////////////////طیب

بهترین بچه‌هایی که ارشد و دکتری می‌خوانند عموماً این مجموعه را انتخاب می‌کنند چون اساتیدشان بچه‌هایی هستند که فیزیک 3550 را خوب فهمیده و پیاده می‌کنند. پروژه‌های خود را در آزمایشگاه‌های خوبی می‌گذرانند و واقعاً آدم‌های کارآمدی می‌شوند که حالا در سطح جامعه بیایند در هر جایی مشغول شوند یا در جهاد ادامه دهند. این کار را داریم توسعه می‌دهیم، به ویژه حالا با آن بودجه‌ای که به ما اختصاص داده شد، فرصت خوبی را برای جهاد ایجاد کرد. یکی از مشکلاتی که ما در بحث توسعه فناوری داشتیم این بود که وقتی سال به سال توان تولید فناوری‌های بزرگ‌تری را داریم، تولید این فناوری‌ها خیلی هزینه‌بر است چون ما می‌خواهیم آنها را تجاری کنیم، بنابراین دیگر با بودجه‌های جهاد امکان‌پذیر نیست. برای مثال جهاد با بودجه محدودی که دارد نمی‌تواند خودش برای یک سیستم رانش 20 میلیارد هزینه کند. بنابراین سعی می‌کنیم اینها را در قالب قراردادهای حرفه‌ای با کارفرما، بگوییم ما پژوهش‌اش را هم در داخل همان قرارداد انجام می‌دهیم و محصول را به شما تحویل می‌دهیم. اثباتش برای کارفرمایان برای کاری که هنوز در ایران انجام نشده، شما یک کار موفق قبلی را روی یک محصول دیگر ساخته‌اید، مثلاً می‌گویید من حالا که UPS یا کنترل دور موتورها را ساخته‌ام، می‌توانم سیستم رانش واگن‌های مترو را هم بسازم. قبولاندن این به کارفرما گاهی 3 تا 12، 13 سال طول می‌کشد تا واقعاً یک کارفرمایی بیاید این ریسک را بپذیرد و قبول کند. بحث من این بود که اگر منابع مالی در اختیار خودمان باشد، ما این پروژه‌ها را انجام می‌دهیم و با دست پر به سراغ کارفرما می‌رویم. آن دیداری که سال 97 با مقام معظم رهبری داشتیم، هم دستاوردهای‌مان را ارائه کردیم و خواستیم اینها مورد استفاده قرار بگیرند، هم اینکه اگر منابعی در اختیارمان باشد ما خودمان این کارها را شروع می‌کنیم و با دست پر سراغ جامعه، کارفرمایان و متقاضیان می‌رویم که آن 30 میلیون یورو یک فرصت خوبی برای ما ایجاد کرد. ما حدود 40 پروژه را تعریف کردیم که الان این پروژه‌ها در در سه حوزه فنی مهندسی، کشاورزی و پزشکی، تقریباً اغلب‌شان به انتها رسیده‌اند و امیدواریم تا پایان سال خیلی از اینها را به صورت حرفه‌ای وارد بازار کنیم.

