دستیارهای هوش مصنوعی وزارتخانهها به دستیار ویژه رئیسجمهور تبدیل خواهد شد
حسین افشین در نشست خبری معرفی دستیارهای هوش مصنوعی وزارتخانهها که امروز در ساختمان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری برگزار شد، ضمن تشریح دستاوردهای فاز دوم پروژه، اعلام کرد همزمان با تکمیل بخش هوش تجاری این فاز، فاز سوم طرح نیز توسط دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان در حال اجراست و تا ۱۵ تیرماه به پایان خواهد رسید.
فاز دوم پروژه «دستیار هوش مصنوعی وزارتخانهها» که قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴ به اتمام برسد، به دلیل شرایط ناشی از جنگ و همچنین قطعی اینترنت با تأخیر مواجه شد و در نهایت امروز، ۳۰ خرداد ۱۴۰۵، بخش هوش تجاری (BI) آن به پایان رسید
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، در این نشست اظهار کرد: برای اینکه بتوان یک فناوری را در بخشهای دولتی نفوذ داد، نیاز به فرهنگسازی دارد و باید بر مجموعهای از موانع و مشکلات غلبه کرد. این موضوع بدون همکاری، صبوری و همراهی مجموعههای درگیر امکانپذیر نبود و اگر این موانع برطرف نمیشد، مسئله به نتیجه نمیرسید.
وی افزود: تقریبا یک سال است که روی پروژه دستیار هوش مصنوعی وزارتخانهها گام برداشتهایم و از ابتدا نیز تأکید بر این بود که دانشگاهها در این مسیر نقشآفرین باشند؛ زیرا دانش هوش مصنوعی در دانشگاههای کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار است. از نظر علمی و پژوهشی، ایران در این حوزه جایگاهی بین رتبههای ۱۲ تا ۱۴ جهان دارد، اما در زمینه کاربردپذیری وضعیت مناسبی نداشته است.
افشین ادامه داد: البته در سال گذشته با تلاشهای صورتگرفته حدود ۲۰ رتبه بهبود داشتیم، اما این میزان کافی نیست. فاصله میان رتبه علمی و رتبه کاربردی کشور در حوزه هوش مصنوعی حدود ۶۰ تا ۷۰ پله است و چنین شکافی در کمتر کشوری مشاهده میشود. یکی از دلایل این موضوع، مقاومت در برابر داده و پذیرش فناوریهای جدید است؛ مقاومتی که موجب از دست رفتن فرصتها میشود.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به تحول مفهوم مدیریت در جهان گفت: امروز اگر از من بپرسند یک کارخانه، وزارتخانه، شرکت دولتی یا خصوصی چگونه باید مدیریت شود، پاسخ این است که مدیریت دیگر از شکل سنتی خود خارج شده و به مدیریت داده محور تبدیل شده است. شرکتهای موفق دنیا شرکتهایی هستند که بتوانند داده را بهدرستی مدیریت کنند. موضوعاتی مانند کلانداده و بیگدیتا دیگر با توان انسانی قابل مدیریت نیست و نیازمند بهرهگیری از هوش مصنوعی است.
وی تصریح کرد: تلاش ما این بود که فرآیند تصمیمگیری در وزارتخانهها را به سمت دادهمحوری سوق دهیم. یکی از نخستین پرسشهایی که در آغاز پروژه مطرح میشد این بود که آیا قرار است این دستیارها به جای انسان تصمیم بگیرند؟ پاسخ منفی است. وظیفه این دستیارها جمعآوری، تحلیل و ساماندهی دادههاست تا تصمیمگیریها مبتنی بر داده انجام شود و این موضوع اهمیت بسیار بالایی دارد.
ارائههای انجامشده در این نشست مربوط به میزان پیشرفت دستیارهای هوش مصنوعی دستگاههای اجرایی در فاز دوم پروژه بوده است
افشین افزود: هرچه میزان دادهها و اطلاعات در اختیار مدیران بیشتر و دقیقتر باشد، کیفیت تصمیمات نیز افزایش مییابد. همانطور که در زندگی روزمره زمانی تصمیمات بهتری میگیریم که اطلاعات کاملتری داشته باشیم، در این پروژه نیز تلاش شده چنین بستری برای مدیران کشور فراهم شود.
وی با تأکید بر ماهیت بلندمدت این طرح اظهار کرد: از همان روز نخست نیز اعلام کردیم که پروژه دستیارهای هوش مصنوعی وزارتخانهها یک پروژه ششماهه یا یکساله نیست، بلکه پروژهای زنده و مستمر است. قرار نیست با اجرای یک مرحله از پروژه اعلام کنیم که وزارتخانهها به دستیارهای هوش مصنوعی مجهز شدهاند و کار به پایان رسیده است. این دستیارها نیازمند بهروزرسانی مستمر دادهها هستند.
معاون علمی رئیسجمهور ادامه داد: در نهایت، مجموعه این دستیارها میتواند به دستیار ویژه رئیسجمهور تبدیل شود، اما تحقق این هدف نیازمند بهروزرسانی مداوم دادهها و استمرار توسعه پروژه است.
وی با اشاره به آثار اقتصادی اجرای این طرح گفت: امروز در برخی وزارتخانهها شاهد هستیم که قراردادهای چند میلیون دلاری مبتنی بر هوش مصنوعی در حال شکلگیری است. یکی از نشانههای اثرگذاری دستیارهای هوش مصنوعی این است که اگر در گذشته معاونت علمی از هوشمندسازی یک چاه نفت حمایت میکرد، اکنون قراردادهای بزرگی برای هوشمندسازی دهها چاه نفت در حال انعقاد است. این موضوع نشان میدهد که وزارتخانهها و صنایع به اهمیت هوشمندسازی پی بردهاند.
