استقلال تمدنی، میراث ماندگار رهبر شهید است/ بدنه اجرایی نباید تدابیر رهبری را در «سه راهی اجرا» منحرف کنند

به گزارش خبرگزاری آنا، سعید رضا عاملی در ابتدای سخنان خود، ضمن تسلیت به ملت ایران و آزادگان جهان، بر پیوند ناگسستنی میان رهبری و مردم تأکید کرد و گفت: اگرچه مسئولان به اقتضای شغل خود به ایشان نزدیک بودند، اما باید حقیقت را گفت؛ نزدیک‌ترین افراد به رهبر معظم انقلاب، خودِ مردم بودند. رابطه صمیمی و عمیقی که بین ایشان و توده‌های ملت وجود داشت، بی‌نظیر بود. لذا وقتی از «یار غار» رهبری صحبت می‌کنیم، باید از مردم سخن بگوییم.

وی با اشاره به پایان ۶۵ سال مجاهدت خستگی‌ناپذیر ایشان که از سال ۱۳۳۹ آغاز شده بود، افزود: شهادت، مهر امضایی بر کارنامه درخشان این رهبر حکیم بود. ایشان حریت، آزادگی و دلباختگی خود به ایران عزیز را با نثار جان خویش به کمال رساندند.

استاد دانشگاه تهران، رهبر شهید را یک وطن‌دوست بزرگ توصیف کرد که تمام حیات سیاسی خود را وقف عزت، استقلال و سربلندی مرز و بوم ایران نمود. وی خاطرنشان کرد: ایشان هنری زرگرانه و زیبایی‌شناسانه در صیانت از ملت داشتند؛ هنری که توانست روحیه فاخر ایستادگی پای وطن و احساس افتخار به ارزش‌های الهی و اسلامی را در میان مردم نهادینه کند.

دکتر عاملی با نگاهی جامعه‌شناختی به چالش‌های دولت-ملت در دنیای معاصر پرداخت و اظهار داشت: در دورانی که بسیاری از جامعه‌شناسان برجسته دنیا از پایان دوران "دولت-ملت‌ها" و محو شدن مرزهای ملی در هاضمه جهانی‌شدن سخن می‌گفتند، رهبر معظم انقلاب میراثی به جا گذاشتند که این نظریات را باطل کرد. ایشان ثابت کردند که می‌توان با تکیه بر سرمایه‌های اجتماعی و هویت ملی، حتی در برابر امواج جهانی‌شدن، یک هویت یکپارچه و مقتدر ایجاد کرد.

وی افزود: حضور پرشور و مستمر مردم در صحنه، نشان‌دهنده همین روحیه دغدغه‌مندی برای ایران است که ایشان در کالبد جامعه دمیدند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود، به پیام اخیر آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای اشاره کرد و آن را بازتابی از تفکر حکیمانه رهبر شهید دانست. عاملی گفت: در این بیانیه زیبا به درستی اشاره شده که در روزهای فقدان فرماندهی، این خودِ مردم بودند که نقش رهبری و فرماندهی را با ایجاد انگیزه در قوای دفاعی ایفا کردند. این یک تعارف نیست؛ بلکه یک حقیقت اجتماعی است.

وی با هشدار نسبت به استفاده ابزاری از مفهوم مردم، تاکید کرد: مشروعیت نظام جمهوری اسلامی در هر دو بُعد جمهوریت و اسلامیت به مردم گره خورده است. بدون مردم، مشروعیتی برای نظام متصور نیست و این نگاهی است که رهبر شهید همواره بر آن پافشاری می‌کردند.

دکتر عاملی در ادامه گفتگوی خود، به تشریح مدل مدیریتی و ویژگی‌های اخلاقی و فکری رهبر شهید انقلاب پرداخت. وی با تمرکز بر مفاهیمی همچون فروتنی اجتماعی، روشنفکری دینی و حکمت، ابعاد ناگفته‌ای از برخورد ایشان با نهاد دانشگاه و تکثر اجتماعی را بازخوانی کرد.