سؤال: تبدیل رویان به یک پلتفرم بین‌المللی؟ - اینها ایده‌های خوبی است که آدم دلش می‌خواهد اجرا شود. سؤال: در حد ایده است؟ - اینها همه منابع و ارتباطات می‌خواهد. وقتی شما می‌خواهید بین‌المللی شوید باید بتوانید پروژه مشترک را اجرا کنید. در اجرای پروژه مشترک هم باید بخشی از منابع را شما تأمین کنید. الان خیلی‌ها حاضر هستند با رویان و سایر پژوهشگاه‌های جهاد یا پژوهشکده‌ها کار مشترک انجام دهند ولی معمولاً می‌گویند بخشی از هزینه را شما و بخشی از هزینه را ما تأمین کنیم. به نظرم یکی از اشکالاتی که در کشور ما وجود دارد این است که پژوهش ما مأموریت‌محور نیست. یعنی پول پژوهش‌مان را همه‌مان می‌آییم سلول بنیادی یا ژن‌درمانی کار می‌کنیم. یعنی در این شرایط کشور که بودجه‌هایمان محدود است و بعد هم این جا افتاده که انگار خروجی پژوهش فقط باید مقاله باشد! پژوهش برای حل مشکل جامعه و تأمین نیازهای جامعه در هر حوزه‌ای است. بای پروداکتش یا محصول جانبی‌اش مقاله است. ما هم منابع مالی‌مان کم است و هم اینکه نگاه‌مان به پژوهش نگاه ارزش‌آفرینی با تولید فناوری و محصول نیست. می‌خواهیم با یک مقاله کار را تمام کنیم و برویم سراغ مقاله بعدی. یک مقدار هم به اشکال در سیستم ارتقای ما مربوط است که فقط مقاله را هدف قرار داده. ما معتقدیم و حتی این را هم پیشنهاد کرده‌ایم که به جهاد دانشگاهی مأموریت‌های کلان در حوزه‌های مختلف بدهید. مثلاً ما معتقد بودیم اصلاً بحث سلول بنیادی را شما به جهاد دانشگاهی بسپارید، جهاد از ظرفیت همه کشور به صورت مأموریت محور استفاده کند که به سمت حل مشکل برود. ما سال 93 هم در دیداری که با رهبر انقلاب داشتیم همین را مطرح کرده بودیم که ماها دوست داریم مأموریت داشته باشیم که این‌قدر زمان برای اثبات قابلیت‌مان صرف نکنیم. ما قابلیت‌های خوبی داریم، باید به ما مأموریت داده شود و برای آن مأموریت هم تأمین منابع شود و حتی این تأمین منابع هم در خیلی جاها به صورت وام باشد، منتهی ما در مقابل فناوری که تولید می‌کنیم، تضمین خرید هم داشته باشیم. ما می‌گوییم اصلاً پولی که به ما برای تأمین یک فناوری می‌دهید، به صورت وام دهید. به قول معروف در دنیا می‌گویند «سرمایه ریسک‌پذیر» (Venture Capital). منتهی می‌خواهید این پول را از ما بگیرید، ما فناوری را موفق تولید کردیم، تضمین خرید آن محصول را هم به ما بدهید که محصول را از ما بخرید که ما بتوانیم وام شما را پس دهیم.

من اگر سیستم رانش را با وام شما ساختم، شما باید تضمین خرید سیستم رانش را به من بدهید که این رانش را برای تولید واگن‌های مورد نیازت بخرید. این از کارهایی است که در دنیا مرسوم است. ما آنجا گفتیم و رهبری هم فرمودند که شما نقش خودتان را در اجرای نقشه جامع مشخص کنید، بروید با دولت مذاکره کنید که این مأموریت‌ها را به شما بدهند.

ما هفت مأموریت برای خودمان در شورای انقلاب فرهنگی تعریف کردیم در آن شورای راهبری نقشه جامع علمی کشور. دو مأموریت را من ذکر می‌کنم. یکی این بود که ما باید بازارمان را در مقابل انتقال فناوری واگذار کنیم. یعنی بازار را نباید مجانی به خارجی بدهیم. اگر بازار شما مثلاً این میز یک کیکی از بازار است، باید یک بخش کوچکش را به بهترین شرکت خارجی در مقابل انتقال فناوری بدهید و آن فناوری را انتقال دهید، جذبش کنید، آن را بفهمید و ارتقا دهید، بعد بقیه کار را خودت انجام دهید. گفتیم ما در چند زمینه می‌توانیم متولی این انتقال فناوری شویم و این کار را انجام دهیم. یکی هم اینکه همان مأموریت‌های کلان را به ما واگذار کنید. چند مأموریت، دو مأموریت کلان در حوزه پزشکی بدهید، چندتا درحوزه فنی مهندسی بدهید، چندتا در حوزه کشاورزی بدهید و حتی حوزه علوم انسانی و اجتماعی و از ما مسئولیت اجرا و تأمین‌اش را هم بخواهید به شرط اینکه در مقابل خرید محصول هم تضمین بدهید. به هر حال ما فقط توانستیم دوتا از این مأموریت‌ها را در برنامه ششم توسعه برای ساخت واگن مترو استفاده کنیم. آنجا یک بندی را تحت عنوان بند 54 گذاشتیم که چه از طریق انتقال فناوری، چه ساخت داخل، حجم ساخت داخل واگن‌های مترو را ما باید به 85 درصد برسانیم که حالا چون خریدهای خارجی متوقف شده بود، با معاونت علمی صحبت کردیم که شما هم بیا و بودجه تأمین کن و بیاییم یک رام قطار مترو را بسازیم که نتیجه‌اش شد همین که این رام قطار مترو ساخته شد و الان إن‌شاءالله این قرارداد بسته شود. یکی هم در مورد آب شیرین‌کن‌ها بود که ما قطعاً چون آنها را در نیاز داریم و کشور در آینده قطعاً با بحران آب مواجه می‌شود و الان هم شده است، بیایید تا 70 درصد ساخت داخل کنیم. این آب‌شیرین‌کن‌هایی که خرید خارجی می‌شود را تجمیع کنیم، هر کسی نرود جدا جدا از صندوق توسعه پول بگیرد تا دو، سه‌تا را تجمیع کنید، از بهترین شرکت امتیاز انتقال تکنولوژی بگیریم که خودمان روی آن کار کنیم ولی متأسفانه نتوانستیم این را عملی کنیم چون وزارت نیرو که قرار بود این کار را انجام بدهد، بیشتر می‌گفت من آب می‌خرم و متولی توسعه تکنولوژی نیستم ولی در مترو خوشبختانه معاونت علمی همت کرد، به ویژه ستاد فناوری‌های فضایی و حمل و نقل پیشرفته آقای دکتر منطقی خیلی محکم به میدان آمدند و آقای ستاری هم حمایت کردند. البته شهرداری تهران حمایت کرد، حوزه اقتصادی بیت رهبری هم حمایت عملی پشتش کردند و قرارداد این پروژه بسته شد و واگن تهران مسئول اجرای آن شد. آن های‌تک‌ترین قسمتش را جهاد که همان سیستم رانش بود را انجام داد، «مبنا» آن قسمت 4525 و سایر مجموعه‌ها که این کار انجام شد. ما آماده هستیم، توان کارهای بزرگ را هم داریم. اگر می‌خواهیم بین‌المللی شویم به ویژه در حوزه پژوهش و فناوری باید بتوانیم پروژه‌های مشترک تعریف کنیم. منابع پروژه‌های مشترک هم باید مشترک گذاشته شود ولی هنوز این کار نشده است.

