تمرکززدایی از پایتخت مشخصه تئاتر فجر ۴۴/ چالشهایی که بخش بینالملل را حذف کرد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، رویداد تئاتر ایران یعنی جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، ایستگاه پایانی یکسال تلاش گروههای نمایشی متقاضی در جشنواره است، جشنوارههای استانی، منطقهای، موضوعی و همچنین اجراهای عمومی طی سال در نقطه پایانی یعنی جشنواره فجر دیده و ارزیابی میشوند.
اساس برگزاری جشنوارهها با تمام نقطه نظرات،نقدهایی بر بودن یا نبودن آن از سوی کارشناسان همیشه موضوع گفتوگو بوده و هست، اما جشنواره بینالمللی فجر را باید یک فرصت مهم در ارزیابی کمی و کیفی تئاتر ایران دانست، شاید بتوان گفت بیش از صدو اندی گروه نمایشی به مدت ده روز مهمان جشنوارهاند، این امر یک فرصت طلایی برای آگاهی بخشی عمومی نسبت به هنر نمایش است..
همزمانی این رویداد با جشنهای پیروزی انقلاب توجه به آن را دوچندان میکند، برگزاری باشکوه. برای این شکوه و برای این آگاهی بخشی لازم است به فهم مشترک فرهنگی بین دستگاهای فرهنگی، نهادهای دولتی و اجتماعی و حتی بنگاههای خصوصی، چرا که تئاتر و اساسا رویدادهای فرهنگی بخشی از مسولیت اجتماعی دستگاههای دولتی و بخش خصوصی محسوب میشود.
برگزاری کارگاههای آموزشی، کنفرانسهای خبری، رادیو تئاتر، گزارشهای تصویری و تلویزیونی، نقد و نظر آثار، گفتوگوها و مصاحبهها، معرفی گروهها به ویژه گروههای استانی و دیگر بخشهای جشنواره توسط رسانهها در این دوره مشهود است.
امسال چهل و چهارمین دوره جشنواره بین المللی تئاتر فجر را از سر میگذرانیم و در روز دومش قرار داریم درحالیکه به دلیل شرایط داخلی و فعالیتهای تروریستی حتی نشست خبری این دوره نیز دو روز پیش از برپایی جشنواره برگزار شد , کمااینکه هنوز جدول اجراها به رسانهها نرسیده بود، یکی از نکات حائز اهمیت این است که امسال بنا به دلائل مختلف از بودجه گرفته تا هزینه گروههای خارجی و شرایط خاص کشور هیچ گروه خارجی مهمان جشنواره نیست و هیچ گروهی اجرا ندارد در حالیکه عنوان بین الملل را این جشنواره بدوش میکشد.
انتخاب دیرهنگام معاون هنری و چالشهای معاون گذشته در کنار دیگر مسایل بین المللی باعث شد که برپایی این دوره جشنواره بدون حضور گروههای خارجی باشد. هرچند یک جشنواره را کیفیت آن مهم و ارزشمند میکند نه کمیت تعداد آثار! همچنین انتصاب سید وحید فخر موسوی به عنوان دبیر چهل و چهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، انتقادات بسیاری به همراه داشت!
بلیت فروشی آثار در این دوره نیز شب قبل از آغاز جشنواره آغاز شد وگیشه تئاتر بلیت فروشی را برعهده داشت.
اما اگر از چالشها میگویم، از نقاط قوت هم نباید گذشت، تمرکز زدایی یکی از فعالیتهای این دوره بوده بطور مثال افتتاحیه در شهر کرمان برگزار شد و جشنوارههای منطقهای با قوت برگزار شدند.
سعید اسدی، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران میگوید: برگزاری بخش افتتاح چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در کرمان، تلاشی برای خروج از تمرکزگرایی است و این تصمیم، فارغ از ملاحظات مالی، میتواند تجربهای تازه در زیست جشنواره ایجاد کند. حضور جشنواره در جغرافیایی غیر از مرکز، این امکان را میدهد که جشنواره در فضایی متفاوت نفس بکشد و با مخاطبان و هنرمندان جدیدی روبهرو شود.