فروتنی اجتماعی؛ راز نفوذ در قلوب

دکتر عاملی با اشاره به مدل‌های مدرن مدیریت اجتماعی، فروتنی اجتماعی را رکن اصلی قدرت یک رهبر دانست و اظهار داشت: در الگوهای جهانی، مدیری قدرتمند است که هم‌سطح مردم باشد. رهبر شهید ما، به تأسی از پیامبر گرامی اسلام که پیامبری "اُمّی" و برخاسته از بطن مردم بود، همواره شأن خود را در هم‌سطحی با توده‌ها تعریف می‌کردند.

وی افزود: اگرچه شأن رهبری ایستادن در قله است، اما این سادگی و ساده‌زیستی بود که دل‌ها و چشم‌ها را به سمت ایشان و حضرت امام (ره) جذب می‌کرد. در دانش مدیریت، ما از دو مدل "رهبری تحول‌گرا" و "رهبری خدمتگزار" سخن می‌گوییم که در هر دو مدل، مشخصه اصلی، همین تواضع و فهم متقابل میان رهبر و جامعه است.

استاد دانشگاه تهران به خاطره‌ای از دیدار ۳۰۰ نفر از اساتید دانشگاه تهران با رهبری در اواخر دهه ۸۰ اشاره کرد و گفت: در آن جلسه بنده یکی از سخنرانان بودم. وقتی با تذکرِ اتمام وقت مواجه شدم، ایشان با سعه صدر فرمودند که نکته‌تان را ادامه دهید. بنده در آنجا بر ضرورت «به حساب آوردن تمام گروه‌های متنوع اجتماعی» و رویکرد بین رشته‌ای به مسائل حساس اجتماعی تأکید کردم.

عاملی با نقد نگاه‌های خودشیفته در سیاست جهانی، تصریح کرد: برخلاف چهره‌هایی نظیر ترامپ که گرفتار خودشیفتگی و خودپریشانی سیاسی هستند و دیگران را به رسمیت نمی‌شناسند، رهبر حکیم انقلاب بر نگاه دینیِ «آنچه بر خود می‌پسندی بر دیگران بپسند» تأکید داشتند. ایشان بارها دستور دادند که باید به تمامی فضای اجتماعی ایران و مطالبات همه مردم، فراتر از طبقه‌بندی‌های سیاسی، توجه شود.

دکتر عاملی در ادامه، به واقعه‌ای کمتر شنیده شده در دانشگاه تهران پرداخت و گفت: در آن دیدار، مسئولان دانشگاه قصد داشتند دکترای افتخاری دانشگاه تهران را به ایشان تقدیم کنند. اما حضرت آقا با فروتنی تمام نپذیرفتند و فرمودند: «من دانشگاهی نبودم؛ اما دانشگاهیان را دوست دارم و با آن‌ها عجین بوده‌ام.»

وی افزود: ایشان تأکید کردند که پیش از دوران رهبری، پیوند مستمری با محیط‌های دانشگاهی داشتند. این نشان‌دهنده شخصیت ترکیبی ایشان است که حاصل تلاقی نگاه عمیق فقهی-حوزوی و نگاه روشنفکری است.

رهبر شهید؛ روشنفکری فراتر از زمان

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، رهبر شهید را یکی از بزرگترین روشنفکران معاصر نامید و تبیین کرد: روشنفکر واقعی کسی است که در زمان خود زندگی می‌کند، برای زمان خود کار می‌کند، اما همواره «جلوتر از زمان خود» حرکت می‌کند. این سه خصیصه به وضوح در اندیشه‌های ایشان متجلی بود.

دکتر عاملی در پاسخ به چرایی استفاده مستمر از واژه حکیم در مکاتبات ۲۴ ساله خود با رهبری، گفت: بنده از اولین نامه‌ای که به دفتر ایشان نوشتم، همواره از عبارت «رهبر حکیم و دوراندیش» استفاده کرده‌ام. حکمت در فرهنگ ما یعنی توانایی تمایز میان خیر و شر، حق و باطل، و برخورداری از هویت مقاومت نسبت به حق و عدم انحراف به سمت باطل است. حکیم در واقع کسی است که حکم به حق می کند و نه به شر و باطل.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حکیم کسی است که اجازه نمی‌دهد مرزهای میان وطن‌دوستی و عقاید مذهبی خلط شود. ایشان توانستند میان هویت ملی و آرمان‌های الهی پیوندی ارگانیک برقرار کنند. صفتی که بعدها شهید بزرگوار حاج قاسم سلیمانی نیز با درک عمیق خود، بارها بر آن (حکمت رهبری) تأکید ورزیدند. دوراندیشی ایشان نیز وجهی است که شاید کمتر به آن پرداخته شده، اما در بزنگاه‌های تاریخی، کشور را از بحران‌های بزرگ نجات داده است.

