با پدیده جدید ستارهشناسی آشنا شوید: استیو
به گزارش گروه علم و فناوری آنا به نقل از ScienceAlert، اگر یک درس از رسانههای اجتماعی یاد گرفته باشیم این است که همه جوانب را در نامگذاری یک چیز در نظر بگیریم اما همه از این قانون پیروی نمیکنند. گروهی از علاقهمندان به شفق، یک پدیده جوی جدید را «استیو» نامگذاری کردهاند؛ به این دلیل که... یک نور درخشان مرموز در آسمان را چه چیزی دیگری میتوان نامید به جز استیو؟
قبل از اینکه فکر کنید این پدیده، به افتخار پروفسور هاوکینگ یا فیزیکدان نظری استیو واینبرگ «استیو» نامیده شده است؛ خیالتان را راحت کنیم که از این خبرها نیست. در واقع «گروه فیسبوک دنبال کننده شفق قطبی آلبرتا» با الهام از صحنهای در فیلم کارتونی «آن سوی پرچین» این نام را برگزیدند؛ در این انیمیشن یکی از کاراکترها پرچین را «استیو» مینامد تا کمتر ترسناک به نظر برسد.
البته چیز وحشتناکی درباره این «استیو» نجومی وجود ندارد؛ سال گذشته تعدادی عکس خیرهکننده از این نوار نوری چشمکزن در نیمکره شمالی در صفحه فیسبوک این گروه منتشر شد. در آن زمان برخی از اعضای گروه این پدیده را با یک «شفق پروتون» اشتباه گرفته بودند.
شاید با انواع طبیعیتر شفقهای قطبی آشنایی داشته باشید؛ پردههایی از نور چشمکزن که در آسمان قطب شمال و جنوب سیاره ما دیده میشود. شفق قطبی، جریانی از ذرات باردار است که توسط میدان مغناطیسی زمین به سمت پایین کشیده میشود و با اتمسفر آمیخته میشوند.
وقتی که الکترونها با گازهای مختلف برخورد میکنند، میتوانیم ساطع شدن نورهایی با رنگهای مختلف را ببینیم؛ بدین ترتیب پدیدهای که اصطلاحا نورهای شمالی و جنوبی نامیده میشود، تولید میشود.
پروتونها نیز توانایی تصادم با گازها را دارند اما در حالی که اصابت الکترونها منجر به تولید نور میشود، طول موج منتشر شده از تصادم پروتونها مرئی نیست. اریک داناوان، فیزیکدان دانشگاه کلگری کانادا، متوجه این تفاوت ظریف شد و مطمئن بود که این عکسها از شفق پروتونی نیستند.
با ترکیب اطلاعات از زمان و مکان پدیدار شدن «استیو» و اطلاعات جمع آوری شده توسط ماموریت میدان مغناطیسی گروه ESA، داناوان شروع به کشف برخی از ویژگیهای نامعمول این پدیده کرد.
وی میگوید: «وقتی که ماهواره مستقیما از میان استیو میگذرد، اطلاعات دریافتی از ابزار میدان الکتریکی تغییرات آشکاری را نشان میدهد. دما در ارتفاع 300 کیلومتر بالاتر از سطح زمین، به طور ناگهانی به 3000 درجه سانتیگراد میرسد. همچنین اطلاعات دریافتی، نواری گسترده از گازها را نشان میدهد که با سرعت 6 کیلومتر بر ثانیه (در مقایسه با سرعت 10 کیلومتر بر ثانیهای هر دو طرف نوار) به سمت غرب جریان دارد».
به گفته داناوان، دانشمندان ایدههایی درباره اینکه چه چیزی منجر به جهش عظیم دما در استیو میشود، دارند اما تا هنگام انتشار رسمی نتایج این مطالعه، اطلاعات را بروز نمیدهند.
از زمان انتشار اولین عکس از «استیو»، بیش از 50 مورد گزارش جدید درباره این پدیده ثبت شده است. با وجودی که این عموزاده زیبای شفق قطبی برای دانشمندان جدید است اما دلیل نمیشود که پدیدهای نادر باشد.
داناوان اضافه کرد: «مشخص شد که استیو پدیدهای بسیار رایج است اما دانشمندان تاکنون متوجه آن نشده بودند. به لطف مشاهدات زمینی، ماهوارهها، دسترسی به دادههای به روز و ارتشی از شهروند علاقهمند، دانشمندان قادر به ثبت این پدیده جدید شدند».
رسانههای اجتماعی، وبلاگهای آماتور و پروژههای شهروندی-علمی، برای محققان منابع بیسابقهای از مشاهدات و قدرت ذهن همگانی فراهم کرده است و به دانشمندان اجازه میدهد که همه چیز، از یک گونه جدید گرفته تا یک سیاره جدید، را شناسایی کنند.
شاید نام استیو آنقدرها هم بد نباشد، حتی به پیشنهاد یکی از اعضای گروه شفق قطبی آلبرتا استیو میتواند مخفف «افزایش سرعت انتشار حرارتی قوی» یا «Strong Thermal Emission Velocity Enhancement» باشد.
مترجم: هانا حیدری
انتهای پیام/