مدیریت هوشمند مصرف؛ مسیر کمهزینه مهار ناترازی انرژی + اینفوگرافی
به گزارش خبرگزاری آنا، در شرایطی که ناترازی انرژی به یکی از چالشهای اصلی اقتصاد کشور تبدیل شده، مدیریت هوشمند مصرف بهعنوان یک راهبرد اجرایی و کمهزینه، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. برآوردهای مطرحشده نشان میدهد مجموعهای از اقدامات ساده، اما هدفمند در سه بخش برق، گاز طبیعی و حملونقل میتواند ضمن کاهش فشار بر زیرساختهای انرژی، زمینه بازگشت بخشی از منابع مالی به چرخه اقتصاد ملی را فراهم کند.
در بخش برق، تأکید اصلی بر اصلاح رفتار مصرفی و استفاده بهینه از تجهیزات سرمایشی و روشنایی است. بر اساس اعلام توانیر، تنظیم دمای کولر گازی روی ۲۵ درجه سانتیگراد یا بالاتر میتواند بیش از ۲۰ درصد در مصرف برق صرفهجویی ایجاد کند. همچنین گزارشهای رسمی نشان میدهد بهازای هر یک درجه افزایش دمای تنظیمی کولر، حدود ۵ درصد از مصرف برق کاسته میشود؛ موضوعی که در صورت تعمیم گسترده، میتواند اثر قابلتوجهی بر کاهش پیک مصرف تابستان داشته باشد. استفاده از نور طبیعی، بهکارگیری لامپهای LED، سرویس دورهای کولر و تمیز نگه داشتن فیلترها نیز از جمله راهکارهایی است که بدون نیاز به سرمایهگذاری سنگین، بازدهی انرژی را افزایش میدهد.
در حوزه گاز طبیعی نیز دادههای رسمی نشان میدهد سهم مصرف خانگی از گاز تحویلی به شبکه بسیار بالاست. بر اساس گزارش شانا از سخنگوی شرکت ملی گاز ایران، در ۱۸ آذر ۱۴۰۳ از ۸۵۹ میلیون مترمکعب گاز شیرین تزریقشده به شبکه سراسری، ۶۰۰ میلیون مترمکعب در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء مصرف شده است؛ رقمی که معادل حدود ۷۰ درصد کل گاز تحویلی آن روز به شبکه بود. این آمار نشان میدهد که اصلاح الگوی مصرف در بخش ساختمان، از جمله درزگیری پنجرهها، بهینهسازی سیستمهای گرمایشی، تنظیم دمای متعادل فضاهای داخلی و جلوگیری از اتلاف حرارتی، میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه گاز کشور داشته باشد.
در بخش حملونقل نیز مدیریت مصرف سوخت از مسیرهای کمهزینه و در عین حال مؤثر قابل پیگیری است. رعایت سرعت مجاز، کاهش سفرهای غیرضروری، نگهداری فنی خودروها و بهرهگیری از حملونقل عمومی از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش مصرف سوخت و هزینههای ناشی از آن کمک کند. در حوزه حملونقل سنگین نیز استفاده از فناوریهای کاهنده مقاومت هوا و بهینهسازی عملکرد ناوگان، از راهکارهای مهم برای کاهش مصرف و افزایش بهرهوری به شمار میرود.
از منظر اقتصادی، صرفهجویی در مصرف انرژی تنها یک توصیه عمومی یا زیستمحیطی نیست، بلکه یک ابزار سیاستی برای آزادسازی منابع و هدایت آن به سمت سرمایهگذاریهای مولد محسوب میشود. در همین چارچوب، برآوردهای مطرحشده از امکان بازگشت ماهانه ۴ میلیارد و ۳۷۷ میلیون دلار به اقتصاد ملی در صورت اجرای مجموعهای از اصلاحات مصرفی حکایت دارد؛ رقمی که اگرچه نیازمند اتکا به محاسبات و سنجشهای دقیقتر است، اما اهمیت اصلاح الگوی مصرف را بهعنوان یک سیاست راهبردی بهخوبی نشان میدهد.
به اعتقاد کارشناسان، در شرایط فعلی که کشور با محدودیتهای جدی در تأمین و توزیع انرژی مواجه است، تمرکز بر مدیریت هوشمند مصرف میتواند بهمراتب اثربخشتر از بسیاری از راهکارهای پرهزینه و زمانبر باشد. به این ترتیب، اصلاح الگوی مصرف در بخشهای برق، گاز و حملونقل، نهتنها به کاهش فشار بر زیرساختهای انرژی کمک میکند، بلکه میتواند مسیر تأمین منابع برای توسعه نیروگاهها، شبکه حملونقل و سایر زیرساختهای حیاتی کشور را نیز هموار سازد.
انتهای پیام/