لزوم حمایت هدفمند از حوزههای راهبردی علمی پس از حملات اخیر
دکتر حمید امیدوار، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دبیر میز توسعه علوم و فناوری های مواد پیشرفته ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفتوگو با خبرنگار آنا با اشاره به برخی حملات اخیر به مراکز علمی کشور اظهار کرد: بررسی مراکزی که هدف قرار گرفتهاند نشان میدهد تمرکز دشمن تنها بر ترور دانشمندان هستهای نبوده، بلکه حوزههای علمی و فناوری راهبردی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با توانمندیهای دفاعی کشور ارتباط دارند نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی با اشاره به اینکه در سالهای اخیر دانشگاههایی مانند دانشگاه علم و صنعت در حوزه فناوریهای فضایی، دانشگاه صنعتی اصفهان در حوزه الکترونیک، دانشگاه شهید بهشتی در زمینه لیزر و پلاسما و دانشگاه صنعتی مالک اشتر در حوزه مواد پیشرفته فعالیتهای مهمی داشتهاند، گفت: این مراکز جزو زیرساختهای علمی کشور محسوب میشوند و طبیعی است که دشمن تلاش کند با ایجاد اختلال در چنین حوزههایی، روند پیشرفت علمی و فناوری کشور را کُند کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر ادامه داد: در گذشته بیشتر شاهد ترور دانشمندان هستهای بودیم که عمدتاً متخصص فیزیک بودند، اما اکنون به نظر میرسد تمرکز بر حوزههایی است که با فناوریهای موشکی، آفندی و پدافندی یا فناوریهای پشتیبان آنها ارتباط دارند. این تغییر الگو نشان میدهد که دشمن به صورت تحلیلی و با پشتوانه اطلاعاتی دقیق، حوزههای اثرگذار علمی کشور را شناسایی کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری دقیق در آموزش عالی افزود: به نظر میرسد در چنین حوزههایی لازم است نوعی طبقهبندی و مدیریت هدفمند در آموزش عالی اعمال شود. تجربه برخی کشورها نشان میدهد که برای رشتههای راهبردی محدودیتها و ضوابط خاصی در نظر گرفته میشود. برای مثال در فرانسه در حوزه هوافضا تنها شهروندان اتحادیه اروپا امکان تحصیل یا تدریس در برخی برنامههای خاص را دارند. این موضوع نشان میدهد که کشورهای پیشرفته نیز برای حفاظت از دانشهای راهبردی خود سیاستهای مشخصی دارند.
امیدوار همچنین به نقش سرمایهگذاری بخش دفاعی در توسعه برخی از این مراکز دانشگاهی اشاره کرد و گفت: نکته قابل توجه این است که بسیاری از مراکزی که هدف قرار گرفتهاند حاصل سرمایهگذاری و حمایت بخش دفاعی در دانشگاهها بودهاند. این موضوع به خوبی نشان میدهد که دشمن به این جمعبندی رسیده است که چنین مراکزی بازده علمی و فناوری قابل توجهی داشتهاند و به همین دلیل تخریب یا تضعیف آنها را در دستور کار قرار داده است.
وی در ادامه با بیان اینکه این شرایط میتواند موجب انزوای بخشی از دانشمندان کشور شود، اظهار کرد: اگر نگاه واقعبینانه داشته باشیم، یکی از پیامدهای چنین فشارهایی ممکن است کاهش تعاملات علمی و حتی فاصله گرفتن برخی متخصصان از حوزههای حساس باشد. بنابراین لازم است دولت و نهادهای مسئول توجه ویژهای به حمایت از این حوزهها داشته باشند.
دبیر میز توسعه علوم و فناوری های مواد پیشرفته ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: حمایتهای مالی، ایجاد زیرساختهای امن پژوهشی، تقویت انگیزه نخبگان و فراهم کردن شرایط مناسب برای ادامه فعالیتهای علمی از جمله اقداماتی است که میتواند مانع از تضعیف این حوزهها شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حفظ و تقویت رشتههای راهبردی علمی نه تنها یک ضرورت علمی، بلکه یک مسئله مرتبط با امنیت و آینده فناوری کشور است و لازم است با برنامهریزی دقیق، از سرمایه انسانی و علمی موجود در این حوزهها به شکل جدی حمایت شود.
انتهای پیام/