شورای صلح غزه؛ تلاش ترامپ برای ایجاد نظم جدید در خاورمیانه
حسن بهشتیپور، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، در توضیح درباره شورای صلح غزه که توسط ترامپ تشکیل شده، گفت: واقعیت این است که این شورا تحت قیومیت آمریکا شکل گرفته و ترامپ عملاً قصد دارد با زور و سرمایه، سیاستهای خود را بر مردم فلسطین تحمیل کند. این اقدام برخلاف سازوکارهای بینالمللی و نهادهای جهانی است و هیچ جایگزینی برای سازمان ملل محسوب نمیشود.
وی افزود: ترامپ با دعوت از برخی کشورها، تلاش میکند غزه را به یک منطقه بینالمللی تحت مدیریت کشورهای مختلف تبدیل کند. این شورا شامل هیئت اجرایی و هیئت امنایی است که افراد برجستهای مانند تونی بلر در آن حضور دارند و سرمایهگذاریهایی از سوی قطر، ترکیه و عربستان پیشبینی شده است. حتی رئیس جمهور آرژانتین و پوتین نیز دعوت شدهاند تا نقش نمادین در این شورا داشته باشند، اما هدف اصلی حل مسئله فلسطین نیست.
بهشتیپور درباره موازیکاری این شورا با سازمان ملل تأکید کرد: این اقدام ترامپ یک نوع خودسرانه است و در واقع تلاش دارد چارچوبهای بینالمللی و قواعد دیپلماسی جهانی را نادیده بگیرد. حل و فصل مسئله غزه و فلسطین باید تحت نظارت سازمان ملل انجام شود، نه از طریق شورایی که عملاً توسط آمریکا مدیریت میشود و استقلالی برای آن متصور نیست.
وی اضافه کرد: ترامپ با نگاه اقتصادی و سیاسی خود سعی دارد تصمیمگیریها را به نفع آمریکا و به شکل خودسرانه پیش ببرد. این شورا در حقیقت نوعی نقض اصول دیپلماسی جمعی و حقوق بینالملل است و نمیتوان انتظار داشت که به صلح پایدار منجر شود.
واکنشها و مخالفتهای بینالمللی
کارشناس مسائل بینالملل در خصوص مخالفتها با شورا گفت: اسرائیل و بخشهای راست افراطی کابینه آن، به ویژه با حضور قطر و ترکیه که رابطهای با حماس دارند، شدیداً مخالفند. اتحادیه اروپا نیز با برخی اقدامات ترامپ مخالف است، اما تجربه نشان میدهد که این مخالفتها تأثیری بر روند تصمیمگیری آمریکا ندارد. حتی اگر روسیه نقشی نمادین داشته باشد، ترامپ به مخالفتها توجهی نمیکند.
وی افزود: ترامپ قصد دارد با پول و نفوذ خود، شورای صلح را به سطح یک سازمان بینالمللی ارتقا دهد. او حتی پیشنهاد کرده یک میلیارد دلار بپردازد تا کرسی دائمی در شورا داشته باشد. اما تجربه دیپلماسی منطقهای نشان داده است که سرمایهگذاری مالی نمیتواند جایگزین سازوکارهای حقوقی و سیاسی شود.
بهشتیپور ادامه داد: این شورا در کوتاهمدت نمیتواند منجر به صلح پایدار شود. غزه و مسئله فلسطین پیچیدهتر از آن است که با ایجاد یک شورا یا سرمایهگذاری مالی حل شود. اختلافات تاریخی بین اسرائیل و فلسطینیها، نقش گروههای منطقهای و وابستگیهای سیاسی کشورهای دیگر، همگی بر پیچیدگی این موضوع میافزاید.
وی یادآور شد: با توجه به سوابق مذاکرات منطقهای، تجربه نشان میدهد که دخالتهای یکجانبه قدرتها به ندرت موفقیتآمیز بوده است. از تلاشهای پیشین کشورهای مختلف برای ایجاد صلح در فلسطین گرفته تا مذاکرات متوقفشده سازمان ملل، همگی گواه بر این است که حل مسئله نیازمند دیپلماسی واقعی و همکاری جمعی است.
تحلیل رفتار ترامپ و چشمانداز آینده
بهشتیپور درباره رویکرد کلی ترامپ در مسائل بینالمللی گفت: ترامپ با نهادگرایی بینالمللی زاویه دارد و به طور کلی با سازمانها و اتحادیههای بینالمللی مخالف است. او سیاست «اول آمریکا» را دنبال میکند و به جای همکاری جمعی، تصمیمات خودسرانه میگیرد. حتی بخشی از جمهوریخواهان نیز از این تفکر حمایت میکنند، اما تجربه نشان داده که چنین رویکردی در بلندمدت به بنبست میرسد.
وی افزود: ترامپ با این اقدامات قصد دارد جایگاه آمریکا را به عنوان قدرت اصلی در منطقه تثبیت کند، اما تجربه نشان داده است که چنین سیاستهایی در درازمدت موفق نیست. تنها راه پیشبرد صلح در منطقه، احترام به نهادهای بینالمللی و همکاری جمعی کشورهای ذیربط است.
کارشناس مسائل بینالملل در جمعبندی تأکید کرد: با توجه به سوابق تاریخی و شرایط فعلی منطقه، بعید است شورای صلح غزه بتواند به نتیجه ملموس و پایداری دست یابد. مسئله فلسطین همچنان نیازمند راهحلهای جدی، قانونی و بینالمللی است و تحمیل سیاستهای یک کشور به منطقه، نه تنها نتیجهبخش نخواهد بود، بلکه پیچیدگیها را بیشتر میکند. حل مسئله غزه و فلسطین نیازمند دیپلماسی واقعی، احترام به نهادهای بینالمللی و مشارکت جمعی است. شورای صلح غزه که توسط ترامپ شکل گرفته، بیشتر نماد قدرت و نفوذ آمریکا است تا یک راهکار عملی و پایدار برای صلح.
بهشتیپور با اشاره به تجربه تاریخی نهادگرایی بینالمللی تصریح کرد: نهادگرایی بینالمللی از قبل از جنگ جهانی اول آغاز شد و پس از جنگ جهانی دوم نیز با تأسیس سازمان ملل ادامه یافت. ترامپ با کل ایده جهانی شدن و نهادگرایی مخالفت دارد و تلاش میکند از همه نهادهای بینالمللی خارج شود. این اقدام نه تنها سازمان ملل، بلکه همه اتحادیهها و سازوکارهای جمعی را هدف گرفته است. دولت آمریکا با اعمال سیاستهای یکجانبه و نادیده گرفتن همکاری جمعی، در بلندمدت با چالش مواجه خواهد شد. تنها راه تحقق صلح پایدار، احترام به قوانین بینالمللی، مشارکت جمعی کشورهای منطقه و پرهیز از اقدامات خودسرانه است.
انتهای پیام/