

همچنین، در بخش موسیقایی این آیین، تصنیف «دلشدگان» در دستگاه ماهور و تصنیف «امید عشق» در آواز شوشتری، هر دو از آلبوم «دلشدگان» ساخته حسین علیزاده برای فیلم «دلشدگان» به کارگردانی زنده‌یاد علی حاتمی، اجرا شد.

در این اجرا، کیارش داوودی نوازنده سنتور، پانیذ مجاهدنیا نوازنده تار، کامیار رحیمی نوازنده تنبک، پوریا شیوافرد نوازنده نی و حسین علیشاپور به عنوان خواننده، اعضای بخش ساز‌های سنتی ارکستر موسیقی ملی ایران بودند.

این بخش موسیقایی با اجرای ساز‌های ایرانی و آواز، از بخش‌های هنری آیین بزرگداشت علی حاتمی بود و قطعاتی از یکی از آثار شناخته‌شده سینمایی او را در قالب اجرای زنده بازخوانی کرد.

همچنین در پایان این مراسم از کتاب یادنامه زنده یاد علی حاتمی که در انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران چاپ شده است رونمایی به عمل آمد.

لازم به یادآوری است، زنده‌یاد علی حاتمی متولد ۲۴ مرداد۱۳۲۳ و درگذشته ۱۴آذر ۱۳۷۵ است. وی در طول فعالیت حرفه‌ای خود آثاری خلق کرد که بسیاری از آنها به دلیل توجه ویژه به زبان فارسی، فرهنگ عامه، تاریخ معاصر و شخصیت‌های ایرانی، جایگاهی متمایز در سینمای کشور پیدا کرده‌اند. مجموعه تلویزیونی «هزاردستان» یکی از مهم‌ترین آثار اوست که با روایت داستانی در بستر تحولات اجتماعی و سیاسی ایران، تصویری ماندگار از تهران قدیم و بخشی از تاریخ معاصر ایران ارائه می‌کند.