عادتی که احساس شادی را بیشتر میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «Futura Sciences»؛ هنگامی که حرف از شادی و رضایت از زندگی میشود، به طور معمول داشتن روابط باکیفیت و توانایی لذت بردن از لحظه حال از مهمترین عوامل شناخته شده هستند. پژوهش طولانیمدت دانشگاه هاروارد درباره شادی نیز بر اهمیت روابط انسانی در احساس رضایت از زندگی تاکید کرده است. با این حال، برخی از عادات روزمره نیز میتواند به تقویت احساس رضایت کمک کند.
براساس مطالعهای که توسط Talker Research با همکاری ThriftBooks و با مشارکت نزدیک به ۲ هزار آمریکایی انجام شده است، اختصاص زمانی دور از صفحهنمایشها و شبکههای اجتماعی میتواند به افراد کمک کند ارتباط عمیقتری با دنیای اطراف خود برقرار کنند و احساس شادی بیشتری داشته باشند.
دوری از صفحهنمایش، نزدیکتر شدن به شادی
بر اساس نتایج این مطالعه که StudyFinds نیز آن را گزارش کرده است، حضور دائمی صفحهنمایشها میتواند برای برخی افراد با احساسات منفی همراه باشد؛ بهطوری که ۲۵ درصد شرکتکنندگان احساس فشار و غرقشدن در اطلاعات، ۲۲ درصد احساس اضطراب، ۱۸ درصد تحریکپذیری و ۱۹ درصد نیز نارضایتی از زندگی را تجربه میکنند. یکی از عوامل موثر در این وضعیت، محتوای منفی و فشار روانی ناشی از حضور دائمی فناوری در زندگی روزمره عنوان شده است.
برای مقابله با این وضعیت، تعیین محدودیت برای زمان استفاده از صفحهنمایش میتواند یکی از راهکارها باشد. براساس این مطالعه، ۵۴ درصد افراد نسل Z، متولد سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲، و ۴۳ درصد نسل هزاره اعلام کردهاند که هر روز زمانی را به دوری از فضای دیجیتال اختصاص میدهند.
در مقابل، نسل X که شامل متولدین سال ۱۹۶۵ به بعد میشود، کمتر چنین زمانی را در برنامه روزانه خود قرار میدهد و این رقم در میان آنها ۳۳ درصد گزارش شده است.
بهترین فعالیتها برای فاصله گرفتن از صفحهنمایش
به گفته باربارا هاگن، معاون فروش و بازاریابی ThriftBooks، مردم بیش از گذشته به ارزش زمانی که خارج از فضای دیجیتال سپری میکنند، توجه نشان میدهند.
پیادهروی در طبیعت، فعالیت بدنی و ورزش، مدیتیشن و تمرینهای آرامسازی از جمله فعالیتهایی هستند که میتوانند به افراد برای فاصله گرفتن از فضای دیجیتال و تمرکز بیشتر بر لحظه حال کمک کنند.
براساس نتایج این مطالعه، یکی از محبوبترین سرگرمیهای بدون صفحهنمایش، نوشتن یادداشتهای روزانه و بهویژه ثبت مواردی است که فرد بابت آنها احساس قدردانی میکند؛ فعالیتی که ۳۲ درصد شرکتکنندگان آن را انتخاب کردهاند.
پس از آن، خواندن کتاب چاپی با ۳۱ درصد قرار دارد. بازیهای رومیزی و حل پازل نیز با انتخاب ۲۷ درصد شرکتکنندگان، از دیگر فعالیتهای محبوب برای گذراندن زمان بدون صفحهنمایش بودهاند.
چند ساعت صفحهنمایش چه اثری بر بهزیستی دارد؟
موضوع استفاده از صفحهنمایشها فقط به یک نظرسنجی درباره احساس شادی محدود نمیشود. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز در گزارشی در سال ۲۰۲۵، رابطه میان زمان استفاده شخصی از صفحهنمایش و بهزیستی افراد را در ۱۴ کشور بررسی کرده است. این کشورها شامل استرالیا، برزیل، کانادا، فرانسه، آلمان، هند، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی، مکزیک، هلند، آفریقای جنوبی، بریتانیا و آمریکا بودند.
نتایج نشان میدهد افرادی که بیش از دو ساعت در روز برای استفاده شخصی مقابل صفحهنمایشها هستند، با احتمال بیشتری بهزیستی ذهنی پایینتری را گزارش میکنند. با این حال، OECD تأکید میکند که این رابطه به معنای اثبات علت و معلولی نیست و عواملی مانند خواب ناکافی، فعالیت بدنی کم، تنهایی و مشکلات مالی نیز در بهزیستی افراد نقش دارند.
