۱۴۹ اثر تاریخی در جنگ اخیر آسیب دید/ موزه شهدای مدرسه میناب در سعدآباد ایجاد میشود
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، نشست رسانهای روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی با حضور علی دارابی قائممقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، صبح امروز یکشنبه ۲۷ اردیبهشتماه در سالن فجر وزارت میراث فرهنگی برگزار شد.
تاکید بر اهمیت روابط عمومی در عصر تکثر رسانهها
دارابی در ابتدای سخنان خود با تبریک روز روابط عمومی گفت: «در عصر تنوع و تکثر رسانهها، این سخن برایمان باورپذیرتر از گذشته است که روابط عمومی تا چه اندازه اهمیت دارد.»
وی با یاد کردن از چهرههایی، چون دکتر حمید لطفی، هوشنگ عباسزاده، شمسالدین انوار و مصطفی ملازاده افزود: «امیدوارم این روز که سنتی مألوف است را بهدرستی پاس بداریم.»
آسیب به ۱۴۹ اثر تاریخی در جنگ اخیر
معاون میراث فرهنگی در ادامه با اشاره به جنگ علیه ایران و شهادت رهبر انقلاب، سرداران و مردم گفت: «امیدوارم بهزودی شاهد جشن بزرگ پایان جنگ و پیروزی ملت ایران باشیم.»
وی ادامه داد: «۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان کشور در این جنگ آسیب دید و نزدیک به ۵۴ موزه، ۷ بافت تاریخی و ۵ اثر ثبت جهانی نیز خسارت دیدند.»
پیگیریهای بینالمللی برای رساندن صدای میراث فرهنگی ایران
دارابی با اشاره به اقدامات بینالمللی انجامشده در این زمینه یادآور شد: «ما در این مدت ۱۷ مکاتبه با نهادهای بینالمللی از جمله یونسکو، ایسسکو و مجمع تمدنهای کهن داشتیم تا صدای زخم واردشده بر میراث فرهنگی ایران را به گوش جهانیان برسانیم.»
وی تاکید کرد: «خوشبختانه حافظان و امانتداران خوبی برای آثار تاریخی بودیم و حتی یک شیء تاریخی نیز آسیب ندید، چراکه تمهیدات لازم از پیش اندیشیده شده بود.»
سفر استانی وزیر و معاونان همزمان با هفته میراث فرهنگی
قائممقام وزیر میراث فرهنگی با بیان اینکه صدای میراث فرهنگی ایران در داخل و خارج از کشور شنیده شد و یونسکو نیز به مکاتبات ایران پاسخ داده است، اظهار داشت: «نمایندگان یونسکو بهزودی به ایران سفر خواهند کرد.»
وی افزود: «از فردا، ۲۸ اردیبهشتماه و همزمان با روز جهانی موزه، ویژهبرنامههای هفته میراث فرهنگی آغاز میشود و وزیر و معاونان وزارتخانه به ۳۱ استان کشور سفر میکنند تا افتتاح برنامهها و نشستها را برعهده داشته باشند.»
دارابی ادامه داد: «در این هفته نشستهای علمی، فرهنگی و تخصصی برگزار خواهد شد و همچنین از چهرههای ماندگار حوزه میراث فرهنگی بهویژه در زمینه بایستهها و استانداردهای مرمت پس از جنگ تقدیر میکنیم.»
رونمایی از آثار موزهای و تصویب سند ملی موزهداری
وی در بخش پایانی سخنان خود گفت: «در آخرین روز هفته میراث فرهنگی نیز برنامه مشترکی با بنیاد حفظ و نشر دفاع مقدس برگزار خواهیم کرد که در آن از جمعی از خانوادههای شهدا تجلیل و از چند اثر موزهای رونمایی میشود.»
دارابی همچنین از تصویب سند ملی موزه و موزهداری در شورای عالی انقلاب فرهنگی خبر داد و اظهار کرد: «این افتخار ماست که در جنگ اول اساسنامه سازمان ملی میراث فرهنگی، در جنگ دوازدهروزه سند ملی ابلاغ و در جنگ رمضان نیز سند ملی موزهداری ایران تصویب شد.»
