جمشید همتی استاد دانشگاه آزاد/ آموزش مجازی///////////
جمشید همتی دکتری علوم ورزشی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی هستم
و در خصوص سؤالتان در مورد اینکه آموزش الکترونیک پس از شیوع کرونا چگونه است و آیا میتواند الگوی خوبی باشد، دانشگاه آزاد نسبت به یکسری دانشگاهها و مؤسسات دیگر از نظر زیرساخت و امکانات و نیروی متخصص به طور کلی وضعیت بهتری داشتیم ولی اینکه این آمادگی را داشته باشیم که از همه این ظرفیت خود حداکثر استفاده را کنیم، این انجام نشده بود یعنی احساس نیاز نکرده بودیم. خوشبختانه کار انجام گرفت و اکثریت واحدها و به خصوص بخش واحد الکترونیک ما تلاش کرد که این زیرساخت را فراهم کنند. ما خودمان کلاسهایمان را ابتدا شروع کردیم با آن پورتال کلی ولی بعداً گویا هر واحد دانشگاهی را ملزم کردند به خاطر حجم زیاد استفاده کننده و بار زیادی که روی سیستم بود و قطع و وصلی که اتفاق میافتاد، مجاب کردند که واحدهای دانشگاهی به صورت مستقل خودشان زیرساخت را فراهم کنند و الان که حدود سه چهار هفته از این وضعیت میگذرد، خوشبختانه شرایط بهتری حاکم شده و من خودم شخصاً بدون مشکل خاصی هم از نظر کیفیت صدا و سرعت اینترنت، کلاسمان را برگزار میکنیم.
- ما هم چون حوزه پژوهش دانشگاه معمولاً در واحدهای دانشگاهی مختلف ما از افراد متخصص در حوزه IT و حوزه نرمافزار و سختافزار کامپیوتر بهرهمند هستیم و این موضوع خوشبختانه شرایطی را فراهم میکند که از ظرفیت این دوستانمان در واحدهای دانشگاهی استفاده کنیم و زیرساخت لازم را فراهم کنیم از نظر فنی و حالا از نظر سختافزاری که بتوانیم در این شرایط شیوع ویروس کرونا از آموزش مجازی حداکثر بهره را ببریم.
- آموزش مجازی ما چون کاملاً به صورت غیرحضوری بود و 100 درصدش حضوری بود، یکسری مشکلات در خصوص نحوه آموزش بود. ما اگر آموزش مجازی را به نحوی که در فایلهای مختلف آموزشی با مدرسان مجرب آموزش دهیم، یعنی دورههای آموزشی را بگذاریم هم برای دانشجویان و هم برای اساتید که بتوانند نحوه استفاده، نحوه اینکه اگر زمانی با مشکل مواجه شد، رفع مشکل را بتوانند انجام دهند، پشتیبانهای قوی را بتوانیم بگذاریم. اینها راهکارهایی است که خیلی میتوان روی آنها کار کرد. الان پشتیبانهای آنلاین تمام وقتی که حضور داشته باشند و بتوانند ساپورت کنند مسائل و مشکلاتی را که چه برای دانشجو و چه برای استاد در زمان آموزش مجازی پیش میآید، خیلی میتواند به کیفیت آموزش کمک کند.
- نکته دیگری که اینجا میتوانم اضافه کنم این است که اساتید ما هم در این زمینه تجربهای نداشتند. ما در زمینه تولید محتوی اگر چارچوب و فرمتش را مشخص کنیم برای اساتید رشتههای مختلف و در راستای تولید محتوی از اساتیدمان بخواهیم که در آن چارچوب و قالبی که تهیه شده، محتوی را از قبل تولید کنند و با کیفیت مثل طرح درسی که ما گاهاً از معلمان و مدرسانمان میخواهیم که برای 16 تا 17 جلسهای که در طول ترم هست، یک طرح درس بدهند، یعنی اینکه برای هر جلسه یک محتوایی را در نظر بگیریم و در آن راستا خیلی با طمأنینه اساتید ما وقت بگذارند، محتوی را تولید کنند، چه به صورت صوتی و چه به صورت تصویری که بتوانیم این آموزش لازم را بدهیم و دانشجویان با کیفیت از این محتوی بتوانند استفاده کنند.
- مسلماً تولید محتوی با توجه به ماهیت رشتههای دانشگاهی متفاوت است. بعضی رشتهها نیاز هست که حتماً تصویری باشد مثل رشتههای فنی ما که نیاز است دانشجو تصویر را ببیند و استاد کاملاً راهحلها را ارائه کند و یکسری رشتهها مثل علوم انسانی هم میتواند صرفاً صوتی باشد و این موضوع با توجه به ماهیت رشته باید حتماً در نظر گرفته شود.