افشین خاطرنشان کرد: معاونت علمی طبق وعدهای که داده بود، حمایتهای مالی لازم را انجام داد و تا پیش از پایان سال ۱۴۰۴، حدود ۹۰ درصد مبالغ قراردادها به مشارکتکنندگان پرداخت شد. این در حالی است که هنوز پروژهها به اتمام نرسیده بودند، اما به دلیل اهمیت طرح، پرداختها زودتر انجام شد.
وی افزود: براساس گزارشهای ناظران و ستاد اجرایی پروژه، تقریباً تمامی دانشگاهها متعهد شدهاند تا ۱۵ تیرماه به تعهدات خود عمل کنند و هر مجموعهای که از برنامه عقب بماند، تا زمان انجام تعهدات امکان ادامه همکاری در قراردادهای جدید را نخواهد داشت.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به چالشهای اجرای پروژه اظهار کرد: در طول این مدت مشکلات مختلفی از جمله محدودیتهای اینترنتی و همچنین شرایط ناشی از جنگ تحمیلی اخیر وجود داشت که بر روند توسعه دستیارهای هوش مصنوعی تأثیر گذاشت، اما تلاش دانشگاهها و تیمهای اجرایی متوقف نشد و عمده برنامهها مطابق زمانبندی پیش رفت.
وی درباره فاز دوم پروژه گفت: در مرحله جدید، وزارتخانهها باید مشارکت مستقیمتری در اجرای پروژه داشته باشند. بر همین اساس مقرر شده است در قراردادهای جدید، ۷۰ درصد هزینهها از سوی معاونت علمی و ۳۰ درصد از سوی وزارتخانه مربوطه تأمین شود.
افشین تأکید کرد: این تصمیم به دلیل کمبود منابع مالی اتخاذ نشده، بلکه هدف آن است که میزان اهمیت و اثرگذاری پروژه برای هر وزارتخانه مشخص شود. اگر دستگاهی تمایل به ادامه پروژه داشته باشد، باید در آن سرمایهگذاری کند و اگر دانشگاه یا مجری پروژه نتواند دستگاه اجرایی را نسبت به ضرورت ادامه کار متقاعد کند، نشاندهنده وجود ایراد در بخشی از فرآیند است.
وی افزود: سال آینده نسبت مشارکتها معکوس خواهد شد؛ بهگونهای که ۷۰ درصد هزینهها از سوی وزارتخانهها و ۳۰ درصد از سوی معاونت علمی تأمین میشود و در سالهای بعد، دستگاهها باید بهطور کامل مسئولیت ادامه پروژه را بر عهده بگیرند.
معاون علمی رئیسجمهور تصریح کرد: هدف ما حمایت دائمی نیست؛ هدف این است که پروژه به ارزش افزوده و ثروت تبدیل شود و نخستین مجموعهای که نیاز به ادامه آن را احساس کند، خود وزارتخانهها باشند.
همزمان فاز سوم این طرح توسط دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان در حال اجراست و مطابق برنامهریزی انجامشده، این فاز تا ۱۵ تیرماه سال جاری به پایان خواهد رسید
وی درباره شرایط تمدید قراردادها گفت: از ۱۵ تیرماه قراردادهای جدید با دو شرط تمدید میشوند؛ نخست آنکه دانشگاهها به تعهدات خود عمل کرده باشند و دوم آنکه وزارتخانه مربوطه طی نامهای رسمی، ادامه پروژه را تأیید و تعهد پرداخت ۳۰ درصد سهم خود را اعلام کند. همچنین پرداخت اولیه این سهم باید از سوی وزارتخانه انجام شود.
افشین افزود: معاونت علمی ۷۰ درصد باقیمانده را پس از تأیید وزارتخانه پرداخت خواهد کرد و در این مرحله حمایتها هدفمندتر از گذشته خواهد بود.
وی ادامه داد: قراردادهای جدید بهصورت سهجانبه میان معاونت علمی، وزارتخانه و دانشگاه منعقد خواهد شد و با توجه به اختیارات قانونی موجود، موانع اجرایی از جمله مسائل مرتبط با مناقصه نیز برطرف میشود.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به اهمیت این پروژه برای اعضای هیأت دولت گفت: موضوع دستیارهای هوش مصنوعی یکی از مباحثی است که بهطور مستمر در حاشیه جلسات دولت با وزرا مطرح میشود و نشان میدهد این پروژه برای دستگاههای اجرایی اهمیت بالایی دارد.
وی افزود: در گام دوم، هدف این است که آثار بهرهوری ناشی از هوشمندسازی بهصورت ملموس در وزارتخانهها مشاهده شود. همانگونه که در صنعت نفت آثار اقتصادی هوشمندسازی نمایان شده، در حوزههایی مانند کشاورزی، علوم، صنعت، معدن، تجارت، گردشگری، رفاه و سایر وزارتخانهها نیز هوشمندسازی و بهرهگیری از داده میتواند به ارتقای کیفیت تصمیمگیری مدیران منجر شود.
افشین در پایان اظهار کرد: این پروژه برای دانشگاهها نیز دستاوردهای ارزشمندی داشته است و موجب تقویت هستههای پژوهشی و دانشجویی فعال در حوزه هوش مصنوعی شده است. اگرچه ماهیت پروژه کاربردی بود، اما در عمل آثار مثبتی نیز در بخش علمی و پژوهشی کشور بر جای گذاشته و موجب پیشرفتهای قابل توجهی در این حوزه شده است.
انتهای پیام/