رمزگشایی از تحولات سریع ونزوئلا/فلسفه بازگشت سریع ترامپ به دکترین مونروئه

خبرگزاری آنا - علی رحمانی: بازگشت سریع دونالد ترامپ و تیم همراهش به دکترین نظامی-استعماری مونروئه که با بینشی قرن نوزدهمی به مقوله استعمار، سرتاسر خاک قاره آمریکا را ملک خصوصی رؤسای جمهور ایالات متحده می‌داند؛ می‌تواند فاجعه‌ای برای دیپلماسی و حقوق بین‌الملل محسوب شود؛ چراکه ترامپ طی یک اقدام خصمانه و به صورت رسمی دستور ربایش رئیس‌جمهور یک کشور مستقل را صادر کرد.

به منظور رمزگشایی از جعبه سیاه تحولات پرسرعت ونزوئلا، خبرنگار آنا گفت‌وگویی با «غلامحسین یوسفی کوپایی» استاد دانشگاه و کارشناس ارشد مسائل آمریکای لاتین داشته است.

یوسفی ضمن تحلیل اقدام تجاوزکارانه آمریکا علیه نیکلاس مادورو گفت: در واقع باید گفت مادورو برکنار نشده است، زیرا آمریکایی‌ها با حمله به ونزوئلا و انجام یک گروگانگیری، خاک این کشور را ترک کرده‌اند. البته باید اعتراف کرد که بروز چنین اتفاقی به دلیل وجود ضعف در دستگاه امنیتی و حاکمیتی ونزوئلا است. همچنین، پیش‌بینی می‌شد که آمریکا در مورد ونزوئلا نه به دنبال جنگ بلکه به دنبال استفاده از جاسوسان و خائنین داخلی باشد و این اتفاق افتاد. در خصوص آینده ونزوئلا باید گفت: الان قضاوت کردن در مورد این مسئله زود است. زیرا دولت آمریکا فعلاً معتقد است که خانم ماچادو به عنوان رهبر اپوزیسیون ونزوئلا مقبولیت مردمی ندارد.

دستمالی که به دور انداخته شد

کارشناس ارشد مسائل آمریکای لاتین در ادامه گفت: در واقع آمریکایی‌ها ضمن در نظر گرفتن خانم ماچادو به عنوان یک خائن در نهایت وی را مانند دستمالی غیرقابل استفاده به دور انداختند؛ بنابراین احتمال این که آمریکایی‌ها با یک جریان چپگرا که تابع آنها باشد ولی رهبر آن کسی غیر از نیکلاس مادورو باشد کنار بیایند وجود دارد. برای این که انتخاب گزینه کنار آمدن با یک جریان چپگرا که دارای محبوبیت مردمی و توان اداره کشور است، اما آنچه آمریکا می‌خواهد در اختیارش بگذارد در ونزوئلا به قدرت برسد منطقی‌تر به نظر می‌رسد و هزینه‌های آمریکا را پایین می‌آورد. ولی ترامپ فعلاً ادعا کرده که ما خودمان می‌خواهیم این کشور را اداره کنیم و به کسی اجازه دخالت در این کار را نمی‌دهیم. اگر چنین اتفاقی بیافتد شرایط تغییر می‌کند. اما به نظر من دولت فعلی ونزوئلا نباید تن به انتخابات دهد و به دنبال عملی کردن خواسته‌های آمریکا باشد. زیرا اگر چنین اقدامی بکند به منزله این است که پایان کار دولت مادورو را پذیرفته است.

چین و روسیه، واکنشی کمتر از انتظار

عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین (ع) درباره واکنش چین و روسیه به تحولات ونزوئلا و ربایش آقای مادورو توسط آمریکا گفت: واکنش این دو کشور تاکنون فقط در حد محکوم کردن این آدم‌ربایی بوده که اصلاً از سوی دو قدرت متحدی که به دنبال تقابل با آمریکا و بازیگری در حیات خلوت این کشور هستند قابل قبول نیست؛ بنابراین این دو کشور در نبود آقای مادورو باید جدی‌تر وارد صحنه شوند و درخواست آزادی مادورو و بازگشت وی به ونزوئلا را مطرح کنند. اگر قرار شد انتخاباتی هم در ونزوئلا برگزار شود این اتفاق باید زیرنظر ناظران بین‌المللی و با حضور کشور‌های دوست ونزوئلا صورت بگیرد. آمریکا به دنبال بازپس‌گیری حیات خلوت خود و احیای دکترین مونروئه و یک‌جانبه‌گرایی است و این روند را از ونزوئلا شروع کرده است، زیرا این کشور در منطقه سرزمینی آمریکا قرار دارد بنابراین برای آمریکایی‌ها سهل‌الوصول‌تر است. 