بازگشایی موزهها و برآورد خسارتها
دارابی در بخش پرسش و پاسخ این نشست، درباره چالشهای بازگشایی موزهها در دوران جنگ و شرایط فعلی گفت: ما از همین حالا سناریوهای آینده را در نظر گرفتهایم و این انتخاب، حق طبیعی ماست که وزارت میراث فرهنگی درباره جابهجایی یا ارتقای مدیران خود تصمیمگیری کند؛ این موضوع یک مسئله کارشناسی داخلی است.
وی افزود: افرادی که اکنون حضور ندارند، نباید دربارهشان کیفرخواست صادر کنیم. بههرحال کشور در شرایط بحرانی، سناریوهای مختلف و جایگزینهای متعددی را تعریف میکند و ما نیز بر همان اساس پیش میرویم.
معاون میراث فرهنگی با اشاره به تعطیلی موزهها اظهار داشت: موزهها از زمان جنگ دوازدهروزه تاکنون بسته هستند و اشیای تاریخی به مخازن امن منتقل شدهاند. طبیعتاً اکنون در حال بررسی سازوکارها هستیم تا در شرایط ثبات، موزهها بازگشایی شوند؛ البته این موضوع نیز متأثر از تصمیم و هماهنگی با نهادهای ذیربط خواهد بود.
وی درباره میزان خسارتهای واردشده نیز گفت: برآورد فعلی ما از خسارتها حدود ۷.۵ همت است که رقمی بیش از بودجه وزارتخانه محسوب میشود.
دارابی ادامه داد: البته بسیاری از خسارتها هنوز بهطور دقیق قابل ارزیابی نیست، چراکه بخشی از آثار و آسیبها در موزههای نظامی قرار دارد و امکان بازدید مستقیم برای ما فراهم نشده است؛ بنابراین گزارش کاملی از آنها در دست نداریم.
دعوت از ایرانیان برای مشارکت داوطلبانه در مرمت آثار تاریخی
وی با دعوت از مردم برای مشارکت در روند مرمت آثار تاریخی گفت: چه اشکالی دارد که مردم عزیز ما در داخل و خارج از کشور بهصورت داوطلبانه و بدون هیچ تعهدی برای کمک به کشور وارد میدان شوند و از ظرفیتهای موجود برای مرمت استفاده کنیم.
دارابی تاکید کرد: مرمت بناهای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و همچنین شورای فنی وزارتخانه و براساس دستورالعملهای تخصصی انجام میشود و تیمهای کارشناسی نیز برای بازدیدهای میدانی و بررسی خسارتها تشکیل شدهاند.
افزایش نیروهای یگان حفاظت و دشواریهای امنیتی در شرایط جنگی
علی دارابی همچنین درباره وضعیت حفاظت از آثار تاریخی و مقابله با قاچاق اشیا گفت: گزارشهایی از ایستهای بازرسی به ما رسیده، اما گزارش مستقیمی درباره کشف اشیای قاچاق در اختیار نداریم و این موضوع را باید از یگان حفاظت پیگیری کرد تا مشخص شود شرایط به چه صورت بوده است.
وی با اشاره به تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی افزود: امسال هزار نیروی جدید به یگان حفاظت اضافه میکنیم، اما در شرایط جنگی، بحث امنیت با دشواریها و موانع زیادی همراه است. با این حال، با مجوزهای قبلی صادرشده، این اتفاق امسال عملی خواهد شد.
دارابی ادامه داد: در همین مجموعه سعدآباد، ۱۴ موزه دچار تخریب شد. به همین دلیل این امکان را فراهم کردیم که از محوطههای پیرامونی موزهها استفاده شود. آرزوی ما این است که جنگ پایان یابد، چراکه اکنون در شرایط صلح مسلح و پیچیده قرار داریم.
برآورد ۷.۵ همتی خسارتها و آغاز مرمت اضطراری
معاون میراث فرهنگی درباره میزان خسارتهای واردشده اظهار کرد: برآورد اولیه ما برای خسارتهای واردشده به ۱۴۹ اثر تاریخی، حدود ۷.۵ همت است.