سؤال: در مورد تضمین خرید، ما یکی از کشورهایی هستیم که تحریم‌های زیادی داریم و خیلی از محصولات های‌تک را نمی‌توانیم وارد کنیم، چگونه شرکت‌ها تضمین خرید به مراکز پژوهشی تحقیقاتی نمی‌دهند؟ - خب پروژه‌ها هم الان دیگر فعال نیستند. مثلاً همین مترو الان مشکل تأمین منابع دارند. البته ما فکر می‌کنیم در کشور پول به اندازه کافی است. یعنی مجموعه‌های پولدار در کشور زیاد هستند. شما می‌بینید شرکت‌های سرمایه‌گذاری مثل امید، مثل غدیر، اینها خیلی شرکت‌های پولداری در کشور هستند. شرکت‌های تولیدی مثل فولاد، مس، پتروشیمی خلیج فارس خیلی پولدار هستند و می‌توانند پروژه‌های بزرگ اجرا کنند. ستاد اجرای فرمان امام(ره)، بنیاد مستضعفان، آستان قدس، مجموعه‌های مشابه پول زیاد دارند. خیلی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری بانک‌ها پول‌های بدی ندارند. این اراده باید در کشور حاکم باشد که ما یک تعداد پروژه‌های بسیار بزرگ را مشخص کنیم، به ویژه تمرکز بر برنامه هفتم توسعه باشد. مشخص! یک اشکالی که ما در برنامه‌ریزی توسمعه‌مان داریم این است که حرف‌های کلی را خوب می‌زنیم: این کار باید انجام شود!

اید بگوییم این پروژه‌ها باید در کشور اجرا شود. فناوری‌اش را باید حداکثر از توان داخل استفاده کنیم. آن تضامین خرید را بدهیم که حتی آن حوزه‌هایی که فناوری ببینیم نداریم، اگر فرصت داشته باشیم، به ما بگویند فرضاً این یک محصول است، و ما در آینده به شما اگر بر اساس این استاندارد بسازید، هزینه خرید می‌دهیم، خیلی‌ها حاضرند بروند منابعش را به هر شکل تأمین کنند، یا خودشان یا وام یا هر شکل دیگری این محصول را بسازند، در مقابل آن هزینه خرید! به شرط اینکه آن هزینه خرید یک چیز جدی باشد. در کشور ما این هنوز نشده است.

