واقعیتهای علمی لیزرهای پوستی و موهای زائد؛ از عملکرد دقیق تا خطرات مراکز غیرمجاز
ژاله شربیانی، متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر در گفتوگو با خبرنگار آنا،با اشاره به پیچیدگی علمی فناوری لیزرهای پوستی گفت: برخلاف تصور عموم که لیزر را تنها یک نور قوی میدانند، این تکنولوژی بر پایه اصول فیزیک کوانتوم و نحوه تعامل نور با بافتهای بدن طراحی شده و عملکردی بسیار دقیق و هدفمند دارد.
وی توضیح داد: اساس عملکرد لیزرهای پزشکی بر پدیدهای به نام فوتوترمولیز انتخابی استوار است؛ به این معنا که انرژی لیزر تنها توسط ساختار مشخصی در پوست جذب میشود و به بافتهای اطراف آسیب جدی وارد نمیکند.
نقش کروموفورها در عملکرد لیزر
شربیانی با اشاره به ساختارهای هدف در پوست اظهار کرد: در لیزر درمانی، بخشهایی مانند ملانین، هموگلوبین و آب به عنوان کروموفور شناخته میشوند. ملانین رنگدانه موجود در مو و لکهای پوستی است، هموگلوبین در رگهای خونی وجود دارد و آب نیز بخش عمده سلولهای پوست را تشکیل میدهد.
به گفته وی، هر دستگاه لیزر بر اساس نوع کروموفور هدف طراحی میشود و همین موضوع علت تفاوت کاربرد دستگاههای مختلف است.
تفاوت دستگاههای لیزر در چیست؟
این متخصص پوست، مو و لیزر با بیان اینکه همه دستگاههای لیزر عملکرد مشابهی ندارند، افزود: مهمترین تفاوت میان دستگاهها، طول موج آنهاست. طول موج مشخص میکند نور لیزر تا چه عمقی در پوست نفوذ کند و دقیقاً چه ساختاری را هدف قرار دهد.
وی درباره کاربرد انواع لیزر توضیح داد: لیزر الکساندرایت با طول موج ۷۵۵ نانومتر جذب بالایی در ملانین دارد و برای پوستهای روشن گزینه بسیار مناسبی است. لیزر دایود با طول موج ۸۰۸ نانومتر نفوذ بیشتری دارد و برای طیف وسیعتری از تیپهای پوستی استفاده میشود. همچنین لیزر Nd:YAG با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر ایمنترین انتخاب برای پوستهای تیره محسوب میشود و در درمان ضایعات عروقی نیز کاربرد دارد.
شربیانی ادامه داد: لیزر CO۲ نیز به دلیل جذب بالا توسط آب موجود در پوست، در جوانسازی، لایهبرداری و درمان جای زخم مورد استفاده قرار میگیرد.
تفاوت لیزرهای زیبایی و درمانی
وی درباره تفاوت لیزرهای زیبایی و درمانی گفت: لیزرهای زیبایی بیشتر برای بهبود ظاهر پوست کاربرد دارند؛ از جمله رفع موهای زائد، کاهش چروک، درمان لک و پاک کردن تتو. در مقابل، لیزرهای درمانی برای مشکلات ساختاری یا بیماریهای پوستی استفاده میشوند؛ مانند درمان زگیل، ضایعات عروقی، برخی جراحیهای پوستی و حتی بعضی سرطانهای سطحی پوست.
چگونه لیزر بدون آسیب جدی اثر میکند؟
شربیانی درباره نحوه عملکرد ایمن لیزر توضیح داد: یکی از عوامل مهم، زمان تابش یا Pulse Duration است. لیزر در مدتزمانی بسیار کوتاه، در حد میلیثانیه یا نانوثانیه، به پوست تابانده میشود. این زمان کوتاه باعث میشود ساختار هدف تخریب شود، اما حرارت به بافتهای اطراف منتقل نشود.
وی افزود: دستگاههای مدرن همزمان با تابش لیزر، از سیستمهای خنککننده استفاده میکنند تا سطح پوست محافظت شود و احتمال سوختگی کاهش یابد.
انتخاب دستگاه مناسب چگونه انجام میشود؟
این متخصص پوست، مو و زیبایی اظهار کرد: انتخاب نوع لیزر کاملاً تخصصی است و بر اساس عواملی مانند تیپ پوستی، عمق ضایعه، رنگ ضایعه و توانایی ترمیم پوست انجام میشود.
وی توضیح داد: پوستهای تیره به دلیل میزان بالاتر ملانین، به لیزرهایی با طول موج بلندتر نیاز دارند تا خطر سوختگی کاهش یابد. همچنین برای رنگهای مختلف تتو نیز از لیزرهای متفاوت استفاده میشود.
ژاله شربیانی مطرح کرد: واقعیتهای علمی درباره لیزر موهای زائد
ژاله شربیانی، متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر با اشاره به رواج گسترده لیزر موهای زائد گفت: اطلاعات نادرست زیادی درباره این روش وجود دارد و لازم است افراد با دیدی علمی و واقعبینانه به آن نگاه کنند.
