تجریشی 990406

نظارت محیط زیست روی برداشتن کاتالیست ماشین‌های صفر کیلومتر؟

- این نکته‌ای که شما می‌گویید مثل این است که ما از پلیس بخواهیم برای کنترل کردن هر کوچه و خیابانی یک ماشین اختصاص دهد. ببینید ما کجاها وارد وارد می‌شویم. قبل از اینکه ماشین‌های نو را وارد کشور کنند، ما مدارک را می‌گیریم و ماشین را بازدید می‌کنیم که آیا اینها را دارد، بعد مجوز صادر می‌کنیم. بنابراین آن موقع که دیگر وارد کف خیابان می‌شود، آن نوع ماشین‌هایی که از کارخانه ایران‌خودرو بیرون می‌آید ما دیگر هیچ نظارتی نداریم تا اینکه معاینه فنی اتفاق می‌افتد. بنابراین کاری در ارتباط با این موضوع نمی‌توان انجام داد و این نکته‌ای که شما می‌گویید، نظارت ما یکی در صدور مجوز تولید است، یکی در تولید است، یکی هم در معاینه فنی. در موارد دیگر ما کار خاصی نمی‌توانیم انجام دهیم. اینها حتماً اتفاق افتاده و اتفاق می‌افتد، ما در گذشته هم مواردی داشتیم که خودروسازان داخلی یک لوله گذاشته بودند که درون آن خالی بوده است و اینها را ما پیدا کردیم، با کارخانه صحبت کردیم و نظارت کردیم. یعنی متأسفانه خطا و خطاکار زیاد است، چه کارش کنیم؟!

کنترل و نظارت بر شرکت‌های تولیدکننده در فرآیند تولید و بعد از دریافت مجوز هم همچنان ادامه دارد؟

- مثلاً ایران‌خودرو وقتی از ما مجوز می‌گیرد، الان دو سال است که ایران‌خودرو را رساندیم به آنجایی که نامه به وزیر زدیم که مجوز را نمی‌گذاریم. اینها یک درصدی از لحاظ تعداد تیراژ باید یک درصدی را به ما بگویند از بابت اینکه ما رندمی برویم چک کنیم. مثلاً خودروی 405 بر اساس تیراژی که می‌خواهد داشته باشد، ما یک جدول داریم و باید این تعداد موتور را رندمی و بدون اطلاع گرفته باشیم و به آزمایشگاه برای چک کردن داده باشیم. ما یعنی ما سال 96، به سختی سال 97 ولی دیگر از اواخر 97 مخصوصاً از موقعی که آقای مقیمی آمد و ما خیلی نامه‌نگاری کردیم، دیگر دستور داده کاملاً طبق آن دستورالعمل دارد انجام می‌شود. بنابراین اتفاقی که می‌افتد ما در کارخانه موتورها را گرفته و می‌رویم تست می‌کنیم که دارد یا ندارد و گزارش هم می‌دهیم. اگر از یک حدی هم بیشتر باشد، معمولاً خط تولید را می‌خوابانیم، تعداد را افزایش می‌دهیم و بعد از اینکه مطمئن شدیم مثلاً یک سنسوری خراب بوده و یک مشکلی داشته، مجوز بهره‌برداری را می‌دهیم.

طرح کَهاب؟

- طرح کَهاب 20 سال سابقه دارد. یک قسمتش برمی‌گردد به پالایشگاه‌ها و مخازنی که در پالایشگاه‌ها دارند که تقریباً همه‌اش انجام شده است. یک قسمتش برمی‌گردد به ایستگاه‌های میانی که آن هم تقریباً بالای 80 تا 90 درصد انجام شده است، تا برسد به پمپ بنزین‌ها، از جایی که شما نازل دارید و سوخت‌گیری می‌کنید تا آن مخازنی که در داخل پمپ بنزین است. این قسمت آن قسمتی است که خیلی پیشرفت نداشته. فکر می‌کنم در اردیبهشت امسال بود که ما مصوبه‌ای را از هیئت دولت گرفتیم و وزارت نفت را موظف کردیم که برای تک تک اینها یک برنامه‌ای ارائه کند که برنامه را ارائه کرد و برای عملیاتی کردنش اگر اشتباه نکنم تا آخر 1400 تمامی پمپ بنزین‌ها و مخازنی که در پمپ بنزین‌ها هست را چون برنامه‌شان در حقیقت به طرح کَهاب متصل می‌کند. علت اصلی که این انجام نشده بود، وزارت نفت می‌گفت چون این پمپ بنزین‌ها به بخش خصوصی واگذار شده ما دیگر آن نظارت را نداریم که رفتیم یک هماهنگی کردیم که هم نظارت‌شان را بیشتر کنند و هم پمپ‌های بنزین جدید فقط با طرح کَهاب مجوز داده می‌شود و برای بقیه‌شان هم یک تشویق‌هایی در نظر گرفته شود، برنامه و بودجه هم کمک کرد که با دادن این تشویق‌ها، بخش خصوصی هم تشویق شود و هم موظف شود که طرح کَهاب را اجرا کند و فکر می‌کنم تا آخر سال 0657 مسئله‌اش حل شود.