در دنیا تحت عنوان «Open Order» این را حلش کرده، برای اینکه بخش خصوصی یا بخش دولتی پولدار و غیردولتی را ترغیب کند که پولشان را بیاورند توی تولید، توی تولید فناوری، بعد هم فناوری را تولید انبوه کنند منتهی به شرط اینکه آن تضامین به آنها داده شود. ما هم فکر می‌کنیم اگر بیاییم یک تعداد پروژه‌های کلان تعریف کنیم و سعی کنیم از حداکثر توان داخل استفاده کنیم یا آنجاهایی که نداریم، فرصت داریم، سفارش دهیم فناوری‌ها در مقابل آن تضامین انجام شود یا اگر هم قرار است به سراغ خارجی برویم انتقال فناوری انجام شود، این شرکت‌هایی که می‌فرمایید به آنها تضامین خرید داده می‌شود و آنها می‌آیند و وارد بازار می‌شوند. آن کار را ما هنوز نکرده‌ایم. امیدواریم که واقعاً این بار برنامه هفتم را یک برنامه شفاف پروژه‌محور بنویسند با حداکثر توان داخلی استفاده از منابع و بعد هم بروند این منابع را هدایت کنند. واقعاً بخواهند که آقا بیایید این منابع را در این حوزه‌ها سرمایه‌گذاری کنید که حوزه‌های سودآوری هم هستند. این را باید دولت جدید باید یک چنین تصمیمی را بگیرد. خب حالا یکی‌اش استلزامش این است که ما باید وزرای کاملاً خودباور و کاربلدی داشته باشیم که این کارها را انجام دهند و بلد هم باشند که چگونه هدایت کنند که به نتیجه برسد چون با ضرس قاطع می‌گوییم که این پروژه‌ها سه‌تا الزام اصلی دارند؛ فناوری، پول، نیروی انسانی ماهر. نیروی انسانی ما نسبتاً هنوز در کشور خوب است، پول هم در کشور هست، فناوری‌های زیادی هم تولید شده، می‌تواند تولید هم بشود. مثلاً ما خودمان اعلام کرده‌ایم که می‌توانیم فناوری‌های زیادی را تولید کنیم. خیلی از این فناوری‌هایی که تولید کرده‌ایم قابل استفاده است، همین شرکت‌های دانش‌بنیان. منتهی یکی باید اینها را بیاید کاملاً احصا کند، ببیند اگر آن پروژه‌ها را بخواهیم اجرا کنیم، نیازهای کشور چیست، توانمندی‌های موجود چیست، ضعف‌هایمان در کجاها هست، زودتر آنها را سفارش دهیم. اگر باید سراغ خارجی برویم، بله، برویم سراغ خارجی منتهی حتماً انتقال فناوری صورت گیرد. یک نوع هوشمندی است که باید در اداره کشور انجام بگیرد.

سؤال: توضیح درباره فعالیت‌های مختلف معاونت‌ها مخصوصاً معاونت فناوری و پژوهش؟ - خب این همه توضیح دادم، فعالیت‌های معاونت پژوهش بود دیگر. سؤال: تمامش مال... - نه! ما در حوزه معاونت پژوهش و فناوریمان برنامه‌هایمان مشخص است. ما در قالب برنامه‌های توسعه کشور عمدتاً می‌آییم نیازها را شناسایی می‌کنیم که نیازها چه هستند. خود ما شناسایی می‌کنیم. یکی از ضعف‌ها هم این است که خود دولت بر اساس آن پیشران‌هایی که تعیین می‌کند که یکی از مشکلات ما این است که ما پیشران‌های توسعه‌مان را در حوزه صنعت، کشاورزی، پزشکی و ... مشخص نکرده‌ایم. دولت باید پیشران‌ها را مشخص کند و بعد هم بگوید برای این پیشران‌ها، این فناوری‌ها را می‌خواهیم؛ جهاد! شما باید این فناوری‌ها را تولید کنید! این کار را نمی‌کند. هنوز متأسفانه دولت چون هنوز استراتژی توسعه صنعتی نداریم، پیشران‌هایمان را مشخص نکرده‌ایم، همه چیز را می‌خواهیم در کشور تولید کنیم، آن‌هم باز نه با برنامه. ما خودمان الان بر اساس نیازهای کشور شناسایی کرده‌ایم که در حوزه‌های مختلف پزشکی، فنی و مهندسی، کشاورزی و علوم انسانی، چه برای تأمین نیازهای روز و چه نگاه به آینده، چه پروژه‌هایی را باید اجرا کنیم. این را در قالب برنامه‌های توسعه‌مان، الان برنامه هفتم توسعه جهاد را داریم می‌نویسیم. خیلی علاقه‌مند هستیم که زودتر برنامه هفتم توسعه کشور تعیین تکلیف شود و به ویژه بر مبنای آن پیشران‌ها اگر بشود، ما برنامه‌هایمان را هدفمند در تأمین نیازهای فناورانه و پیشران‌ها تهیه کنیم. در عین حال خود ما روی پیشران‌ها داریم کار می‌کنیم که پیشران‌ها اینها هستند و ما باید این فناوریها را به دست بیاوریم. حالا این برنامه هفتم‌مان را شروع به نوشتن کرده‌ایم. وقتی برنامه نوشته می‌شود، دیگر هم در حوزه پژوهش و فناوری تکلیف‌مان معلوم است، در حوزه آموزش مشخص است که چه کارهایی باید کنیم، در حوزه فرهنگی، در حوزه اشتغال و تجاری‌سازی فناوری.

