تنگه هرمز و مدیریت ۲۰ درصد نفت جهان؛ تلاطم انرژی سد راه اقتصاد ایران نمیشود/ بازار سرمایه با ظرفیت داخلی به مسیر رشد بازمیگردد
به گزارش خبرگزاری آنا، تحولات اخیر در بازار جهانی انرژی و نوسانات ناشی از اختلال در مسیرهای حیاتی انتقال آن، بار دیگر اهمیت امنیت عرضه و تأثیرپذیری اقتصادهای بزرگ و کوچک را برجسته کرده است. در چنین فضایی، بازار سرمایه ایران نیز همزمان با شرایط اقتصاد جهانی و عوامل داخلی، با مجموعهای از فشارها و نوسانات روبهروست. تحلیلگران معتقدند که استمرار این وضعیت میتواند بر صنایع پایه، زنجیرههای تأمین و شاخصهای مالی اثرگذار باشد و لزوم تقویت ابزارهای تابآوری اقتصادی را بیش از پیش نمایان کند. در همین چارچوب، یک کارشناس ارشد بازار سرمایه به بررسی ابعاد این شرایط و ارائه راهکارهای پدافند غیرعامل اقتصادی پرداخته است.
مصطفی صفاری، کارشناس ارشد بازار سرمایه، در گفتوگویی با خبرنگار اقتصادی آنا، درباره وضعیت فعلی بازارهای مالی و اثر تحولات اخیر در بخش انرژی، به ارزیابی پیامدهای این شرایط بر اقتصاد داخلی و بینالمللی پرداخت و گفت: بازار سرمایه داخلی در هفتههای اخیر تحتتأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و شرایط عمومی قرار داشته و همین مسئله سطح فعالیت آن را کاهش داده است. از سوی دیگر، تغییرات اخیر در بخش انرژی و مسیرهای انتقال آن در منطقه، بهویژه در تنگه هرمز، بر بازارهای جهانی از جمله اروپا و آمریکا اثر گذاشته و نوساناتی در قیمت انرژی ایجاد کرده است.
تأثیرات زنجیرهای در بازار انرژی و صنایع وابسته
صفاری افزود: در شرایطی که اختلال در یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی رخ میدهد، طبیعی است که قیمت نفت، گاز، فرآوردههای پتروشیمی و حتی کودهای شیمیایی افزایش پیدا کند. بالا رفتن قیمت کود نیز میتواند به رشد هزینههای تولید محصولات کشاورزی منجر شود و در ادامه هزینه حملونقل و بسیاری از فعالیتهای اقتصادی را در سطح جهانی تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به اثرات این وضعیت بر صنایع داخلی اظهار کرد: در اقتصاد ایران نیز برخی صنایع پایه مانند فولاد و پتروشیمی در معرض نوسان قرار میگیرند. این صنایع به دلیل نقش کلیدیشان در تأمین مواد اولیه، بر زنجیرههای پاییندستی مانند صنعت خودرو نیز تأثیر میگذارند. در نتیجه، فشارهای قیمتی و اختلالات تولید میتواند دامنه گستردهتری پیدا کند.
کارشناس ارشد بازار سرمایه، گفت: اختلالات اخیر در محدوده تنگه هرمز در شرایطی رخ داده که این گذرگاه حدود ۲۰ درصد نفت جهان، بخش مهمی از گاز طبیعی مایع، حدود ۳۵ درصد هلیوم، بخش قابلتوجهی از متانول و بیش از ۳۰ درصد اوره جهان را جابهجا میکند. او توضیح داد که هرگونه اختلال در این مسیر، به صورت مستقیم بر قیمت انرژی، مواد اولیه صنایع و هزینههای حملونقل جهانی اثر میگذارد.
وی افزود: افزایش بهای انرژی و کود شیمیایی میتواند قیمت محصولات کشاورزی را بالا ببرد و فشار هزینهای را به زنجیره تأمین تحمیل کند. این وضعیت، در صورت تداوم، زمینهای برای شکلگیری رکود تورمی در اقتصادهای مختلف فراهم میکند؛ موضوعی که بازارهای اروپایی و آمریکایی نیز نسبت به آن حساس هستند.
صفاری گفت: اثرات این شرایط به صنایع داخلی نیز منتقل میشود. به دلیل سهم بالای شرکتهای فولادی، پتروشیمی و صنایع پایه در بازار سرمایه، کاهش ظرفیت تولید یا محدودیت حملونقل میتواند بر شاخصها، گردش مالی و عملکرد زیرمجموعههای پاییندستی اثرگذار باشد. او یادآوری کرد که صنایعی نظیر خودروسازی که به ورق فولادی و مواد پایه وابستهاند، در چنین شرایطی با افزایش هزینه و فشار تأمین مواجه میشوند.
وی افزود: بازار جهانی فناوری نیز به دلیل وابستگی به هلیوم و گازهای خاص برای تولید تجهیزات پیشرفته، نسبت به هرگونه تغییر در عرضه بسیار حساس است. به گفته او، اختلال در دسترسی به این مواد میتواند بر روند تولید شرکتهای هایتک تأثیر بگذارد و اثر آن در برخی بورسهای بینالمللی نیز مشاهده شود.
راهکارهای پدافند غیرعامل اقتصادی برای تابآوری بازار سرمایه
وی گفت: در مواجهه با این شرایط، تقویت پدافند غیرعامل اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا میکند. او توضیح داد که مدیریت ریسک، ایجاد مسیرهای جایگزین برای فروش محصولات، تقویت ذخایر استراتژیک، توسعه ابزارهای پوشش نوسان و افزایش تابآوری زنجیره تأمین میتواند به حفظ پایداری بازار داخلی کمک کند.
صفاری افزود: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که اقتصاد داخلی در دورههای پرنوسان با تکیه بر تقویت ظرفیتهای داخلی، اصلاح ساختارهای صنعتی و افزایش انعطافپذیری زنجیره تأمین توانسته مسیر خود را ادامه دهد. او تأکید کرد که اگرچه برخی بخشها ممکن است در کوتاهمدت با فشارهایی روبهرو شوند، اما برنامهریزی درست میتواند زمینه بازگشت و رشد دوباره را فراهم کند.
وی گفت: همانگونه که در ادبیات توسعه اقتصادی نیز اشاره میشود، گاهی دورههای دشوار شبیه «خاکستر» شرایط پرچالشی را شکل میدهد؛ اما با اصلاح سیاستهای تولید، مدیریت بحران و بهرهگیری از ظرفیتهای واقعی بازار، امکان آن وجود دارد که «ققنوس» بهمعنای رشد دوباره از دل همین چالشها شکل بگیرد.
کارشناس ارشد بازار سرمایه، در پایان افزود: در صورت تداوم مدیریت ریسک، توسعه صادرات پایدار، بهبود فرآیندهای تولید و تقویت زیرساختهای انرژی و حملونقل، میتوان انتظار داشت که اقتصاد داخلی در میانمدت و بلندمدت از این دوره عبور کرده و به مرحلهای پایدارتر وارد شود. هدف اصلی، افزایش تابآوری و حفظ توان عملکردی بازار سرمایه و صنایع کلیدی است.
انتهای پیام/