مصرف خودسرانه مکملها میتواند موجب عوارض و هزینههای غیرضروری شود
به گزارش خبرگزاری آنا، مکملهای غذایی در سالهای اخیر به یکی از پرمصرفترین فرآوردههای حوزه سلامت تبدیل شدهاند. مولتیویتامینها، ویتامین D، زینک، منیزیم و امگا۳ از جمله مکملهایی هستند که بسیاری از افراد با هدف افزایش انرژی، تقویت سیستم ایمنی، پیشگیری از بیماریها یا جبران کمبودهای تغذیهای مصرف میکنند.
با این حال، متخصصان تأکید دارند مصرف مکملها باید بر اساس نیاز واقعی بدن و شواهد علمی انجام شود و نباید صرفاً تحت تأثیر تبلیغات، توصیههای غیرتخصصی یا باورهای رایج قرار گیرد.
دکتر ساقی حمیدی، داروساز و متخصص فارماکولوژی، در گفتوگو با خبرنگار روابط عمومی مجموعه مدد ایران اظهار کرد: مکملهای غذایی برای تکمیل رژیم غذایی طراحی شدهاند و نباید جایگزین یک برنامه غذایی متعادل و سالم شوند. در شرایط عادی، بخش عمده نیاز بدن به ویتامینها، مواد معدنی و سایر ریزمغذیها از طریق تغذیه متنوع و مناسب تأمین میشود.
وی افزود: در برخی شرایط، مصرف مکملها میتواند ضروری باشد و حتی بخشی از برنامه درمانی یا مراقبتی افراد را تشکیل دهد. زنان باردار و شیرده، سالمندان، مبتلایان به برخی بیماریهای مزمن، افراد دارای رژیمهای غذایی محدود و کسانی که کمبودهای تغذیهای آنها از طریق ارزیابیهای تخصصی تأیید شده است، از جمله گروههایی هستند که ممکن است به مصرف مکمل نیاز داشته باشند.
حمیدی با اشاره به شواهد علمی موجود گفت: مطالعات نشان میدهد مصرف روتین مکملها در افراد سالم و بدون کمبود مشخص یا اندیکاسیون پزشکی، لزوماً موجب بهبود سلامت عمومی یا پیشگیری از بیماریها نمیشود. از این رو، تصمیمگیری درباره مصرف مکمل باید با توجه به شرایط فردی و با نظر پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه انجام شود.
وی با بیان اینکه یکی از باورهای نادرست رایج، بیخطر دانستن مکملها به دلیل عرضه آسان آنهاست، تصریح کرد: بسیاری از افراد هنگام مواجهه با علائمی مانند خستگی، ضعف، ریزش مو، کاهش تمرکز یا افت انرژی، بدون بررسی علت اصلی به مصرف انواع مکملها روی میآورند. در حالی که این علائم میتوانند دلایل متعددی داشته باشند و مصرف خودسرانه مکمل لزوماً به رفع مشکل منجر نمیشود.
این متخصص فارماکولوژی ادامه داد: رویکرد علمی آن است که ابتدا علت زمینهای علائم شناسایی شود و در صورت وجود کمبود یا نیاز واقعی، مکمل مناسب با مقدار مصرف و مدت زمان مشخص تجویز شود. استفاده خودسرانه از مکملها نهتنها ممکن است بیفایده باشد، بلکه در برخی موارد تشخیص بیماریهای زمینهای را نیز به تأخیر میاندازد.
وی با تأکید بر اینکه مصرف بیش از حد برخی ریزمغذیها میتواند برای سلامت زیانآور باشد، اظهار داشت: مصرف طولانیمدت یا بیش از اندازه برخی مکملها از جمله ویتامین A، ویتامین D، آهن و برخی عناصر معدنی ممکن است با عوارض همراه باشد. همچنین برخی مکملها میتوانند با داروهای مصرفی افراد تداخل داشته و بر اثربخشی یا ایمنی درمان تأثیر بگذارند.
حمیدی افزود: مصرف همزمان چند مکمل، استفاده طولانیمدت بدون پایش تخصصی و اعتماد به تبلیغات غیرعلمی یا توصیههای غیرمعتبر در فضای مجازی از جمله رفتارهایی است که میتواند سلامت افراد را در معرض خطر قرار دهد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مکملها زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که بر اساس نیاز واقعی، کمبود اثباتشده و توصیه متخصص مصرف شوند. در کنار آن، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم و سبک زندگی سالم همچنان مهمترین عوامل حفظ و ارتقای سلامت به شمار میروند.
انتهای پیام/