بعد می‌رویم دنبال تأمین کردن منابع، چه بودجه‌مان را از سمت دولت سعی کنیم افزایش دهیم چون بودجه ما را معمولاً بین 20 تا 25 درصدش دولتی است، بقیه را باید خودمان از قراردادها تأمین کنیم. برویم سراغ قراردادها که از کانال قراردادها بخواهیم پروژه‌هایمان را اجرا کنیم یا برویم سراغ معاونت علمی و امثالهم که پولدارند و از آنها بتوانیم پول تأمین کنیم تا پروژه‌ها را اجرا کنیم. برنامه‌هایمان مشخص است. مثلاً ما در حوزه آموزش عالی اصلاً استراتژی توسعه 10 ساله‌مان در آموزش عالی را به تصویب شورای گسترش دانشگاه‌ها هم در وزارت علوم رسیده است. آن هم این است که به سمت دانشگاه‌های کارآفرین برویم که جهاد سال‌هاست که حرکت کرده ولی می‌تواند آن را توسعه بیشتری بدهد. برنامه‌مان مشخص است. اشکال کارمان همین است که ما اگر در یک بستر برنامه توسعه قرار بگیریم که مأموریت‌های مشخصی به ما بدهند، طبیعتاً سرعت انجام کارمان خیلی بالاتر می‌رود. ما ظرف دو سال الان 41 فناوری های‌تک را داریم تولید می‌کنیم. برای سال 1401 هم باز حدود 20 و خرده‌ای پروژه تعریف کرده‌ایم که حالا بخش کمی از منابعش دارد از بودجه مجلس تأمین می‌شود اگر تخصیص داده شود. یعنی مأموریت واگذار شود در تولید فناوری واقعاً مشکل نداریم، به شرطی که زمانش، زمان مناسبی باشد که ما فرصت به دست آوردن فناوری را داشته باشیم. لذا آینده کاری ما تقریباً مشخص است که کدام حوزه‌ها باید برویم، منابع باید باشد که به سرعت برویم به آنها برسیم.

