هشدار نسبت به تخریب اماکن تاریخی؛ مستندسازی دیجیتال راهکار حیاتی نجات میراث تاریخی

فهیمه معتضدیان استادیار رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس در گفت‌وگو با خبرنگار آنا بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در حفاظت از بنا‌های تاریخی و فرهنگی تأکید کرد.

وی با اشاره به پیشرفت روش‌های مستندسازی دیجیتال عنوان کرد: حفاظت دیجیتال بنا یکی از شیوه‌های مدرن مستندنویسی آثار تاریخی بوده که هدف آن صیانت، مستندسازی و بازآفرینی اطلاعات بنا‌های ارزشمند با بهره‌گیری از فناوری‌های روز است.

استادیار رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس عنوان کرد: این روش مزایای فراوانی دارد؛ ازجمله امکان بازدید مجازی از آثار تاریخی بدون نیاز به حضور فیزیکی، تحلیل دقیق آسیب‌پذیری بناها، مستندسازی مرحله‌ای قبل و بعد از مرمت، بازسازی دیجیتال (Digital Twin)، شبیه‌سازی سناریو‌های بحران و همچنین حفاظت اطلاعات برای شرایط نابودی فیزیکی بنا.

معتضدیان با اشاره به وضعیت بحرانی اخیر و تخریب گسترده آثار تاریخی در اثر جنگ، افزود: در روز‌های اخیر بسیاری از آثار باستانی کشور در معرض خطر نابودی قرار گرفته‌اند، از این‌رو مستندسازی دقیق و جامع از بنا‌هایی که تاکنون مدارک کافی از آنها ثبت نشده است، ضروری‌تر از همیشه است و هر لحظه ممکن است با تداوم درگیری‌ها و حملات، آثار ارزشمند ما آسیب جدی ببینند یا از بین بروند.

وی خاطرنشان کرد که در چنین شرایطی، ثبت دیجیتال اطلاعات آثار نه تنها به عنوان راهکاری برای حفظ میراث فرهنگی، بلکه به منظور آموزش، پژوهش و بازسازی آینده آنها اهمیت حیاتی دارد.

استادیار رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس متذکر شد: امروزه بسیاری از موزه‌ها و دانشگاه‌های معتبر جهان از این فناوری برای ایجاد آرشیو‌های دیجیتال استفاده می‌کنند.

معتضدیان تشریح کرد: این سامانه‌ها امکان ثبت تغییرات بنا در بازه‌های زمانی مختلف ازجمله خسارت‌های ناشی از جنگ و بلایای طبیعی را فراهم می‌سازند تا نسل‌های آینده بتوانند تصویری دقیق و قابل‌استناد از میراث فرهنگی خود داشته باشند.

استادیار رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس بیان کرد: در شرایط کنونی که اماکن تاریخی کشورمان در معرض تهدید‌های طبیعی و انسانی قرار دارند.

معتضدیان بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین مستندسازی و حفاظت دیجیتال تأکید و آن را راهکاری حیاتی برای حفظ میراث فرهنگی برای نسل‌های آینده معرفی کرد.