وطن‌گرایی در پرتو استقلال علمی؛ ماجرای نهیب رهبری برای نخبگان

دکتر عاملی با تأکید بر اینکه وطن‌گرایی رهبر انقلاب در استقلال ملی تجلی یافته است، تصریح کرد: ایران قدرتمند امروز که سلحشوری مردمش در برابر آمریکا و اسرائیل لرزه بر اندام دشمن می‌اندازد، محصول نگاهی است که قدرت را در دانش جوانان می‌بیند. استکبار جهانی با دانش هسته‌ای یا موشکی ما به تنهایی مشکل ندارد، آن‌ها با "دانش‌آموز" و دانشجو و بنیه علمی ما مخالفند.

وی به خاطره‌ای از پیگیری‌های مستقیم رهبری اشاره کرد و گفت: در مقطعی، سند سازمان ملی استعدادهای درخشان (سمپاد) توسط رئیس‌جمهور وقت ابلاغ نشده بود. رهبر معظم انقلاب به بنده نهیب زدند که "چرا این سند ابلاغ نمی‌شود؟". ایشان به شدت نگران وضعیت نخبگان بودند. با ابلاغ آن سند، امروز ما ۱۴۰ هزار دانش‌آموز در ۷۰۰ مدرسه سمپاد داریم که ۹۰ درصد مدال‌آوران المپیادی ما را تشکیل می‌دهند. رهبری موضوع به موضوع و به صورت کارشناسانه، اسناد علمی کشور از نانو و بایو تا هوش مصنوعی و نقشه جامع علمی را دنبال می‌کردند.

استاد دانشگاه تهران، توجه رهبری به جزئی‌ترین لایه‌های تربیتی را مورد اشاره قرار داد و افزود: بنده در نامه‌ای به ایشان ابراز نگرانی کردم که ۶ سال اول زندگی کودک، طلایی‌ترین دوران یادگیری است، اما مهدکودک‌ها به سازمان بهزیستی سپرده شده‌اند که مأموریت تربیتی ندارد و 14 نهاد مجوز مهد کودک می‌دهد. ایشان بلافاصله دستور شش‌بندی صادر کردند که منجر به تأسیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک شد و به مأموریت آموزش و پرورش سه سال اضافه شد یعنی دوره مهد کودک و دو سال پیش دبستانی. این نشان‌دهنده اشراف ایشان بر اولویت‌های استراتژیک کشور بود.

روایت ۲۴ سال مکاتبه مستمر؛ یادداشت‌های شما را با دقت می‌خوانم

دکتر عاملی در پاسخ به سؤالی درباره رابطه شخصی خود با رهبر انقلاب، از تداوم ۲۴ ساله مکاتباتش پرده برداشت و گفت: حتی زمانی که مسئولیت اجرایی نداشتم، به عنوان یک معلم و البته در مقابل ایشان بعنوان یک دانشجو با ایشان مکاتبه می‌کردم. در یکی از دیدارهای حضوری، ایشان با تواضع همیشگی فرمودند: «من یادداشت‌های شما را به دقت می‌خوانم و استفاده می‌کنم؛ کوتاه بنویسید و این مکاتبه را مستمر ادامه دهید». این تشویق ایشان نشان‌دهنده روحیه نقدپذیری و اشتیاق یک رهبر برای شنیدن نظرات نخبگان جامعه بود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به خاطره‌ای مشترک با آقای شجره در محضر رهبری اشاره کرد و گفت: وقتی به ایشان گفته شد دشمنان شمشیر را از رو بسته‌اند، ایشان با صلابت فرمودند: «من هم شمشیر را از رو بسته‌ام؛ شما هم از رو ببندید». این روحیه مبارزه آشکار، ریشه در شناخت عمیق ایشان از ماهیت منحوس رژیم صهیونیستی و آمریکا داشت.