تأکید بر توجه به قاره آمریکا در سند جدید امنیت ملی ایالات متحده آمریکا را هم باید امری در همین راستا دانست.

بومیان آمریکای لاتین علیه امپریالیسم

این استاد دانشگاه ضمن بررسی فضای سیاسی حاکم بر منطقه آمریکای لاتین گفت: به نظر من فضای سیاسی آمریکای لاتین اصلاً به سمت حکومت‌های راستگرا تمایل ندارد، زیرا از زمانی که آقای چاووز در سال ۱۹۹۹ م به قدرت رسید، دولت‌های راستگرا و دست‌نشانده آمریکا در دو موج به روش دموکراتیک کنار زده شدند؛ بنابراین روی کار آمدن حکومت‌های راستگرا حاصل فضای سیاسی آمریکای لاتین و کنش سیاسی مردم این منطقه نیست بلکه نقشه‌ای است که از بیرون برای آمریکای لاتین طراحی شده تا به وسیله آن دولت‌های دست نشانده آمریکا به قدرت برسند. اما بومیان آمریکای لاتین اصلاً تمایلی به این مسئله ندارد. زیرا سیاست‌های اقتصادی دولت‌های دست نشانده آمریکا مشی مردم‌محوری و بومی‌محوری را در پیش نمی‌گیرند و بومیان آمریکای لاتین که عمدتاً شامل طبقات متوسط به پایین هستند. به این نتیجه رسیده‌اند که چپگرا‌ها و نه راستگرا‌های دست نشانده آمریکا به سود آنها کار می‌کنند. به همین دلیل می‌بینیم اگر کشور‌هایی هم به سمت راستگرایی سوق پیدا می‌کنند به دلیل فشار ناشی از تحریم، توطئه، کودتا و فعالیت‌های براندازانه است. البته در برخی از کشور‌ها نظیر آرژانتین به ندرت چنین اتفاقی رخ می‌دهد، اما همان‌طور که می‌دانید دولت این کشور بسیار شکننده است.

 حقایقی درباره اسرائیل در آمریکای لاتین

پژوهشگر ارشد حوزه آمریکای لاتین با تحلیل وضعیت کشور کلمبیا که اخیراً توسط ترامپ تهدید شده است گفت: سالیان سال دولت‌های راستگرای دست‌نشانده آمریکا در کشور کلمبیا قدرت را در دست داشتند به همین دلیل ایالات متحده آمریکا در این کشور حدود هفت پایگاه نظامی دارد. به علاوه میزان نفوذ صهیونیست‌ها در این کشور به حدی است که کشور کلمبیا در منطقه آمریکای لاتین به اسرائیل آمریکای لاتین مشهور است. چون تنها متحد استراتژیک ایالات متحده آمریکا در منطقه آمریکای لاتین است. اما با روی کار آمدن آقای گوستاو پترو به عنوان یک چپگرا در دوره اخیر می‌بینیم که آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند با ابزار تحریم او را کنار بزنند به نحوی که بانک‌های کشور کلمبیا حساب‌های بانکی پترو و اعضای خانواده او را مسدود کرده‌اند؛ بنابراین باید این نکته را در نظر گرفت که آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند از بیرون تغییراتی را در درون این کشور ایجاد کنند. زیرا با توجه به موضع منطقی و انتقادی آقای پترو نسبت به سیاست‌های واشینگتن در قبال ونزوئلا (با وجود داشتن انتقاد‌هایی نسبت به سیاست‌های دولت ونزوئلا) به دلیل سابقه تاریخی راستگرایی در ساختار قدرت این کشور احساس می‌کنند ایجاد تغییر در کلمبیا راحت‌تر به نظر می‌رسد.

کلمبیا هدف بعدی ترامپ

یوسفی در ادامه با پیش‌بینی اقدامات آتی ترامپ در عرصه سیاست بین‌الملل گفت: با این حساب احتمال این که کلمبیا هدف بعدی ترامپ باشد وجود دارد. این نکته را هم در نظر بگیرید که با قدرت‌نمایی اخیر ترامپ در ونزوئلا الان ترس از وی موجب می‌شود که نیاز چندانی به برخورد نظامی در خصوص کلمبیا احساس نشود. زیرا اگر دولت‌های این منطقه به دلیل ترس از آمریکا تن به خواسته‌های این کشور بدهند واشینگتن دیگر احتیاجی به استفاده از نیروی نظامی خود در این منطقه نخواهد داشت. چین شرایطی به منزله احیای یک جانبه‌گرایی و رسیدن آمریکا به خواسته‌های خود بدون دادن هزینه‌ای قابل توجه است.