پسماندهای سرگردان؛ در مسیر بازگشت به چرخه طبیعت
تبدیل زبالهتر به کمپوست در محل تولید، علاوه بر کاهش حجم پسماند ورودی به سیستمهای جمعآوری شهری، میتواند پیامدهایی مانند کاهش تولید شیرآبه، حذف بوی نامطبوع و ارتقای کیفیت خاک را به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، استفاده از روشهای کمهزینه و غیرانرژیبر در این فرآیند، نقش مهمی در افزایش مقبولیت اجتماعی و امکان توسعه آن در مقیاس خانگی و سازمانی دارد.
کمپوستساز خانگی تولیدی شرکت دانشبنیان پارتاک، با تکیه بر فرآیندهای طبیعی و طراحی ساده، تلاش کرده است پاسخی عملی به این نیاز ارائه دهد؛ محصولی که هم در محیطهای مسکونی و هم در فضاهای اداری قابل استفاده است و در برخی طرحهای شهری نیز بهصورت آزمایشی به کار گرفته شده است. در ادامه، گفتوگوی خبرنگار آناتک با محمد یوسف حسینی، رئیس هیئتمدیره شرکت را میخوانید.
این محصول با چه هدفی طراحی شده و سازوکار آن به چه صورت است؟
محصول کمپوستساز خانگی ما دو مخزن دارد و هر مخزن به گنجایش ۷۰ لیتر است. کار این سطل این است که زبالهتر را کاربر داخل آن میریزد، به همراه مقداری خاک یا کارتون یا کاغذ یا برگ که اصطلاحاً به این مواد، مواد قهوهای گفته میشود. این زبالهتر که شامل صیفیجات، میوهجات، پوسته تخممرغ، تفاله چای و موارد مشابه است، با مواد قهوهای ترکیب میشود و بعد از گذشت ۳۰ تا ۳۵ روز تبدیل به کمپوست میشود.
دومخزنه بودن این محصول چه مزیتی ایجاد میکند؟
حسن این سطل، به دو مخزن بودن آن استغ یعنی ۳۰ روز اول که یک مخزن را پر میکنید، به سراغ مخزن دوم میروید. تا زمانی که مخزن دوم پر شود، مخزن اول به کمپوست تبدیل شده است. این محصول هیچ انرژیای مصرف نمیکند، برخلاف بسیاری از کمپوسترهای برقی که قیمت آنها از ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان به بالا شروع میشود و هیتر، خردکن و تجهیزات مشابه دارند. این محصول کاملاً طبیعی کار میکند و همان فرایندی که در طبیعت اتفاق میافتد، در داخل آن رخ میدهد. همچنین قابلیت استقرار در بالکن یا حیاط را دارد.
یکی از نگرانیهای رایج در مورد زبالهتر، بوی نامطبوع و شیرآبه است. این مسئله چگونه مدیریت شده است؟
به واسطه حفرههایی که این سطل دارد، فرایند تهویه انجام میشود. این محصول مانند سطل زباله معمولی نیست که وقتی انباشته میشود هم شیرآبه تولید کند و هم بوی نامطبوع شدید داشته باشد. در اینجا فرایند هوازی اتفاق میافتد که باعث از بین رفتن بو میشود. فقط زمانی که درِ سطل باز میشود، بویی شبیه بوی خاک نمدار جنگل شمال حس میشود.
آن بویی که پس از باز شدن در سطل احساس میشود، مربوط به خاکی است که مواد مغذی بالایی دارد. درختهایی که مثمر هستند، از عصاره خودشان میوه تولید میکنند و این مواد مغذی در پسماندهایی مثل پوست موز هم وجود دارد. اما ما معمولاً این پوست موز را دور میاندازیم. در حالی که اگر این مواد تبدیل به کمپوست شود و دوباره به خاک برگردد، همان مواد غنی که درخت از خاک گرفته بود، مجدداً به خاک بازمیگردد و نتیجه آن تولید میوه و ثمره قویتر خواهد بود، نه درختی که در هر دوره ضعیفتر میشود.
آیا این محصول فقط برای استفاده خانگی طراحی شده است؟
این محصول در ادارات هم قابل استفاده است. برای نمونه یکی از ادارات محیط زیست قم از این محصول استفاده کرده است. آبدارچی سازمان، هم زبالههای سازمان و هم زبالههای منزل خود را داخل این سطل میریزد و از آن استفاده میکند و تجربه کاربری مثبتی هم داشته است.
از نظر قیمت، این محصول چه تفاوتی با نمونههای خارجی دارد؟
نمونه مشابه خارجی وجود دارد، اما قیمت آنها تقریباً از دو برابر شروع میشود و بالاتر میرود. چون این محصول تولید داخل است و با مواد اولیه داخلی ساخته میشود، هزینههایی مانند گمرک، حملونقل، بیمه و مالیات به آن اضافه نمیشود. قیمت مصرفکننده نهایی حدود ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است و برای خرید عمده و شهرداریها، قیمت حدود ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است.
همکاری با شهرداریها در چه مرحلهای قرار دارد؟
در گام اول، شهرداری اصفهان ۸۰۰ عدد از این محصول را خریداری کرده است. قرار شده ۲۰۰ عدد بهصورت مرحلهای بین فعالان محیطزیست و پسماند صفرهای شهر اصفهان توزیع شود که بازخوردهای خوبی هم داشته است. ۲۰۰ عدد دیگر قرار است به مدیران شهرداری شهر اصفهان داده شود تا بهعنوان سفیران محیطزیست در مناطق و معاونتها استفاده شود. ۴۰۰ عدد باقیمانده نیز قرار است بهصورت متمرکز در یکی از مناطق اصفهان پیادهسازی شود تا شهرداری بتواند میزان کاهش زبالهای را که شهروندان درِ منازل قرار میدهند، ارزیابی کند.
استفاده از این محصول چه تأثیری بر الگوی تولید زباله خانوار دارد؟
وقتی از این محصول استفاده میشود، زبالهتر داخل این سطل ریخته میشود و زباله خشک مانند پلاستیک و بطری جدا شده و برای بازیافت کنار گذاشته میشود. در نهایت، فقط زبالههایی مانند زبالههای عفونی یا پوشاک باقی میماند که شاید هر ۱۰ روز یا هفتهای یکبار نیاز به دفع داشته باشد.
انتهای پیام/