در سوزاندن بنزین هم آن بخار بنزین ایجاد می‌شود؟

- بله، اما برمی‌گرداند. درهای اینها را اگر نگاه کنید، خودش برمی‌گرداند و دومرتبه به مایع تبدیل می‌کند مگر اینکه دمای هوا خیلی بالا باشد. مهم‌ترین مسئله‌ای که داریم این است که وقتی داریم پمپ بنزین می‌زنیم معمولاً هوا گرم است و شما هم دارید بنزین را با فشار وارد می‌کنید که خود آن فشار باعث می‌شود که بخاراتی ایجاد شود، در آنجا حتماً باید گرفته شود. این اولاً قانون است، ثانیاً ما یواش یواش در کلان‌شهرهای خود داریم با مصرف ازون برخورد می‌کنیم. ازون هم هم VOC هایمان است که از این بخارات اتفاق می‌افتد و ناکس است که آن هم برمی‌گردد به سوخت‌های ناقص، نیروگاه‌ها و موتورسیکلت‌هایی که داریم. اینها را باید جمع کنیم چون هم قانون است و هم اینکه ارزش اقتصادی دارد. یعنی به جای اینکه به داخل هوا برود، آن را گرفته و به مایع تبدیل می‌کنید که ارزش اقتصادی دارد و بنزین لیتری 3 هزار تومان است.

یکی از موضوعات زمین مانده کلان‌شهرها از جمله خود تهران هم همین بحث تفکیک از مبدأ و طرح کاهش است. در این دوره مدیریت شهری بعد از این مدتی که مرتب داشتند آن را بررسی می‌کردند، پیاده‌سازیش را به چند شهرک محدود کردند.

- بله و اصلاً آن چیزی که قانون گفته این نیست. ما اتفاقاً یک‌سری مکاتبات را با تک‌تک کلان‌شهرها شروع کرده‌ایم. قانون پسماند 1984 بوده، بعد از آن آیین‌نامه‌هایش را که نگاه می‌کنید، واقعاً در آیین‌نانمه‌ها کم کار شده است. ما مثلاً فقط سال گذشته 9 آیین‌نامه تنظیم کردیم. و متأسفانه نه در سازمان محیط زیست، نه هنوز هم در وزارت کشور یک بخشی به نام پسماند وجود ندارد. سال گذشته دفتر پسماند را ایجاد کردیم، با اینکه ما یک سازمان نظارتی هستیم ولی الان در وزارت کشور ما دفتر پسماند نداریم. بنابراین وظیفه وزارت کشور این است که برای تک تک شهرها برنامه داشته باشد که برنامه را دارد ولی باید نظارت کند که برنامه‌ها اجرا شوند. یکی از آنها جداسازی در مبدأ و کاهش پسماند تولیدی و کاهش پسماند ورودی به محل دفن پسماندها است. اینها طبق قانون تا 30 درصد باید کاهش پیدا می‌کرد. هیچ اتفاقی نیفتاد. ما الان داریم مکاتبات می‌کنیم. نامه به وزیر کشور زده‌ایم. به مجلس دوره قبلی نامه‌نگاری کردیم. الان یک سایتی برای هوا تمام شده و از 31/4/99 عملیاتی‌اش کردیم، بقیه را هم مال کلان‌شهرها الان دو سال است که عملیاتی است. فکر می‌کنم تا آخر شهریور ماه تمام قوانینی که مربوط به محیط زیست است عین هوا که الان در سایت سازمان است، ارزیابی عملکرد تمامی دستگاه‌ها را دیگر روی سایت می‌گذاریم. یعنی همین طرح کَهاب را در ارزیابی اولیه ما نگاه کنید، وزارت نفت در این بحث نمره بسیار پایینی را گرفته است. یعنی دیگر الان می‌خواهیم اینها را بر اساس قانون روی سایت بگذاریم تا همه نگاه کنند. در قانون خاک، در قانون هوا، در قانون پسماند، در مصوباتی که در رابطه با آلودگی هوای کلان‌شهرها است، تمام اینها الان یکی یکی دارد لود می‌شود. بنابراین دو مورد را الان داریم، یکی آلودگی هوا و دیگری آلودگی هوای کلان‌شهرها، یعنی قانون هوای پاک را داریم با هوای کلان‌شهرها. در مورد پسماند هم قراردادش را بسته‌ایم و گفتند تا آخر شهریور بارگذاری می‌کنند. بنابراین ما می‌توانیم آنجا نگاه کنیم که برای تمامی آن چیزی که دستگاه‌های اجرایی روی قانون پسماند وظیفه داشتند، کدام یک از آنها کار کرده‌اند و کدام یک از آنها کار نکرده‌اند. در بحث پسماند وضعیت خیلی خرابی در کشور داریم، بسیار خراب!

جلسات کارگروه کاهش آلودگی هوا، روی بحث حمل و نقل عمومی، شورای شهر هم مصوباتی داشت که قراردادهایی را با شرکت‌های اتوبوسازی داخلی ببندد و در این سه سالی که رصد می‌کردم معدود دستگاه‌های اتوبوسی وارد چرخه حمل و نقل عمومی تهران شده یا اصلاً نشده است؛ حالا در سال آخری که دوره دارد تمام می‌شود شهرداری اعلام می‌کند قرارداد یک هزار اتوبوس بسته‌ام و تا آخر سال وارد چرخه می‌شود.

- امکان ندارد! ما آن موقع که دنبال اتوبوس از کشورهای خارجی بودیم، بزرگ‌ترین کارخانه‌های اتوبوس‌سازی در دنیا همه را با هم‌دیگر جمع کردیم، همه‌شان گفتند اگر ما هیچ تولیدی برای هیچ جای دنیا نداشته باشیم، این یک هزار دستگاهی که جمهور اسلامی نیاز دارد را نمی‌توانیم در یک سال تأمین کنیم. احتمالاً نقل قول غلط بوده یا دو صفر اشتباه گذاشته‌اند! اصلاً امکان‌پذیر نیست‍! ممکن است بگویند دوست داریم تا یک هزارتا را تحویل دهیم ولی اصلاً کارخانه‌های داخلی ما توان یک چنین تولیدی را ندارند. تا شما ثبت سفارش کنید، بخواهید اینها را جمع کنید بیاورید خودش حداقل یک سال طول می‌کشد!