«جیپیتی» با کاهش محدودیتهای اینترنتی دوباره در دسترس قرار گرفت
کاهش التهابهای اجتماعی و برقراری نظم و آرامش در شهرهای مختلف ایران، سبب شده است که مطابق با وعدۀ قبلی مسئولین به تدریج شاهد کاهش محدودیتهای اینترنتی قبلی باشیم، به نحوی که هر چند ساعت، خبری از در دسترس قرار گرفتن مجدد سرویسها و سکوهای مختلف منتشر میشود.
برقراری دوبارۀ امکان دسترسی به چت جی.پی.تی هم برمبنای آنچه گزارشهای کاربران میگوید، از شب گذاشته انجام شده است. بررسیهای خبرنگار فناوری آناتک نیز نشان میدهد که در حال حاضر امکان دسترسی و استفاده از خدمات این چتبات از داخل کشور وجود دارد.
تحریمشکنی فنی و ماهیت تحریمی سرویس
دسترسی فعلی اما با استفاده از همان تکنیکهای معمول برای عبور از تحریمها و محدودیتهای اولیه میسر شده است. باید به این نکته اشاره کرد که شرکت اوپن.ایآی به دلیل تحریمهای یکجانبه و ظالمانه آمریکا علیه مردم ایران، هیچگاه دسترسی رسمی و قانونی برای کاربران ایرانی تعریف نکرده است. پیش از اعمال محدودیتهای چند روزۀ اخیر این سرویس به طور رسمی در دسترس ایرانیها نبود، این چتبات همان زمان هم به دنبال اجرای برخی راهکارهای فنی بدون فیلترشکن در دسترس کاربران ایرانی قرار داشت و دسترسی مجدد نیز با استفادۀ دوباره از راهکارهای فنی فراهم شده است.
آمریکا به بهانههای واهی، دسترسی شهروندان ایرانی به پیشرفتهترین ابزارهای فناوری، از جمله بخشهای کاربردی و حیاتی هوش مصنوعی را تحریم کرده است و شرکتهای فناوری این کشور نظیر اوپن.ای.آی نیز به واسطۀ کنترل و تنظیمگری قدرتمند و زیستبوم محور دولت آمریکا به طور کامل با تحریمها یا دستورهای مرتبط با فناوری دولت همراهی میکنند، هیچ شرکتی در آمریکا به خود اجازه نمیدهد که قوانین فدرال را نادیده بگیرد، ولو اینکه ضرر اقتصادی داشته باشد یا نفع تجاری مجموعه را کاهش دهد.
حتی همین حالا هم اگر از خود چت جی.پی.تی سوال کنید که آیا برای کاربران ایرانی به طور رسمی در دسترس است یا خیر، همانطور که در تصویر زیر مشاهده میکنید به شما پاسخ منفی خواهد داد و تحریمهای آمریکا را نیز به عنوان دلیل مستقیم این عدم دسترسی ذکر میکند.
وابستگی دیجیتال، آفتی راهبردی
بازگشت دسترسی به چت جیپیتی هرچند برای جامعه کاربری مفید است و کاربران ایرانی حداقل تا حدی امکان استفاده از خدمات آن را پیدا خواهند کرد، اما یک هشدار راهبردی جدی را باید درخاطر زنده کند. وابستگی به سرویسهای بینالمللی که کنترل آنها در اختیار آمریکا است، یک آسیبپذیری بزرگ ملی محسوب میشود.
تجربه بیش از ۳۰۰ هزار سایت و سرویس تحریمی علیه ایرانیها به خوبی نشان میدهد که هر زمان منافع آمریکا در قطع دسترسی ایرانیان بیش از منفعت این کشور در ادامه دسترسی باشد، مسیر استفاده از سکوها و سرویسهای آمریکایی به سرعت مسدود خواهد شد. این امر فقط به سرویسهای آمریکایی محدود نخواهد بود، بلکه شامل هر سکوی خارجی میشود که منافع آن با فشار واشنگتن همسو باشد.
ضرورت جهش در توسعه داخلی
این نوسان در دسترسی، سندی محکم بر لزوم خوداتکایی در حوزه فناوریهای حساس است. فقدان سرویسهای بومی قدرتمند و همتراز، کشور را در معرض تهدید دائمی قرار میدهد. امکان قطع هرگونه دسترسی به ابزارهای خارجی در کمترین زمان ممکن، وجود دارد. سرمایهگذاری جهادی و بسیج همه ظرفیتهای داخلی برای ساخت نمونههای ایرانی پیشرفته از اولویتهای غیرقابل انکار است. تنها در این صورت است که نوسانات سیاسی و تحریمهای ظالمانه نمیتواند چرخ علم، فناوری و کسبوکار دیجیتال کشور را متوقف کند.
آیندهای در گرو تصمیم امروز
دسترسی کنونی به چت جیپیتی را باید فرصتی موقت و مدیریتشده دید. دستگاههای مسئول با درک نیاز جامعه، مسیر استفاده از این سکو را حداقل به طور موقت باز کردهاند. اما این به معنای امنیت و پایداری دسترسی نیست، هر لحظه این امکان وجود دارد که خود اوپن.ای.آی سیاست و تغییر فنی اعمال کند که راهکارهای فعلی متخصصان عبور از تحریمهای فناوری در ایران دیگر مؤثر نباشد.
جامعه کاربری و بخش خصوصی بهتر است که این واقعیت را بپذیرند که اتکای بلندمدت به سکوهای غیربومی برای تامین نیازهای پایه، راهبرد درستی نیست، به خصوص اگر آن سکو تحت مالکیت آمریکا باشد، کشوری که حتی ورود دارو به ایران را نیز محدود کرده است، حتماً اگر نفعی در دسترسی ایرانیها به یک سرویس یا سختافزار آمریکایی نداشته باشد، آن را مسدود و محدود خواهد کرد، در میان اگر توانمندی بومی خود را افزایش نداده باشیم، از خدمات نوین دنیای فناوری محروم خواهیم شد.
هر روزی که در طراحی و تکمیل جایگزینهای داخلی تعلل شود، بر عمق این وابستگی و خطر آن افزوده میگردد. استفاده از سکوهای خارجی برای خدمت گرفتن از آنها به طور موقت امر بدی نیست، ولی به طور موازی و در زمان مفید باید نسبت به طراحی و اجرای سرویسهای بومی با کیفیت اقدام کرد، به خصوص قبل از اینکه جامعۀ کاربری ایرانی وابستگی پیدا کند.
درس رویداد کنونی
این روزها نباید به دلیل اعمال برخی محدودیتهای موقت بر فضای ارتباطی کشور از این نکته غافل شویم که وجود ارتباطات بینالملل در داخل کشور هرچند برای دسترسی به برخی سکوهای خارجی لازم است اما شرط کافی برای تضمین دسترسی پایدار به ابزارهای تحریمشده نیست. تا زمانی که سرویس بومی با قابلیت رقابت ایجاد نکنیم، هر لحظه امکان دارد که غرب و به خصوص دولت آمریکا این ابزار را به عنوان اهرمی برای اعمال فشار علیه کاربران ایرانی استفاده کند. بازگشت چت جیپیتی باید انگیزهای مضاعف برای حرکت به سمت توسعه تولیدات داخلی باشد، نه ایجاد احساس خوشبینی و امنیت کاذب نسبت به کشور صاحب فناوری که تجربه نشان داده است، از هیچ فرصتی برای اعمال فشار به مردم ایران و عصبانی کردن آنها به سادگی عبور نمیکند.
انتهای پیام/