زندگی در کنار انسانها برای حیات وحش هزینهبر است
به گزارش «سایتکدیلی» (SciTechDaily)، پژوهشی جدید گزارش میدهد که یک جمعیت منزوی از خرسهای قهوهای ایتالیا در مقایسه با دیگر خرسها، ویژگیهای فیزیکی و رفتاری متمایزی از خود نشان میدهد.
این پژوهش که به تازگی در مجله «Molecular Biology and Evolution» منتشر شده نشان میدهد خرسهای قهوهای ساکن ایتالیا که در نزدیکی روستاها زندگی میکنند، در گذر زمان به جثهای کوچکتر و رفتاری کمتهاجمیتر رسیدند.
فعالیتهای انسانی از دیرباز چشماندازهای طبیعی را دگرگون کرده و اثرات گستردهای بر اکوسیستمها و تنوع زیستی بر جای گذاشته است. تغییراتی مانند تغییر کاربری زیستگاهها و بهرهبرداری فشرده از زمین، فشارهای شدیدی بر جمعیتهای حیاتوحش وارد میکند؛ فشارهایی که اغلب به کاهش جمعیت و تغییر در صفاتی منجر میشود که توسط انتخاب طبیعی ترجیح داده میشوند. در طول نسلها، این فشارها میتوانند مسیر تکامل یک گونه را شکل دهند.
جمعیتی از خرسها که در انزوا شکل گرفته است
«خرس قهوهای مارسیکایی»، با نام علمی «Ursus arctos marsicanus»، جمعیتی نادر و محدود از نظر جغرافیایی است که تنها در مرکز ایتالیا زندگی میکند و برای قرنها به طور نزدیک با انسانها همزیستی داشته است. مطالعات پیشین نشان میدهد که این گروه حدود ۲ هزار تا ۳ هزار سال پیش از دیگر خرسهای قهوهای اروپا جدا شده و از دوران روم باستان تاکنون کاملا منزوی باقی مانده است.
«آندرهآ بنازو»، نویسنده اصلی پژوهش، میگوید: «یکی از علل اصلی کاهش جمعیت و انزوای این خرسها احتمالا پاکسازی جنگلها در پی گسترش کشاورزی و افزایش تراکم جمعیت انسانی در مرکز ایتالیا بوده است».
امروزه این خرسها تفاوتهای آشکاری با دیگر جمعیتهای خرس قهوهای دارند. در مقایسه با خرسهای اروپا، آمریکای شمالی و آسیا، خرسهای قهوهای مارسیکایی معمولا جثه کوچکتری دارند، ویژگیهای متمایزی در سر و صورت دارند و رفتار تهاجمی کمتری از خود بروز میدهند.
خرس قهوهای مارسیکایی
منبع عکس: Bruno D’Amicis/ Molecular Biology and Evolution
شواهد ژنومی از انتخاب ناشی از فشار انسانی
پژوهشگران بررسی کردند که فشارهای انسانی اخیر چگونه ممکن است بر تکامل این جمعیت در معرض خطر تاثیر گذاشته باشد. آنها یک ژنوم مرجع با کیفیت بالا و در سطح کروموزومی برای خرس قهوهای مارسیکایی تهیه کردند و توالی کل ژنوم چندین نمونه از این جمعیت را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. سپس این دادهها با ژنومهای یک جمعیت بزرگتر از خرسهای اروپایی در اسلواکی و نیز ژنومهای منتشرشده پیشین از خرسهای قهوهای آمریکایی مقایسه شد.
آنها تنوع ژنومی را توصیف کرده و نشانههای سازگاری متمایز این جمعیت را شناسایی کردند. همانگونه که انتظار میرفت، خرسهای قهوهای مارسیکایی تنوع ژنومی کمتر و خویشآمیزی بالاتری نسبت به دیگر خرسهای قهوهای داشتند.
«جولیا فابری»، یکی دیگر از نویسندگان پژوهش، میافزاید: «اما نکته جالبتر این بود که نشان دادیم خرسهای قهوهای مارسیکایی دارای نشانگرهای انتخابی در ژنهایی هستند که با کاهش تهاجمپذیری مرتبطاند».
کاهش تعارض به بهای هزینه ژنتیکی
یافتهها نشان میدهد که انتخاب طبیعی بر روی واریانتهای ژنتیکی مرتبط با رفتار ــ که احتمالا ناشی از حذف خرسهای تهاجمیتر از سوی انسانها بوده ــ به ظهور جمعیتی بسیار کمتهاجمیتر انجامیده است. این موضوع نشان میدهد که نفوذ انسان به زیستگاههای طبیعی، در عین آنکه به کاهش جمعیت و فرسایش ژنومی و افزایش خطر انقراض منجر شده، به طور ناخواسته تکامل رابطهای کمتعارضتر میان انسان و خرسها را نیز تقویت کرده است.
«جورجو برتورهله»، یکی دیگر از پژوهشگران این مطالعه، در جمعبندی میگوید: «پیامدهای کلی یافتههای ما روشن است؛ تعامل انسان و حیاتوحش اغلب برای بقای یک گونه خطرناک است؛ اما در عین حال میتواند به تکامل ویژگیهایی منجر شود که میزان تعارض را کاهش میدهند. این بدان معناست که حتی جمعیتهایی که به شدت تحت تاثیر منفی فعالیتهای انسانی قرار گرفتهاند، ممکن است حامل ویژگیهای ژنتیکی ارزشمندی باشند؛ ویژگیهایی که نباید با وارد کردن خرسها از جمعیتهای دیگر و برهم زدن ترکیب ژنتیکی موجود، تضعیف یا از بین بروند».
انتهای پیام/