محدودیتها باعث بازگرداندن نویسندگان زن به زنانهنویسی میشود
آسیه نظام شهیدی که در دیماه سال گذشته مجموعه داستان «عادتهای صبحگاهی» را توسط نشر افراز منتشر کرده است، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی آنا درباره شرایط کار برای نویسندگان زن گفت: «به نظر میآید گشایش فضای فرهنگی باعث شده نویسندگان زن مجال بیشتری برای حضور در حوزه ادبیات داستانی داشته باشند؛ چنانچه با خواندن برخی از آثار داستانی دریافتم که تحولات چشمگیری در این زمینه به وجود آمده است.»
وی در رابطه با تعدد عناوین کتابهای داستانی، به خصوص کتابهایی که نویسندگان زن روانه بازار میکنند، اظهار داشت: «این انبوه تولید ادبی از منظر خوشبینانه میتواند امیدبخش باشد زیرا به هر حال حضور پررنگ نویسندگان زن در عرصه نشر، به معنای وجود عرصهای پویا است که میتواند زمینه را برای خلق آثار بهتر به وجود آورد. به عبارت دیگر این حضور پررنگ و تعدد عناوین به معنای آن است که اشتیاق به نوشتن و پیشرفت در تولید متون ارزشمندتر نزد نویسندگان زن افزایش پیدا کرده است.»
این نویسنده ادامه داد: «اما تعدد عناوین، همیشه به معنای قرار داشتن در مسیر پیشرفت نیست زیرا ممکن است منجر به تولید آثار مشابه یا نازل شود که نویسندگان آنها صرفا به دنبال پر کردن کارنامه خود و افزودن به عناوین کتابهای شخصیشان باشند.»
وی در پاسخ به این سوال که آیا گشایش فضای فرهنگی توانسته کاملا دست نویسندگان زن را باز بگذارد، گفت: «هنوز محدودیتهایی وجود دارد و برخی برخوردها، مثلا جمع کردن کتابی از نمایشگاه کتاب تهران، ممکن است عواقب ناخوشایندی را در جریان رو به رشد نویسندگان زن به همراه داشته باشد. عواقبی که میتواند منجر به بازگرداندن نویسندگان زن به همان فضاهای محدود زنانهنویسی شود که سالیان سال به آن مبتلا بودهاند.»
نظام شهیدی در ادامه به کتاب تازه خود اشاره کرد و گفت: «مجموعه داستان اخیرم که «عادتهای صبحگاهی» نام داشت، آنطور که انتظار داشتم مورد توجه منتقدان و علاقهمندان ادبیات داستانی قرار نگرفت. این در حالی بود که روی این مجموعه کار بیشتری شده بود.»
وی اظهار داشت: «عوامل مختلفی در مطرح شدن یک کتاب تاثیر دارند که در بیشتر مواقع، عوامل مربوط به ارزشهای ادبی نیستند. عواملی از جمله اینکه کتاب توسط چه انتشاراتی به بازار بیاید، چقدر تیراژ دارد، پخش کتاب در چه حدی است و در نهایت اینکه آیا گروههای مختلف در مطبوعات و صفحات ادبی علاقهای به پرداختن به آثار آن ناشر دارند یا خیر، بیشتر از خود اثر در مطرح شدن آن تاثیر دارند.»
این نویسنده یادآور شد: «متاسفانه به نظر میرسد در عرصه ادبیات داستانی مسائل و جریانهای خارج از قاعده وجود دارد که برای مؤلف ناشناخته است. فرضا شاهد هستیم که منتقدان مطبوعاتی بعضا تنها آثار نویسندگان خاصی را که توسط ناشران خاص منتشر شدهاند، بیشتر مورد توجه قرار میدهند، دربارهاش تبلیغ میکنند و کانون توجه مخاطبان را به سمت و سوی مشخصی هدایت و سلیقهای خاص را به مخاطبان عام ادبیات تحمیل میکنند.»
وی در پایان گفت: «البته من در پاسخ به سؤال شما که درباره آثار ادبی نویسندگان زن پرسیدید، جواب دادم، و اگرنه شخصاً قائل به ادبیات زنانه و مردانه نیستم.»
انتهای پیام/