اسدی توضیح میدهد: جشنواره تئاتر فجر برخلاف برخی رویدادها که با هویت یک شهر خاص گره خوردهاند، ماهیتی ملی دارد و به همه فعالان عرصه نمایش تعلق دارد. همین ویژگی به جشنواره اجازه میدهد از تمرکز صرف در تهران فاصله بگیرد و به دیگر جغرافیاهای فرهنگی کشور توجه کند. اگر از ابتدا در طراحی جشنواره، از مسیر فراخوان تا شیوه حرکت رویداد، نگاه تمرکززدایی وجود داشته باشد، جشنواره میتواند به رویدادی وسیعتر و اثرگذارتر تبدیل شود و از محدود شدن به یک مرکز ثابت رها شود.
اسدی تأکید میکند: یکی از مهمترین کارکردهای جشنواره تئاتر فجر در طول سالها، استعدادیابی و معرفی نسلهای جدید تئاتر بوده است. بسیاری از چهرههای شاخص امروز، نخستینبار در همین جشنواره دیده شدند و این روند باید بهعنوان یک سیاست دائمی ادامه پیدا کند.
شفیعی معاون هنری تازه منصوب شده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز معتقد است:این جشنواره با بهرهگیری از ظرفیت بیبدیل هنر تئاتر در تقویت تابآوری اجتماعی و امیدبخشی، میکوشد تا با آثاری اثرگذار، روحیه نشاط و امید به آینده را در میان مخاطبان نهادینه کند. همچنین با نگاهی کاوشگرانه و عمیق به مضامین اجتماعی، درصدد ترویج و تعمیق ارزشهای دینی، انسانی و اخلاقی برآمده است.
اما کارگردانهای تئاتر در این دوره نیز نظراتی دارند.
علیرضا کلاهچیان، نویسنده و کارگردان نمایش «تاراتینا» که در بخش مهمان چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر تئاتر حضور دارد، میگوید: تفاوت بزرگی که تئاتر نسبت به دیگر رویدادهای هنری مرتبط با هنرهایی، چون فیلم و تجسمی دارد، همین زنده و گروهی بودن آن است. گروههای مختلف تئاتری، هنر خود را به صورت واقعی و با حضور تماشاگر اجرا میکنند. این زنده بودن تفاوت خیلی مهمی در کیفیت این رویداد دارد. همچنین ارتباط بین گروهها بسیار مفید و تاثیرگذار است. هنرمند هرچقدر بتواند ارتباطات خودش را در تئاتر قویتر کند، قاعدتا میتواند با شناخت افراد مناسب برای آثارش، کیفیت اجرا را بالاتر ببرد.
او معتقد است: رویداد جشنواره فجر یک برند برای تئاتر است، ما به عنوان افرادی که صاحب تمدن چندین هزارساله هستیم باید فرهنگ و هنر را توسعه دهیم. ما به تئاتر به عنوان شغل و حرفه و همچنین فرهنگ و تمدن نگاه میکنیم و این موضوع تعطیلیبردار نیست.
سلمان خطی، کارگردان رادیوتئاتر «پایان هزاره بیداد» نیز با اشاره به برگزاری افتتاحیه جشنواره فجر امسال در کرمان میگوید: تمرکززدایی از تهران و توجه به استانها یکی از ضرورتهای جدی هنر نمایش در کشور است. برگزاری جشنوارهها در شهرستانها باعث میشود مخاطبان و هنرمندان محلی بیش از پیش با گونههای مختلف نمایشی آشنا شوند و رویدادهای فرهنگی صرفاً به پایتخت محدود نماند. این نگاه استانی، میتواند به توزیع عادلانهتر ظرفیتهای هنری و دیدهشدن استعدادها در سراسر کشور کمک کند.
امیررضا مرادی کارگردان تیاتر نیز به آنا میگوید: مرادی یادآور شد: درهرحال حضور در جشنواره فجر برای هنرمندان یک انگیزه بزرگ برای اجرای زنده است، هرچقدر هنرمندان فعالتر باشند تئاتر شهرستانها چراغش روشنتر است و این اتفاق بزرگی است.
بخش ایران من یکی از بخشهای جالب این دوره جشنواره است که با موضوعات مربوط به میهن و وطن پرستی و دفاع مقدس اثار ارائه داده است. تجمیع تمامی برنامههای خیابانی جشنواره در پهنه رودکی درست است که تمرکز ایجاد کرده، اما میتوانستیم در فضاهای دیگر نیز اجراهای خیابانی را شاهد باشیم کمااینکه مردم به این شادی عمومی در خیابانها نیاز دارند.
انتهای پیام/