رئیس شورای تحول و ارتقا علوم انسانی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه مواجهه رهبر شهید با نظرات کارشناسی، خاطرنشان کرد: ایشان بر مبنای «پهنه‌ای از گزارشات کارشناسی» تصمیم‌گیری می‌کردند. نگاه ایشان به مقوله فرهنگ، نه یک نگاه دستوری و انحصاری، بلکه توجه به «هندسه فرهنگی» بود. موارد متعددی وجود داشت که نظرات کارشناسی نخبگان، بر دیدگاه ایشان تأثیر می‌گذاشت در حوزه فضای مجازی اینگونه بودند و ایشان با سعه‌صدر پذیرا بودند.

در ادامه، بخش مربوط به تحلیل‌های تخصصی دکتر سعیدرضا عاملی در خصوص فضای مجازی، هوش مصنوعی و چالش‌های حکمرانی دیجیتال به صورت مشروح، تفصیلی و با قلم خبری بازنویسی شده است:

استاد علوم ارتباطات و عضو شورای عالی فضای مجازی، در گفتگویی تفصیلی، به تشریح نگاه راهبردی و پیشروی رهبر فقید انقلاب به پدیده فضای مجازی پرداخت. وی با نقد دیدگاه‌های تک‌بعدی و سلبی، تأکید کرد که در اندیشه رهبری، فضای مجازی نه یک تهدید صرف، بلکه عرصه‌ای هم‌تراز با خودِ انقلاب اسلامی برای تمدن‌سازی است.

فضای مجازی به مثابه هوا؛ نقد تفکر انسداد

دکتر عاملی با تبیین نظریه دوفضایی شدن، اظهار داشت: رهبر معظم انقلاب با درک عمیق از تحولات تکنولوژیک، فضای مجازی را به «هوا» تشبیه می‌کردند؛ استعاره‌ای که نشان می‌دهد زندگی در دنیای امروز بدون این فضا ناممکن است. ما اکنون با دو جهان مواجهیم: جهان فیزیکی و جهان مجازی. لذا هر دیدگاهی که صرفاً به دنبال بستن و انسداد این جهان باشد، از نظر ایشان غلط و به دور از واقعیت بود.

وی افزود: ایشان اهمیت فضای مجازی را در «عدل» (هم‌تراز) انقلاب اسلامی می‌دانستند. این تعبیر، بالاترین سطح ارزش‌گذاری و اولویت‌بندی برای یک پدیده است و نشان می‌دهد که حکمرانی در این فضا، بخشی از کیان انقلاب محسوب می‌شود.

چالش فیلترینگ؛ پاسخ به جنگ شناختی یا مانع توسعه؟

استاد دانشگاه تهران در پاسخ به پرسشی پیرامون آزردگی نسل جوان از پدیده فیلترینگ، این مسئله را از دو زاویه جنگ شناختی و مدیریت موضوعی تحلیل کرد و گفت: بخش عمده‌ای از ذهنیت منفی نسبت به مدیریت فضای مجازی، محصول جنگ شناختی دشمن است. واقعیت این است که در هیچ کجای دنیا، از اروپا تا آمریکا، فضای مجازی رها نیست. آن‌ها "فیلترینگ موضوعی" (مانند اینترنت کودک یا مقابله با محتوای مجرمانه) را با دقت اجرا می‌کنند و همان‌طور که انسان از هوای آلوده یا کربن فاصله می‌گیرد، جامعه را از آلودگی‌های فضای مجازی مصون می‌دارند.

وی با اشاره به تعبیر رهبری از آوار فضای مجازی، خاطرنشان کرد: ایشان می‌فرمودند اگر آواری بر سر مردم فرو می‌ریزد، باید جلوی آن بخش آسیب‌زا را گرفت. اما همزمان تأکید داشتند که راهکار نهایی، توانمندسازی مردم و غلبه در "رقابت" است، نه صرفاً محدودیت.