وی افزود: سه اقدام اصلی را در دستور کار قرار دادیم که نخستین آن، برآورد مرمت اضطراری بود؛ رقمی حدود دو همت برای این بخش پیشبینی شد و دستور تخصیص اعتبار به استانها نیز براساس اولویتها صادر شده است.
دارابی با اشاره به بازدید رئیسجمهور از آثار آسیبدیده گفت: رئیسجمهور نیز از این مناطق بازدید کردند. البته دشمن اعلام کرده که ۱۳ هزار و ۵۰۰ هدف را در کشور بمباران کرده است.
وی ادامه داد: در حوزه میراث فرهنگی با خیرین و انجمنهای مرتبط در ارتباط هستیم و برخی استانها نیز پای کار آمدهاند. استانهای البرز و گلستان اعلام آمادگی کردهاند که از محل کمک خیرین، روند مرمت آثار آسیبدیده آغاز شود.
طوسی: مرمت آثار تاریخی فقط با عدد و رقم قابل سنجش نیست
در ادامه این نشست، طوسی درباره روند مرمت آثار تاریخی گفت: ما یک حوزه خسارت داریم و یک حوزه آسیب. موضوع مرمت و حفاظت، امری نیست که صرفاً با قیمتگذاری مشخص شود؛ این کار، یک هنر تخصصی است.
وی تاکید کرد: برآوردهای فعلی، اولیه هستند و براساس نوع آسیب، موضوع و سوژه موردنظر، تخمینها و مواد اولیه موردنیاز تعیین میشود.
طوسی افزود: در حال حاضر حدود ۱.۶ همت اعتبار برای این منظور توزیع کردهایم که براساس برآوردهای اولیه صورت گرفته است.
وی همچنین گفت: اعتبار اولیهای برای مرمتسازی به استانها اختصاص دادهایم که البته اولویتبندی نیز در آن لحاظ شده است. برای مثال در تهران، سه نهاد اعلام آمادگی کردهاند که با هماهنگی میراث فرهنگی، بناهای آسیبدیده را مرمت کنند و اگر این موضوع محقق شود، کمک مؤثری برای ما خواهد بود.
خسارت به ۵۴ بنای موزهای و درجهبندی آسیبها
لیلا خسروی درباره میزان آسیب واردشده به موزهها و بناهای تاریخی گفت: ۵۴ بنای تاریخی و موزهای دچار آسیب شدند که خسارتهای آنها برآورد شده و اکنون بنا داریم آسیبها را برطرف کنیم، اما این آسیبها درجهبندی دارد؛ برای مثال آسیب برخی موزهها در بوشهر در سطح درجه سه ارزیابی شده است.
فعال شدن بازدید مجازی موزهها از فردا
در ادامه نشست، علی دارابی از راهاندازی بازدید مجازی موزهها خبر داد و گفت: از فردا بازدید مجازی موزهها را فعال میکنیم.
وی همچنین درباره برنامههای میراث فرهنگی در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز اظهار داشت: درباره تنگه هرمز، حوزه میراث زیر آب و همچنین پژوهشگاه میراث فرهنگی چندین جلسه برگزار کردهاند و این موضوع در حال پیگیری است.
دارابی افزود: البته ما بندر سیراف را نیز به فهرست یونسکو فرستادهایم که میتواند نماینده مسئله خلیج فارس باشد.
جشنواره چندرسانهای میراث فرهنگی به تعویق افتاد
معاون میراث فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود درباره جشنواره چندرسانهای میراث فرهنگی گفت: داوری و بررسی آثار جشنواره انجام شده بود، اما به حوادث دیماه برخوردیم و شرایط برگزاری فراهم نشد.
وی ادامه داد: دبیرخانه جشنواره کار خود را انجام داده و آثار نیز آماده است. اکنون در حال بررسی شرایط هستیم، اما با توجه به سازوکار موجود، فعلاً امکان برگزاری کامل آن در کوتاهمدت وجود ندارد و شاید تنها اختتامیهای در تهران برگزار و جوایز اهدا شود.
