دانشگاهها به بازیگران اصلی روابط بینالملل تبدیل شدهاند/ ایران باید حضور علمی خود را در جهان بازتعریف کند
محمدعلی ربانی، مدیرکل همکاریهای علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در گفتوگو با خبرنگار آنا، با اشاره به جایگاه نسل جوان در نظام علمی کشور اظهار کرد: طبیعتاً جوانان رکن اصلی حوزه علم و دانش هستند؛ هم به دلیل نقشی که امروز بهعنوان دانشجو ایفا میکنند و هم به خاطر مسئولیتهایی که در آینده در نظام حکمرانی، تصمیمسازی و مدیریت کشور بر عهده خواهند داشت.
وی افزود: به همین دلیل، بخش عمدهای از برنامهریزیها و سیاستگذاریها در همه کشورها معطوف به نسلهای آینده است؛ نسلهایی که میتوانند با تشخیص درست از منافع ملی، از هویت خود حمایت کرده و در ترویج ارزشها مشارکت فعال داشته باشند.
مدیرکل همکاریهای علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، گفت: با این نگاه، در هر حوزهای که آیندهمحور است، جوانان اصل و اساس کار هستند. نگاه جوانان معطوف به چشماندازها و افقهایی است که کشور در حوزه سیاستگذاری و برنامهریزی پیشِرو دارد. علاوه بر این، امروز نیز نقش فعال، پویا و اثرگذار در جامعه بیش از هر گروهی متعلق به جوانان و دانشجویان است و این ظرفیت مهم باید بهدرستی دیده و بالفعل شود.
ربانی با اشاره به اهمیت روزافزون دیپلماسی علمی–فرهنگی در عرصه بینالملل، تصریح کرد: امروز ایران باید بیش از گذشته به کنشگری علمی در سطح بینالمللی توجه کند. بسیاری از کشورها تمرکز جدی خود را بر این حوزه گذاشتهاند؛ بهگونهای که دانشگاههایشان را فعال کرده، شعب دانشگاهی در کشورهای دیگر ایجاد میکنند و بخش قابلتوجهی از فعالیتهای سفارتخانههایشان معطوف به جذب دانشجو شده است. این نشان میدهد که دیپلماسی علمی یکی از حوزههای بسیار تأثیرگذار در روابط بینالملل است.
وی ادامه داد: با توجه به تحولات گسترده در حوزه فناوریهای نوین، دانشگاهها و نخبگان علمی، بهویژه دانشجویان، سهم اساسی در نوآوریها و تغییرات جهان امروز دارند. ما ناچاریم وارد عرصههایی شویم که با اتکا به علم، ابزارهای علمی و ظرفیتهای دانشی، بتوانیم در تعاملات بینالمللی سهم متناسب و شایسته خود را ایفا کنیم.
گذار جهان از نظم ژئوپلیتیک به نظم فرهنگی– تمدنی
مدیرکل همکاریهای علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به تحولات نظری در سطح جهانی گفت: بسیاری از نظریهپردازان معتقدند جهان در حال گذار از نظم ژئوپلیتیکِ صرفاً سیاسی به نظم فرهنگی–تمدنی است. بدیهی است تمدنی که مبتنی بر علم و دانش نباشد، شکل نخواهد گرفت. امروز ما در آستانه نوعی جابهجایی تمدنی قرار داریم؛ عصری که برخی آن را عصر ظهور تمدنهای جدید میدانند و خاستگاه بسیاری از آنها در حوزه شرق تعریف میشود.
وی تاکید کرد: ایران با توجه به ظرفیتهای فرهنگی، پیشینه تاریخی و تجربه تمدنی خود، میتواند در این روند سهم مهمی بر عهده بگیرد. بهویژه آنکه نسل جوان ما از نظر هوش، استعداد و ظرفیتهای علمی، توانمندیهای قابلتوجهی دارد که در بسیاری از موارد حتی از همتایان خود در دیگر کشورها بالاتر است.
ربانی با انتقاد از نگاه صرف به رتبههای دانشگاهی گفت: در داخل کشور، تمرکز دانشگاهها بیشتر بر رتبهها و امتیازات عددی بوده است؛ در حالی که در سطح جهانی، آنچه اهمیت دارد کیفیت، میزان اثرگذاری و سهم دانشگاهها در تحولات فناورانه و علمی نوین است.
وی تأکید کرد: جهان بهسمت رقابتی پیچیده و تنگاتنگ حرکت میکند و دانشگاهها باید بتوانند در حوزههای نوظهور علمی و فناوری حرفی برای گفتن داشته باشند. ایجاد قدرت رقابتپذیری، تمرکز بر کیفیت و حضور فعال در عرصههای جدید پیشرفت علمی، ضرورتی اجتنابناپذیر است تا ایران بتواند جایگاه شایسته خود را در دیپلماسی علمی–فرهنگی جهانی تثبیت کند.
انتهای پیام/