شکاف تریلیون دلاری؛ چرا در رقابت سکویی عقب هستیم؟

رئیس شورای تحول و ارتقا علوم انسانی با ارائه آماری تکان‌دهنده از اقتصاد دیجیتال جهان، بر لزوم تقویت سکوهای داخلی تأکید کرد: ما امروز در رقابت سکویی با چالش جدی مواجهیم. وقتی ارزش یک سکوی جهانی به ۳ تریلیون دلار می‌رسد و بودجه تحقیق و توسعه آن سالانه ۹۰ میلیارد دلار است (عددی که با آن نه فقط پژوهش، بلکه خدمات و نرم‌افزارهای نوین خلق می‌کنند)، رقابت برای سکوهای داخلی ما که در بهترین حالت چند میلیارد دلار ارزش دارند، بسیار نابرابر است. ما برای بازنده نشدن، نیازمند نوآوری در خدمات و خلاقیت فراتر از مرزهای دانش فعلی هستیم.

دکتر عاملی، ورود ایران به حوزه هوش مصنوعی را یکی از مطالبات جدی و مستقیم رهبر شهید دانست و تصریح کرد: بنیه اصلی فضای مجازی امروز بر منطق الگوریتمی و هوش مصنوعی استوار است. فرمان ایشان مبنی بر اینکه «ایران باید جزو ۱۰ کشور برتر جهان در هوش مصنوعی باشد»، نشان‌دهنده نگاه آرمان‌گرای واقع‌بینانه است. ایشان نمی‌خواستند ما صرفاً مصرف‌کننده فناوری باشیم، بلکه بر «نوآوری در فناوری» تأکید داشتند تا مسائل کشور با تکیه بر دانش بومی حل شود.

وی خاطرنشان کرد: اگر خطوط اولویت‌دار رهبر حکیم انقلاب در حوزه فضای مجازی و هوش مصنوعی به درستی توسط بدنه اجرایی دنبال می‌شد، امروز وضع ایران در حکمرانی دیجیتال به مراتب درخشان‌تر بود. ایشان مسیر را به سمت قله‌ها ترسیم کردند و وظیفه ما اکنون، تحقق این اقتدار علمی در فضای نوین جهانی است.

در پاسخ به این پرسش که چرا برخی آرمان‌های انقلاب در بدنه اجرایی کشور به درستی محقق نمی‌شود، دکتر عاملی به یک تمثیل تاریخی اشاره کرد: در عملیات کربلای ۴، بنده شاهد بودم که پیامی از ته ستون صادر شد که «به نفر بعدی بگو در سه راهی به راست بپیچ»، اما وقتی پیام به سرستون رسید، ستون به سمت چپ پیچید! این اختلال در انتقال پیام، ناشی از بدفهمی، کج‌فهمی و گاه خودخواهی‌های مدیریتی است.

وی تصریح کرد: رهبری مسیر را معماری می‌کنند، اما تحقق آن نیازمند «دانش یکپارچه» و نگاه ۳۶۰ درجه در بدنه اجرایی است. متأسفانه گاهی فردگرایی و ادعای «همه چیز دانی» در سطوح مدیریتی، مانع از اجرای دقیق هندسه کلان رهبری می‌شود.

دکترین دفاعی؛ تراز قدرت ایران در برابر بودجه تریلیون دلاری آمریکا

استاد دانشگاه تهران، موفقیت‌های نظامی ایران را حاصل راهبری مستقیم رهبری دانست و گفت: ایشان شخصاً مسئولیت قدرت دفاعی را بر عهده گرفتند و امروز نتیجه این است که ایران در برابر کشوری مانند آمریکا با بودجه دفاعی ۱.۵ تریلیون دلاری، تراز به تراز حرکت می‌کند. بودجه دفاعی ما حتی یک‌بیستم آمریکا هم نیست، اما قدرت بازدارندگی ما دشمن را به فکر "پرچم سفید" انداخته است و در واقع با شکست مواجه کرده است.

وی افزود: فروپاشی سپر دفاعی خیالی اسرائیل در جنگ‌های اخیر، نتیجه همین تدبیر حکیمانه است. اگر آن سلسله مراتب "فرمان و اجرا" که در نظام دفاعی وجود دارد، در حوزه‌های فرهنگ و اقتصاد هم حاکم بود، امروز وضعیت به مراتب درخشان‌تری داشتیم.

