واکنش مدیر موزه بریتانیا به فشارهای سیاسی/ حذف برچسب «فلسطین» از اشیای تاریخی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا به نقل از گاردین، جنجالهای اخیر پیرامون موزه بریتانیا که یکی از مهمترین نهادهای فرهنگی و تاریخی جهان به شمار میرود، بار دیگر توجه افکار عمومی را به چالشهای سیاسی‑فرهنگی در بریتانیا معطوف کرده است. این بار، تصمیم این موزه برای به تعویق انداختن یک سخنرانی علمی با موضوع «اسرائیل و یهودیان باستان» که قرار بود در چارچوب نخستین «ماه فرهنگ یهودی» بریتانیا برگزار شود، با موج گستردهای از انتقادات روبهرو شده است.
نیکلاس کالینان، مدیر موزه بریتانیا، با انتشار بیانیهای مفصل در وبسایت این موزه، اقدام به دفاع از این تصمیم کرد.
وی گفت: «آزادی بیان مستلزم آن نیست که نهادها بستری برای برهمزدن نظم فراهم کنند.»
به گفته کالینان، موزه در روزهای منتهی به رویداد اطلاعات موثقی دریافت کرده بود که نشان میداد بین ۲۵ تا ۵۰ درصد از دارندگان بلیت قصد دارند سخنرانی را مختل کنند.
وی افزود که هزاران بازدیدکننده، از جمله گروههای دانشآموزی، در آن زمان در ساختمان موزه حضور خواهند داشت و «کسانی که در سخنرانی شرکت میکردند، این انتظار معقول را داشتند که بتوانند آن را بشنوند و ناآگاهانه به مخاطبان اجباری برای هدفی دیگر تبدیل نشوند.»
این سخنرانی که توسط دکتر پل کالینز، مسئول بخش خاورمیانه موزه، قرار بود برگزار شود، کمتر از ۲۴ ساعت پیش از زمان مقرر به تعویق افتاد.
این اقدام واکنشهای تند چهرههای سرشناس را در پی داشت؛ از جمله کمی بدنوک، رهبر حزب محافظهکار بریتانیا، دیوید ولفسون، مشاور کل سایه، و مورخان برجستهای، چون سایمون شاما و سایمون سباگ مونتفیوره.
کالینان در بیانیه خود با اشاره به اینکه «این رویداد لغو نشده، بلکه به تعویق افتاده است»، بر تمایز میان این دو تأکید کرد.
وی افزود: «موزه بریتانیا به اعتراضات عادت دارد، که ویژگی سالم زندگی دموکراتیک است. اما تفاوت اساسی بین اعتراض در بیرون از یک رویداد و برهمزدن سازمانیافته در داخل آن برای ساکت کردن و مغلوب کردن وجود دارد، بهویژه در چنین لحظه بهدرستی دشواری برای جامعه یهودی بریتانیا.»
مدیر موزه بریتانیا در ادامه به چالش ساختاری نهادهای فرهنگی اشاره کرد و گفت: «در سراسر بریتانیا، نهادهای فرهنگی بهطور فزاینده خود را میان فشارهای سیاسی متضاد گرفتار میبینند. وسوسه این است که هر تصمیم عملیاتی از طریق لنز ایدئولوژی تفسیر شود. اما هر تصمیمی سیاسی نیست. متعادل کردن این مسئولیتها سانسور نیست؛ مدیریت و نظارت است.»
موزه بریتانیا اعلام کرده است که سخنرانی تجدید برنامهشده این ماه برگزار خواهد شد و بهصورت زنده از طریق اینترنت پخش میشود.
حذف واژه «فلسطین» از برچسبها؛ جنجال پیشین
این جنجال تازه در حالی رخ میدهد که موزه بریتانیا پیشتر نیز در ماههای گذشته با انتقاداتی بهخاطر حذف واژه «فلسطین» از برخی برچسبهای توضیحی در گالریهای خود مواجه شده بود.
گزارشهای منتشر شده حاکی از آن است که این موزه در بازنگری برچسبهای اشیای تاریخی مربوط به منطقه شام، واژه «فلسطین» را حذف و اصطلاحات جایگزینی مانند «جنوب شام» یا «اسرائیل باستان» را به کار برده است.
این اقدام با اعتراض گروههای طرفدار حقوق فلسطینیان و برخی محققان روبهرو شد که آن را مصداق سیاستزدگی و نادیده گرفتن هویت فلسطینی در میراث فرهنگی میدانند.
موزه بریتانیا تاکنون پاسخ روشنی به این انتقادات نداده، اما کالینان در بیانیه اخیر خود بدون اشاره مستقیم به آن جنجال، تأکید کرده است که «هر تصمیم عملیاتی لزوماً سیاسی نیست.» با این حال، فعالان فرهنگی میگویند که مجموعه اقدامات اخیر موزه بریتانیا – از حذف نام فلسطین تا تعویق سخنرانی یهودیان – نشانگر گرفتارشدن این نهاد در مناقشات هویتی و سیاسی بریتانیا است، موضوعی که خود مدیر موزه نیز به آن اذعان کرده است.
کارشناسان معتقدند که موزه بریتانیا به عنوان یک نهاد عمومی با بودجه دولتی، همواره میان مطالبات گروههای مختلف فشار سیاسی و مسئولیت علمی و فرهنگی خود در نوسان بوده، اما تشدید تنشهای سیاسی در پی جنگ غزه، این تعادل را شکنندهتر از همیشه کرده است.
انتهای پیام/