آیا لیزر موهای زائد دائمی است؟
وی با تأکید بر اینکه اصطلاح حذف دائمی موها از نظر علمی دقیق نیست، اظهار کرد: سازمان FDA از عبارت کاهش دائمی موها استفاده میکند. در اغلب افراد، لیزر میتواند بین ۷۰ تا ۹۰ درصد موها را کاهش دهد و موهای باقیمانده را نازک و کرکی کند.
شربیانی افزود: پس از پایان جلسات اصلی، معمولاً سالی یک یا دو جلسه یادآور برای حفظ نتیجه توصیه میشود.
چرا برخی افراد نتیجه مطلوب نمیگیرند؟
وی درباره دلایل عدم پاسخ مناسب به لیزر توضیح داد: رنگ مو نقش بسیار مهمی دارد و موهای سفید، خاکستری، قرمز و بور روشن به دلیل نداشتن ملانین کافی، به لیزر پاسخ نمیدهند.
به گفته این متخصص پوست، اختلالات هورمونی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک نیز میتواند باعث رشد مداوم موهای جدید شود و نتیجه درمان را کاهش دهد.
شربیانی ادامه داد: استفاده از دستگاههای غیراستاندارد یا ضعیف، بهویژه IPLهای خانگی یا آرایشگاهی، یکی دیگر از دلایل نارضایتی بیماران است. همچنین برخی افراد پس از مشاهده ریزش اولیه موها، جلسات درمان را نیمهکاره رها میکنند که همین مسئله باعث بازگشت موها میشود.
نقش هورمونها و سن مناسب برای لیزر
وی اظهار کرد: در زنان، مشکلات هورمونی میتواند موجب رشد موهای ضخیم و مردانه شود و تا زمانی که این اختلالات کنترل نشوند، لیزر نتیجه پایداری نخواهد داشت.
شربیانی با اشاره به سن مناسب برای شروع لیزر گفت: معمولاً توصیه میشود لیزر پس از تثبیت هورمونها و بعد از ۱۸ سالگی آغاز شود، زیرا انجام لیزر در سنین پایینتر اغلب با بازگشت سریع موها همراه است.
اهمیت فاصله بین جلسات لیزر
این متخصص پوست و مو با اشاره به چرخه رشد موها توضیح داد: موهای بدن در سه مرحله رشد، انتقال و استراحت قرار دارند و لیزر تنها روی موهایی که در مرحله رشد فعال هستند اثر میگذارد.
وی افزود: به همین دلیل فاصله ۶ تا ۸ هفتهای بین جلسات اهمیت زیادی دارد تا گروه بعدی موها وارد فاز رشد شوند و بتوانند به لیزر پاسخ دهند.
آیا لیزر باعث ضخیم شدن موها میشود؟
شربیانی با رد این باور رایج گفت: لیزر به طور معمول باعث ضخیم شدن موها نمیشود، اما در برخی موارد نادر ممکن است پدیدهای به نام رشد معکوس رخ دهد.
وی توضیح داد: این اتفاق بیشتر زمانی دیده میشود که روی موهای بسیار نازک و کرکی، بهویژه در صورت یا بازوها، لیزر غیرتخصصی انجام شود و حرارت موجب تحریک فولیکولهای غیرفعال شود.
هشدار درباره مراکز غیرپزشکی
این متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر تأکید کرد: لیزر یک اقدام پزشکی است و انجام آن در مراکز غیرمجاز میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
وی گفت: سوختگی شدید، لکهای ماندگار، انتقال بیماریهای پوستی به دلیل رعایت نکردن بهداشت و تنظیمات اشتباه دستگاه از مهمترین خطرات مراکز غیرتخصصی است.
شربیانی افزود: نبود پزشک متخصص همچنین میتواند باعث نادیده گرفتن بیماریهای پوستی یا تداخلات دارویی مهم شود.
تعداد جلسات و عوامل مؤثر بر نتیجه
وی اظهار کرد: اغلب افراد برای رسیدن به نتیجه مطلوب به ۶ تا ۱۰ جلسه درمان نیاز دارند.
به گفته شربیانی، افرادی که پوست روشن و موهای تیره و ضخیم دارند، معمولاً پاسخ سریعتر و بهتری به درمان میدهند.
چه کسانی نباید لیزر انجام دهند؟
این متخصص پوست و مو گفت: افراد مبتلا به بیماریهای پوستی فعال مانند اگزما یا تبخال در محل درمان نباید لیزر انجام دهند.
وی افزود: مصرفکنندگان راکوتان باید حداقل ۶ ماه پس از قطع دارو برای لیزر اقدام کنند. همچنین بارداری، آفتابسوختگی و استفاده اخیر از سولاریوم نیز از موارد منع انجام لیزر محسوب میشود.
مراقبتهای قبل و بعد از لیزر
شربیانی توصیه کرد: افراد ۲۴ ساعت پیش از جلسه لیزر، موهای ناحیه مورد نظر را با ژیلت اصلاح کنند و حداقل چهار هفته قبل از درمان از اپیلاسیون، وکس و بند انداختن خودداری شود، زیرا این روشها ریشه مو را خارج میکنند.
وی همچنین بر استفاده منظم از ضدآفتاب تأکید کرد و گفت: پس از لیزر نیز تا ۲۴ ساعت باید از دوش آب داغ، استخر و فعالیتهای سنگین که موجب تعریق میشوند پرهیز شود.
انتهای پیام/