مبارزه با خودتحقیری و احیای اعتماد به نفس ملی

دکتر عاملی یکی از بزرگترین پروژه‌های رهبر حکیم انقلاب را مبارزه با خودتحقیری دانست و خاطرنشان کرد: دشمن به دنبال شکستن اعتماد به نفس ماست. رهبری در تمام این سال‌ها تلاش کردند تا مردم «ایران عزیز» را باور کنند و به داشته‌های خود افتخار نمایند. این اعتماد به نفس، موتور محرکه پیشرفت ماست.

در ادامه، بخش پایانی و کلیدی سخنان دکتر سعیدرضا عاملی در برنامه رهنما که به تبیین ساختار حکمرانی، پایداری نهاد رهبری و میراث تمدنی استقلال اختصاص داشت، به صورت مشروح و تفصیلی با قلم خبری بازنویسی شده است:

دکتر عاملی در ادامه با بازخوانی قانون اساسی، مرز میان وظایف رهبری و دولت را تبیین کرد و گفت: قانون اساسی ما بسیار فاخر است، اما باید دانست که مسئولیت «اجرا» بر عهده رهبر انقلاب نیست. شأن ایشان سیاست‌گذاری کلان و راهبری است. رهبر معظم انقلاب برای پیشبرد اهداف نظام، دو نهاد عالی (شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی) را ایجاد کردند که مصوبات آن‌ها طبق دستور صریح ایشان، در حکم قانون و مرّ قانون است.

وی با انتقاد از برخی رویکردهای اجرایی در دهه‌های اخیر افزود: مشکل زمانی بروز می‌کند که یک رئیس دولت به این دو شورای عالی اهمیت نمی‌دهد. نمی‌توان "جو کاشت و گندم درو کرد"؛ اگر بخواهیم پیشرفت حاصل شود، بدنه اجرایی باید دقیقاً در مسیر سیاست‌های ابلاغی حرکت کند. موفقیت کشور در گرو آن است که چشمِ مجریان به "چشمِ رهبر اندیشمند انقلاب" باشد؛ رهبری که امروز در قامت حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، با کوله‌باری از تجربه در کنار رهبر شهید، مسیر هدایت کشور را بر عهده دارند.

پایداری نهاد رهبری؛ ستون فقرات ثبات ملی

استاد دانشگاه تهران، ثبات در نهاد رهبری را یکی از مزیت‌های استراتژیک جمهوری اسلامی توصیف کرد و اظهار داشت: در طول ۴۷ سال گذشته، ایران تنها با دو رهبر اداره شده است. این پایداری، ضامن تداوم آرمان‌هاست. در مقابل، ما در بخش‌های اجرایی مانند وزارت آموزش و پرورش شاهد هستیم که عمر متوسط مدیریت یک وزیر حتی به دو سال هم نمی‌رسد. در چنین ساختار متزلزلی، نمی‌توان انتظار تصمیمات پایدار داشت؛ لذا پایداری نهاد رهبری، جبران‌کننده این تزلزل‌ها در لایه‌های میانی است.

استقلال؛ صیانت از تمدنی به قدمت تاریخ

دکتر عاملی در پاسخ به این پرسش که میراث ماندگار رهبر شهید برای آیندگان چیست، بر مفهوم استقلال تأکید کرد و آن را فراتر از یک شعار سیاسی دانست. وی گفت: ایران سرزمینی با عمق تاریخی شگرف است؛ از تمدن ۸ هزار ساله تا یافته‌های ۵۰۰ هزار ساله از دوره پیراسنگی. رهبر شهید ما، وفادارترین شخصیت به این تمدن و تاریخ بود. ایشان بهترین حفاظت را از »خاک ایران« به عمل آوردند.

وی با یادآوری تلخی‌های تاریخی در کوچک شدن مرزهای ایران، افزود: در گذشته، وسعت ایران به ۱۵ درصد خاک جهان می‌رسید، اما به مرور زمان این پهنه بزرگ را کوچک کردند. میراث رهبر شهید این بود که اجازه نداد در میان تهدیدات بی‌شمار، استقلال و تمامیت ارضی کشور خدشه‌دار شود. باید درک کرد که استقلال یعنی ایران روی پای خود بایستد، خودش تصمیم بگیرد و منتظر چراغ سبز آمریکا نباشد.