- واقعیت این است که ما باید پیشبینی کنیم و اینکه ما فکر کنیم فقط این ترم بوده آموزش مجازی و اینکه دیگر تکرار نمیشود، مطمئناً در آینده هم اینجوری که پیشبینی میشود نیاز به آموزش مجازی و آموزش آنلاین و آموزش از راه دور داشته باشیم و واقعیت این است که این اتفاقی که به هر صورت رخ داد، به عنوان یک توفیق اجباری در حوزه آموزش مجازی میدانم و این را هم از این نظر میگویم توفیق که ما بتوانیم شرایطی را فراهم کنیم که توسعه لازم را در بُعد مجازی بدهیم، زیرساختهایمان را فراهم کنیم، یعنی از این نظر واقعاً اهمیت دارد که ما بتوانیم مایحتاج مورد نیاز آموزش مجازی را در دانشگاه آزاد اسلامی تکمیل کنیم به صورتی که در سالهای آینده مطمئناً نیاز زیادی به آموزش مجازی پیدا خواهیم کرد و آموزش در اکثریت دانشگاهها و در اکثریت کشورها هم یقیناً روز به روز بیشتر به این سمت خواهد رفت که ما هم میتوانیم به عنوان یک دانشگاه پیشرو که همیشه در موضوعات مختلف پیشرو بودیم در زمینه آموزش مجازی هم میتوانیم پیشرو باشیم با توجه به باز هم تأکید میکنم نیروی متخصص انسانی که داریم، نرمافزار و سختافزار موجودی که در دانشگاه هست و ارادهای که در دانشگاه وجود دارد. خوشبختانه آقای دکتر طهرانچی هم اخیراً تأکید داشتند که ما آموزش مجازی را توسعه دهیم و راهکار بدهند و دکتر طهرانچی هم خیلی خیلی تمایل دارند که این نحوه آموزش توسعه پیدا کند و واقعاً برای ما جای خوشحالی دارد.
- فقط یک مسئلهای که برای ما وجود دارد در مورد دروس عملی است. ما باید حتماً در حوزه دروس عملی هم راهکارهایی را در نظر بگیریم. آموزشهای دروس عملی هم به نظر من میشود به صورت مجازی برگزار کرد. به صورتی که کاملاً تکالیف مشخص، پکهای مشخص، دورههای آموزشی مشخصی را تهیه کنیم از طریق متخصصان و اساتید و کاملاً اصولی و مشخص این دروس عملی را هم بتوانیم به صورت آنلاین، به صورت ورکشاپ و کارگاهی برگزار کنیم. یعنی به نظر من یکی از نقاط ضعفی که داشتیم و چون تجربه نکرده و با آن مواجه نشده بودیم، بحث دروس عملی بود که هنوز هم تکلیفشان روشن نشده که این دروس عملی را هم البته میشود با ارائه یکسری تسهیلات به دانشجویان این کار را انجام داد. برای مثال کارگاهای علمی، کارگاههای به صورت عملی، دانشجویان یکسری نیازها دارند که بخواهند روی آنها کار کنند، یکسری لوازم نیاز دارند، یکسری کارهای آزمایشگاهی نیاز دارند، ما اگر بتوانیم با توجه به شهریهای که میدهند و با توجه به کاهش هزینههایی که حضور پیدا نمیکنند بر سر کلاسها، یک بخشی از این هزینه را میشود یکسری امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی را فراهم کرده و در اختیار دانشجو قرار داد بعد از او خواست که به صورت کارگاهی و عملی این دروس را هم برگزار کنیم.
- به نظر من اگر بخواهم خیلی خلاصه بگویم به عنوان راهکاری برای توسعه آموزش مجازی این است که ما باید از نظر ساختاری، واحد آموزش مجازیمان را حداقل در مراکز استانها راهاندازی کنیم و پستش را مصوب کنیم که متولیاش مشخص باشد، بتوانند ساختار آموزش مجازی را در واحدهای دانشگاهی ما شکل دهند. چون زمانی که ما نیروی تخصصی آن کار و پُستش را تعریف میکنیم خیلی بهتر میتوانیم سازماندهی کرده و کار را به سرانجام برسانیم.
- آموزش مجازی مزایای واقعاً زیادی دارد. کاهش هزینهها، کاهش تردد، حتی کاهش تصادفات و مرگ و میرهایی که بر اثر تردد و رفت و آمدها گاهاً برای دانشجویان اتفاق افتاده، استفاده بهینه از وقت و انرژی و زمان و خیلی مزایای اینجوری دارد که به شرط کیفیت بالا و تولید محتوی درست و توسعه زیرساختها میتوانیم واقعاً در این زمینه پیشرو باشیم و بتوانیم به عنوان یک الگو در بین همه دانشگاهها این کار را انجام دهیم.
انتهای پیام/