با چند راهکار عملی در دوران جنگ، امنیت داده‌های شخصی را افزایش دهید

صبح یک روز عادی، کاربری جوان تلفن‌همراه خود را روشن می‌کند و با انبوهی از اعلان‌ها روبه‌رو می‌شود؛ اعلان‌هایی که هرکدام نشانه‌ای از ردپای‌دیجیتال او هستند. او میان شبکه‌های‌اجتماعی، موتورهای‌جست‌و‌جو و دیگر برنامه‌ها جابه‌جا می‌شود، بی‌آنکه بداند هر کلیک، هر تایید و هر استفاده از یک سرویس رایگان می‌تواند بخشی از اطلاعات شخصی او را در اختیار شرکت‌هایی قرار دهد که منفعتشان بر پایه جمع‌آوری داده است. این تجربه، تجربه‌ای جهانی است؛ تجربه‌ای که میلیون‌ها کاربر در سراسر جهان هر روز با آن مواجه می‌شوند.

در چنین فضایی، حفاظت از داده‌های شخصی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی حیاتی است. اینترنت با تمام امکانات خود، بستری برای جمع‌آوری بی‌وقفه داده‌ها شده است. هر بار که کاربر بدون مطالعه شرایط استفاده (Terms and Conditions)، گزینه تایید را می‌زند یا از یک برنامه رایگان استفاده می‌کند، ممکن است اطلاعات ارزشمند خود را در اختیار سرویس‌هایی قرار دهد که از این داده‌ها برای اهداف نامعلوم استفاده می‌کنند.

افزایش وابستگی کاربران به خدمات آنلاین، استفاده گسترده از برنامه‌های رایگان و رشد پلتفرم‌هایی که بر پایه جمع‌آوری داده فعالیت می‌کنند، باعث شده است که حفاظت از داده‌های شخصی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کاربران تبدیل شود. بسیاری از سرویس‌های رایگان، از موتورهای‌جست‌و‌جو گرفته تا برنامه‌های سرگرمی، از طریق جمع‌آوری داده‌های کاربران کسب درآمد می‌کنند. این داده‌ها شامل تاریخچه جست‌و‌جو، علایق، اطلاعات شخصی، موقعیت مکانی و حتی الگو‌های رفتاری است. در چنین شرایطی، کاربران باید بدانند داده‌هایشان چگونه جمع‌آوری می‌شود و چه خطراتی در کمین است. در این گزارش راهکار‌هایی عملی برای حفاظت از اطلاعات و حریم خصوصی مرور خواهد شد.

حالت ناشناس مرورگر (Anonymous Mode)

حالت ناشناس در مرورگر‌هایی مانند (Incognito) در مرورگر کروم (Google Chrome) یا (Private Window) در فایرفاکس (Firefox) و سافاری (Safari)، اگرچه امنیت کامل ایجاد نمی‌کند، اما نخستین سد دفاعی در برابر ردیابی مبتنی بر کوکی‌ها است. این حالت مانع ذخیره‌سازی تاریخچه و کوکی‌ها می‌شود و از ایجاد پروفایل رفتاری جلوگیری می‌کند.

استفاده از موتورهای‌جست‌وجوی حریم‌خصوصی‌محور (Privacy Focused Search Engines)

موتورهای‌جست‌وجوی رایگان معمولا از طریق فروش داده‌های کاربران کسب درآمد می‌کنند. موتور‌های جایگزین مانند داک‌داک‌گو (DuckDuckGo)، کوآنت (Qwant) و استارت‌پیج (Startpage) داده‌های کاربران را ذخیره نمی‌کنند و مدل کسب‌وکارشان بر پایه تبلیغات هدفمند نیست.

افزونه‌های امنیتی مرورگر

ابزار‌های زیر می‌توانند امنیت مرورگر را افزایش دهند:
افزونه اچ‌تی‌تی‌پی‌اس‌اوری‌ویر (HTTPS Everywhere)
افزونه گوستری (Ghostery)
ابزار ادبلوک (AdBlock)
ابزار چک‌شورت‌یوار‌ال (CheckShortURL)

پرهیز از ذخیره اطلاعات خصوصی در فضای عمومی 

بسیاری از سرویس‌های رایگان، از موتورهای‌جست‌و‌جو گرفته تا برنامه‌های سرگرمی، از طریق جمع‌آوری داده‌های کاربران کسب درآمد می‌کنند. این داده‌ها شامل تاریخچه جست‌و‌جو، علایق، اطلاعات شخصی، موقعیت مکانی و حتی الگو‌های رفتاری است. در چنین شرایطی، کاربران باید بدانند داده‌هایشان چگونه جمع‌آوری می‌شود و چه خطراتی در کمین است

ذخیره اطلاعات حساس در سرویس‌هایی مانند گوگل‌داکس (Google Docs) یا دراپ‌باکس (Dropbox) بدون رمزگذاری، می‌تواند خطرناک باشد. کاربران باید فرض کنند که هر داده‌ای در فضای عمومی ممکن است روزی عمومی شود.

امنیت در شبکه‌های وای‌فای عمومی (Public WiFi Networks)

شبکه‌های وای‌فای عمومی فاقد رمزگذاری هستند و مهاجمان می‌توانند داده‌های کاربران را رهگیری کنند. ارسال اطلاعات حساس مانند رمز‌ها یا اطلاعات بانکی در این شبکه‌ها خطرناک است.

گذرواژه‌های امن 

گذرواژه‌ها باید حداقل ۱۲ کاراکتر داشته باشند و شامل حروف بزرگ، کوچک، اعداد و نشانه‌ها باشند. استفاده از اطلاعات شخصی مانند نام یا تاریخ تولد در گذرواژه‌ها خطرناک است. همچنین نباید از یک گذرواژه برای چند سرویس استفاده شود.

کنترل کوکی‌ها (Cookies)

کوکی‌ها برای ساخت پروفایل رفتاری کاربران استفاده می‌شوند. کاربران باید تنظیمات کوکی‌ها را مدیریت کنند تا از ردیابی جلوگیری شود. کنترل کوکی‌ها میزان داده‌ای را که وب‌سایت‌ها جمع‌آوری می‌کنند کاهش می‌دهد.

پیام‌رسان‌های رمزگذاری‌شده سرتاسری (End to End Encrypted Messaging Apps)

بسیاری از پیام‌رسان‌ها تنها رمزگذاری در مسیر (Encryption in Transit) ارائه می‌دهند. این پیامرسان‌ها از رمزگذاری سرتاسری استفاده می‌کنند که تنها فرستنده و گیرنده قادر به خواندن پیام هستند.

تنظیمات حریم‌خصوصی شبکه‌های‌اجتماعی

تنظیمات پیش‌فرض شبکه‌های‌اجتماعی معمولا برای جمع‌آوری داده طراحی شده‌اند. کاربران باید تنظیمات حریم‌خصوصی را به‌صورت دستی تغییر دهند؛ از جمله کنترل نمایش پست‌ها، موقعیت مکانی، اطلاعات پروفایل و دسترسی برنامه‌های ثالث.

باید دانست که امروز اولویت‌دادن به حریم‌خصوصی آنلاین در جهان دیجیتال امری ضروری است. با اجرای راهکار‌های مطرح‌شده، کاربران می‌توانند امنیت خود را افزایش دهند و کنترل داده‌های شخصی را دوباره به‌دست بگیرند.