کتاب «بررسی فقهی بازنمایی معصومین در بازیهای رایانهای و متاورس» رونمایی شد
به گزارش خبرگزاری آنا، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم روز یکشنبه در این مراسم با بیان اینکه اصل بحث فقهی بازنمایی چهره معصومان(ع) موضوعی تازه نیست، گفت: در تاریخ فقه، موضوعاتی مانند تعزیهخوانی، شبیهخوانی، تئاتر و بازنمایی چهره شخصیتهای مقدس، پیشتر نیز محل گفتوگو بوده است؛ اما آنچه امروز این بحث را تازه میکند، «شکل کار» و نیز توجه به اقتضائات زمان و مکان است.
آیتالله علیدوست افزود: در روزگار فقهایی چون مرحوم نائینی، کاشفالغطا، حائری، بروجردی و امام خمینی(ره)، بحثی به نام رایانه و متاورس وجود نداشت، اما اکنون فقیه باید این موضوع را در قالب جدید بررسی کند.
وی با تأکید بر نقش عرف، فرهنگ و شرایط اجتماعی در استنباط احکام گفت: نمیتوان اقتضائات منطقه، مردم و فرهنگها را نادیده گرفت، زیرا در این صورت ارائه حکمی جهانی و پایدار ممکن نیست.
علیدوست با اشاره به تفاوتهای فرهنگی در بازنمایی چهره حضرت یعقوب(ع) در سریال حضرت یوسف(ع) اظهار کرد: هرچند اصل مسئله قدیمی است، اما تفاوت فضا و اقتضائات، آن را به موضوعی روز تبدیل میکند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم همچنین با اشاره به پدیدههای «در حال شدن» تصریح کرد: برخی موضوعات ثابت نیستند و پیوسته تغییر میکنند؛ مانند شرکتهای هرمی که نمیتوان آنها را مانند بیع یا مضاربه موضوعی پایدار دانست.
به گفته وی، درباره چنین موضوعاتی باید با دقت و بر اساس تحولات خودِ پدیده حکم صادر کرد و نباید نوگرایی را با مدگرایی اشتباه گرفت.
علیدوست در بخش دیگری از سخنانش گفت: گاهی برای رسیدن به حکم فقهی، کار میدانی لازم است و نمیتوان تنها بر مباحث نظری تکیه کرد.
وی افزود: درباره بازنمایی معصومان(ع) در فضای طبیعی، برخی آن را هتک و برخی وابسته به عرف میدانند، اما در این زمینه کمتر به ضرورت پژوهش میدانی توجه شده است.
وی همچنین تأکید کرد که در استنباط فقهی، روش و نگاه فقیه اهمیت زیادی دارد و با وجود یکسان بودن ادله، شیوه چینش و تحلیل آنها میتواند نتایج متفاوتی به همراه داشته باشد.
رییس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس نیز در این مراسم با اشاره به هتک و وهن در بازنمایی چهره و شخصیت معصومان(ع) در گیم و فضای متاورس گفت: بر پایه قواعدی چون حرمت هتک مقدسات، لزوم تعظیم شعائر الهی، حفظ حرمت اولیای الهی و جلوگیری از تحریف شخصیت معصومان، میتوان استدلال کرد که بازنمایی شخصیت معصومان در بسیاری از بازیهای رایانهای و محیطهای متاورسی، بیش از رسانههای سنتی، مستعد تحقق عنوان فقهی «هتک و وهن» است.
حجتالاسلاموالمسلمین علی نهاوندی افزود: ماهیت تعاملی بازی و متاورس، امکان کنترل، شکست دادن یا حذف شخصیت را به کاربر میدهد و همین امر، رابطه عبد و ولی الهی را به رابطه بازیکن و آواتار تبدیل میکند.
به گفته وی، متاورس صرفاً تصویر ارائه نمیدهد، بلکه شخصیت دیجیتال تولید میکند و همین ویژگی، احتمال تحریف، تمسخر و عادیسازی شخصیتهای مقدس را افزایش میدهد.
نهاوندی با اشاره به اینکه میزان هتک در این فضاها به عرف متدین بستگی دارد، گفت: قرار دادن معصوم در کنار شخصیتهای خیالی یا منفی، شرکت او در رقابتهای سرگرمکننده یا امکان تغییر و دستکاری در ظاهر و رفتار او، از منظر عرف متشرعه میتواند ناسازگار با قداست مقام معصوم تلقی شود.
وی تأکید کرد: موضوع صرفاً نمایش چهره نیست، بلکه بازنمایی هویت و شخصیت معصوم است.
رییس پژوهشگاه فضای مجازی نیز با اشاره به وضعیت حکمرانی فضای مجازی گفت: ارتباط میان حکمرانی فضای مجازی و لایههای پژوهش، در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و پژوهشهای مرتبط با حوزههایی مانند متاورس هنوز کافی نیست.
حجتالاسلام میثم غلامی افزود: امروز با میلیونها کاربر و ساعتها بازی روزانه، نیاز به تولید محتوای جدی و کاربردی در این عرصه بیش از گذشته احساس میشود.
در پایان این مراسم، کتاب «بررسی فقهی بازنمایی معصومین در بازیهای رایانهای و متاورس» رونمایی شد.
انتهای پیام/