اگر قرار باشد زمان استفاده از صفحهنمایش کاهش پیدا کند، آیا فقط مدیریت زمان کافی است یا باید خود ابزار را تغییر داد؟
تجربه برخی کاربران نشان میدهد بازگشت به گوشیهای ساده و تاشو میتواند یکی از راههای ایجاد محدودیت باشد. نشریه Consumer Reports در گزارشی تجربه استفاده از Nokia 2780 Flip را بررسی کرده است. نویسنده این گزارش توضیح میدهد که استفاده از یک گوشی ساده، به دلیل نداشتن بسیاری از قابلیتها و جذابیتهای گوشیهای هوشمند، باعث شد زمان کمتری را مقابل صفحهنمایش بگذراند و رابطهاش با تلفن همراه تغییر کند.
البته این تجربه شخصی به معنای بهتر یا سالمتر بودن گوشی ساده برای همه افراد نیست، بلکه نشان میدهد محدود کردن قابلیتهای یک دستگاه میتواند خودبهخود بخشی از وسوسه استفاده مداوم از آن را کاهش دهد. این ایده با نتایج پژوهشهای علمی درباره کاهش استفاده از گوشی هوشمند نیز همخوانی دارد.
در یک کارآزمایی تصادفی کنترل شده که در BMC Medicine منتشر شده است، ۱۱۱ دانشجو برای سه هفته میزان استفاده از گوشی هوشمند خود را به حداکثر دو ساعت در روز محدود کردند. نتایج نشان داد این کاهش با بهبودهایی در بهزیستی، علائم افسردگی، کیفیت خواب و استرس همراه بود. با این حال، پژوهشگران مشاهده کردند که پس از پایان دوره مداخله، میزان استفاده از گوشی دوباره افزایش پیدا کرد.
پژوهش دیگری که در نشریه PNAS منتشر شده نیز اثر حذف اینترنت موبایل را بررسی کرد. در این مطالعه، مسدود کردن اینترنت موبایل برای دو هفته باعث کاهش استفاده از گوشی و بهبود شاخصهایی مانند رضایت از زندگی، عواطف مثبت، سلامت روان و توجه پایدار شد.
این نتایج نشان میدهند که مسئله لزوماً خود گوشی نیست؛ بلکه دسترسی دائمی و بدون محدودیت به اینترنت، شبکههای اجتماعی و محتوای دیجیتال میتواند بخش قابلتوجهی از زمان و توجه کاربران را به خود اختصاص دهد.
آیا فناوری باید حذف شود؟
سازمان جهانی بهداشت نیز در رویکرد خود به سلامت دیجیتال، فناوری را ابزاری برای ارتقای سلامت و رفاه میداند و هدف را حذف فناوری از زندگی انسان تعریف نمیکند.
از سوی دیگر، WHO اعلام کرده است که ۳۱ درصد بزرگسالان جهان، معادل حدود ۱.۸ میلیارد نفر، در سال ۲۰۲۲ به میزان توصیهشده فعالیت بدنی نداشتهاند. این سازمان افزایش زمان صرفشده برای کار، آموزش و سرگرمی در مقابل صفحهنمایشها را نیز در کنار عوامل دیگر، یکی از روندهای مرتبط با کمتحرکی میداند.
در نتیجه، فاصله گرفتن از صفحهنمایش زمانی میتواند بیشترین فایده را داشته باشد که با فعالیتی جایگزین شود؛ از پیادهروی و ورزش گرفته تا مطالعه، طبیعتگردی یا ارتباط حضوری با دیگران.
در نهایت، شاید راهحل زندگی دیجیتال سالمتر، بازگشت کامل به گذشته و کنار گذاشتن فناوری نباشد. برای یک نفر، تعیین زمان مشخص برای شبکههای اجتماعی کافی است؛ فرد دیگری ممکن است با خاموش کردن اعلانها کنترل بیشتری پیدا کند و برای شخصی دیگر، استفاده از یک گوشی ساده مانند نوکیا راه مؤثرتری برای ایجاد فاصله از دنیای آنلاین باشد. هدف، حذف گوشی نیست؛ هدف این است که گوشی و صفحهنمایش، تمام زندگی را به خود اختصاص ندهند.
انتهای پیام/