سؤال: آن 40 طرح فناور که گفتید بودجه‌اش از همان 30 میلیون یورو بود. - بله، آن 30 میلیون یورویی که از صندوق توسعه ملی داده شد. سؤال: هر 40تا قرار است تا آخر سال رونمایی شود؟ - نه، فکر نمی‌کنم. یک تعدادش به یکسری مشکلات خورده است. مثلاً یکی از آنها مرغ لاین تخم‌گذار بود که اینکه با وزارت جهاد کشاورزی به یک توافقی برسیم خیلی طولانی شد و پیشرفتش خیلی کُند است. یا بحث ساخت کاتالیست خودرو هم آن پایه مونولیتی‌اش بود که می‌خواستیم در داخل تولید کنیم، هم آن مواد مثل پالادیوم، 5520، ؟؟؟، پلاتین که باید لایه‌نشانی شود روی این پایه سرامیکی که باید دانش‌اش را به دست می‌آوردیم ولی به ما توصیه شد که «یک خط تولید کوچک را وارد کنیم که certificate یورو 5 را هم داشته باشیم، شما با توانی که دارید خط تولید را تکثیر کنید.» چون یکی از مشکلات ما همین است چون آزمایشگاه مرجع نداریم، سازنده‌ها خیلی بهانه می‌آورند. علاقه به خرید خارجی هم که در کشور بسیار زیاد است. قرار شد یک خط تولید کوچک را از خارج از کشور وارد کنیم، منتهی همین که این مقدمات این طی شود، وزارت صنایع برود، شورای اقتصاد برود، اینها یک سال و نیم طول کشید، ما تازه الان انگار که داریم پروژه را شروع می‌کنیم. ولی برنامه‌ ما این است که حداکثر ظرف 9 ماه تمامش کنیم. غیر از آن پروژه‌هایی که به یک چنین مشکلاتی خورده‌اند، اغلب پروژه‌ها تا پایان سال تمام می‌شود. ما فکر می‌کنیم 70 درصد پروژه‌هایمان تا پایان سال به اتمام برسد. البته خیلی پیچیدگی دارد. مثلاً ما یک پروژه داریم که کامل داریم روی دانش ایرانی کار می‌کنیم. مثلاً پمپ‌های درون‌چاهی نفت. وقتی که فشار گاز از روی خازن نفت برداشته می‌شود، نفت به طور طبیعی دیگر در سطح زمین نمی‌ماند. شما باید پمپاژ را به ارتفاع 3 تا 3 هزار متر در درون زمین نصب کنید که در آن دمای بالا، خورندگی بالا، سایندگی بالا بتواند کار کند و نفت را به سطح زمین هدایت کند. ما روی الکتروموتور و پمپ‌اش داریم کار می‌کنیم، مثلاً یک چیز 18 تا 19 متری که خیلی های‌تک هست. اینها، دستیابی به تکنولوژی‌شان، نبود مواد اولیه‌شان، خیلی‌هایشان مواد اولیه‌شان به علت های‌تک بودن در ایران تولید نمی‌شود، دسترسی به آنها سخت است. بعد هم طبیعی است، شما می‌خواهید یک الکتروموتور به قطر 9 متر را طراحی و بسازید که در دمای 200 تا 250 درجه هم دوام بیاورد، به لحاظ علمی نکات تکنولوژیک بسیار بسیار زیاد دارد، اینها را داریم قدم به قدم با این محدودیت‌هایی که به لحاظ خدمات در کشور داریم جلو می‌رویم ولی موفق می‌شویم. سؤال: در رابطه با این طرح‌ها، چگونه اینها پیدا شد؟ مثلاً قبلش یکسری تحقیقات کردید که در کشور شرکتی هست که این کار را انجام دهد؟ - این طرح‌ها را مطمئن بودیم که مورد نیاز کشور است و تا حالا هم ساخته نشده است. چون ما خودمان را متعهد می‌دانیم که اگر کاری در کشور انجام شده دیگر ضرورتی ندارد که ما ورود پیدا کنیم. اینها کارهایی است که کارفرماها به ما می‌گویند انجام نشده است. خودمان می‌دانیم که این نیازها وجود دارد، به کارفرما هم مراجعه می‌کنیم و آن هم تأیید می‌شود که نشده.

مثلاً این پمپ درون‌چاهی در کشور کار نشده و خیلی از شرکت‌ها هم ریسک نمی‌کنند که دنبال اینها بروند به ویژه اینکه هم های‌تک هستند، هم سرمایه نسبتاً زیاد می‌خواهند. از آن طرف هم یک نگرانی وجود دارد که شما برو فناوری را به دست بیاور، بعد اینها بروند از چین و ... راحت وارد کنند. بالاخره زبان ما یک خرده سر مجموعه‌های دولتی بلندتر است. ضمن اینکه بخش خصوصی خیلی نمی‌آید روی کارهای های‌تک پر هزینه کار کند چون او می‌خواهد سریع به پولش برسد. سؤال: هفته پیش اتفاقاً یک گزارش در رابطه با همین کاتالیست‌ها داشتیم که شرکت دانش‌بنیان آمده مونوکاتالیست زده که آلاینده‌های خروجی خودرو را کم می‌کند اتفاقاً با همان پالادیوم و رودیوم و پلاتین، به خاطر همین می‌گویم که می‌گویید دارید روی این طرح کار می‌کنید... - نه! ما الان روی استخراجش کار می‌کنیم. اگر متوجه شویم شرکتی این محصول را تولید می‌کند، خب حتماً با آن شرکت همکاری می‌کنیم. مثلاً پالادیوم و رودیوم در ایران نیست. ما باید از همین کاتالیست‌های مستعمل استخراج کنیم. کاری که 5950 رویش کار کردیم اینکه بتوانیم از این کاتالیست‌های مستعمل، پالادیوم و رودیوم را استخراج کنیم، بعد آن محلول وایت‌فورد ساخته شود و Putting شود روی آن پایه سرامیکی. اگر مجموعه‌ای پیدا شد که مدعی شد می‌تواند این کار را کند حتماً همکاری می‌کنیم چون منطقی نیست که اگر کسی کاری کرده، دوباره بخواهید آن را موازی کار کنید.