نیاز کشور به ساخت ۸۲ مخزن امن برای آثار تاریخی
خسروی همچنین درباره وضعیت مخازن امن آثار تاریخی گفت: در حال حاضر کشور به ساخت ۸۲ مخزن امن در نقاط مختلف نیاز دارد که انشاءالله این موضوع در برنامهها و دستور کار ساخت قرار گرفته است.
موزه شهدای مدرسه میناب در سعدآباد ایجاد میشود
دارابی در ادامه با اشاره به حادثه مدرسه میناب گفت: مدرسه میناب واقعاً یک فاجعه انسانی بزرگ بود و ما نیز داغدار آن هستیم.
وی افزود: نهادهای مختلفی پای کار موزه میناب آمدهاند تا برای موزه میراث این حادثه طراحی و برنامهریزی شود. چندین جلسه برگزار کردهایم و طرح محتوایی آن نیز آماده شده است.
معاون میراث فرهنگی ادامه داد: موزه شهدای مدرسه میناب در مجموعه سعدآباد جانمایی شده و محل آن نیز در کنار موزه فرشچیان خواهد بود. دلیل این انتخاب هم این است که سعدآباد یک مجموعه بزرگ ۱۱۰ هکتاری است و بسیاری از سران کشورها بهدلیل همجواری با نهاد ریاستجمهوری، بازدیدها و ملاقاتهای خود را در آنجا انجام میدهند.
وی تاکید کرد: ما میخواهیم جنایت اسرائیل و آمریکا را به نمایش بگذاریم و بازدیدهایی برای آن در نظر گرفته خواهد شد.
روایت دانشآموزان میناب در موزه جدید
دارابی با اشاره به ظرفیت فرهنگی مجموعه سعدآباد گفت: پیش از جنگ، روزانه بیش از هزار نفر در قالب طرح زنگ میراث فرهنگی، از جمله دانشآموزان، به این مجموعه مراجعه میکردند؛ بنابراین این مکان، موقعیت ویژهای برای انتقال محتوا دارد.
وی افزود: آموزش و پرورش و حوزه هنری نیز در این مسیر همراه هستند. ما متولی موزه ملی میناب هستیم و قرار شد این موزه در سعدآباد ایجاد شود، اما خیرین، نیکوکاران و برخی نهادها نیز پیگیر ساخت مدرسه و یادمان آن حادثه هستند که آن موضوع، مسیر جداگانهای دارد.
دارابی در پایان گفت: جانمایی این موزه قطعاً تا پایان سال انجام میشود و اکنون نیز همزمان در حال پیشبرد کارها هستیم. مهمتر از همه، بحث محتوایی این موزه است؛ چراکه روایتهای مادرانه، دانشآموزی و انسانی متعددی درباره این حادثه وجود دارد.»
ادامه همکاریهای بینالمللی موزهای با وجود شرایط جنگی
لیلا خسروی در پاسخ به سوال خبرنگار آنا درباره تداوم همکاریهای بینالمللی موزهها در شرایط فعلی گفت: براساس درخواست کشور چین، تعدادی از آثار تاریخی ایران طی ماههای گذشته در این کشور به نمایش گذاشته شده بود که اکنون نمایش آنها به پایان رسیده و آثار در حال بستهبندی در موزه میراث ایران و آسیا در پکن هستند و بهزودی به کشور بازگردانده خواهند شد.
وی تاکید کرد: همکاریهای بینالمللی میان موزهها همچنان ادامه دارد و متوقف نشده است.
خسروی افزود: بخش نمایشگاهها برای ما اهمیت زیادی دارد و تلاش میکنیم ارتباطات فرهنگی و موزهای با کشورهای مختلف حفظ شود.
مدیرکل موزهها همچنین از برگزاری نمایشگاههای مجازی خبر داد و گفت: از فردا نیز در بستر سامانه مجازی، دو نمایشگاه با همکاری کشورهای کرهجنوبی و قزاقستان برگزار خواهیم کرد.
انتهای پیام/