وی افزود: رکن اصلی این قدرت، «علم ایران» است. امروز اگر ما قدرت دفاعی بازدارنده‌ای داریم، این محصول قدرت علمی ماست. ایجاد پیکره‌ای عظیم شامل ۱۰۰ هزار عضو هیئت علمی، ۳.۵ میلیون دانشجو و بیش از ۲۷ میلیون فارغ‌التحصیل در این سال‌ها، ابزاری بود که ایشان برای تحقق استقلال پایدار ایران فراهم کردند.

تاب‌آوری ملی و خودکفایی در روزهای بحران

استاد دانشگاه تهران با مقایسه وضعیت ایران با سایر کشورها در دوران بحران کرونا و تنش‌های جهانی، خاطرنشان کرد: در حالی که در ایام کرونا شاهد غارت فروشگاه‌ها در اروپا بودیم یا برخی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس با کوچکترین انسداد مرزی دچار بحران غذا می‌شوند، ایران عزیز امروز در تولید مواد غذایی و لبنیات به استقلال ۱۰۰ درصدی نزدیک شده است. این میراث بزرگ «نه شرقی، نه غربی» است که بدون عدول از ارزش‌های اسلامی و با پیوند زدن ملی‌گرایی به اسلام‌گرایی و امام رضاگرایی محقق شد.

استعمارزدایی از ذهن؛ رسالت جهانی رهبر شهید

دکتر عاملی به بعد بین‌المللی اندیشه‌های رهبر شهید و دلسوزی ایشان برای تمامی مردم جهان اشاره کرد و گفت: ایشان تلاشی وسیع برای «استعمارزدایی از ذهن» انجام دادند. نخستین جایی که استعمار در آن نفوذ می‌کند، ذهن انسان است. نامه‌های ایشان به جوانان اروپا و آمریکا نیز در همین راستا بود؛ چرا که مرکز نظام سلطه در آنجاست و بیداری در غرب، به معنای رفع سلطه از کل جهان است.

وی با اشاره به فعالیت‌های علمی خود در این حوزه، افزود: بنده مقدمه‌ای بر کتاب «استعمارزدایی از ذهن» نوشتم و معتقدم رهبری به درستی تشخیص دادند که برای تغییر تاریخ، باید ذهن‌های نسل جوان در غرب را مخاطب قرار داد تا آن‌ها در طرف درست تاریخ بایستند.

حسرت بزرگ؛ فاصله میان تدابیر رهبری و عملکرد بدنه اجرایی

در بخش پایانی گفتگو، دکتر عاملی در پاسخ به سوالی پیرامون بزرگترین حسرت دوران مسئولیت خود، اظهار داشت: بزرگترین حسرت، فاصله زیادی است که میان تدابیر بلند رهبری و مقام اجرا وجود دارد. اگر کسی ادعا کند که ما تمام خواسته‌های ایشان را محقق کردیم، سخن درستی نگفته است. شاخص ایشان "تمدن نوین اسلامی" بود؛ تمدنی که هم بر سنت نبوی تکیه دارد و هم به آینده و ظهور موعود نگاه می‌کند.

وی تأکید کرد: ایشان می‌خواستند جامعه‌ای بسازند که در آن علم و معنویت همگام باشند. غبطه بزرگ من این است که ای کاش بدنه نخبگانی و اجرایی ما می‌توانست با سرعت و دقت بیشتری ترازِ اندیشه‌های تمدنی ایشان را در جامعه پیاده‌سازی کند.

دکتر عاملی در انتهای سخنان خود، ضمن تمجید از ثبات و پایداری جایگاه رهبری در ایران، تأکید کرد که مسیر رهبر شهید با همان صلابت و درایت توسط رهبر اندیشمند انقلاب، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، ادامه خواهد یافت. وی خاطرنشان کر

د که تجربه اندوخته شده در کنار رهبر شهید، سرمایه‌ای عظیم برای عبور از گردنه‌های پیش‌رو و رسیدن به قله‌های پیشرفت است.