نشست سه جانبه آمریکا، چین و روسیه و جایگاه ایران در نظم نوین بینالمللی
نصرتالله حیدری استاد علوم سیاسی و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در یاداداشتی اختصاصی برای خبرگزاری آنا به تحلیل نشست سه جانبه آمریکا، چین و روسیه در شنژن چین پرداخت و نوشت: این نشست از زوایا و ابعاد مختلف قابل تحلیل و بررسی است، برخی حتی برگزاری چنین نشستی را در این سطح، افزایش قدرت شرق میدانند. چرخش قدرت به شرق یک روند واقعی و برگشتناپذیر است، مرکز ثقل اقتصاد و سیاست جهانی به آسیا منتقل شده و نشست سهجانبه پکن نشانهای از شکلگیری قواعد بازی توسط قدرتهای شرقی است، نه پیروی از قواعد غربی.
در ادامه این یادداشت میخوانیم:
«ایران و چین در این چارچوب منافع راهبردی همسو دارند: هر دو با فشار و تحریم یکجانبه آمریکا مواجه هستند، هر دو خواهان نظم چندقطبی و پایان سلطه دلار هستند و از حاکمیت ملی خود دفاع میکنند.
موقعیت جغرافیایی ایران ستون کریدور شرق به غرب است و ایران حلقه اتصال «کمربند و جاده» به خاورمیانه، آسیای مرکزی و اروپا محسوب میشود؛ بندر چابهار، راهآهن شمال-جنوب و مسیرهای انرژی، ایران را به گرهگاه حیاتی اتصال چین به غرب آسیا تبدیل کرده است. ذخایر عظیم نفت و گاز و موقعیت ممتاز در تنگه هرمز نیز ایران را به شریک انرژی قابل اتکایی برای چین بدل کرده و وابستگی چین به مسیرهای دریایی تحت کنترل آمریکا را کاهش میدهد.
شکست آمریکا در جنگ علیه ایران، توازن قدرت منطقه را تغییر داد و نشان داد واشنگتن دیگر قادر به تحمیل اراده خود نیست؛ این فضای راهبردی جدیدی برای ایران و شرکای شرقی آن ایجاد کرده است. نیروهای مسلح ایران با توان موشکی، پهپادی و کنترل تنگه هرمز بازدارندگی واقعی ایجاد کردهاند و به قدرتی تبدیل شدهاند که آمریکا ناچار است در محاسبات خود آنها را جدی بگیرد.
در نظم جدید، قدرت فقط با تولید ناخالص داخلی سنجیده نمیشود، توانایی ژئوپلیتیک، استقلال راهبردی و ظرفیت ایجاد توازن، ایران را به یکی از قطبهای مهم منطقهای و جهانی تبدیل کردهاست و هرگونه ترتیبات امنیتی یا انرژی در خاورمیانه بدون مشارکت ایران پایدار نخواهد بود. سیاستهای مهار چین و فشار حداکثری بر ایران، دو کشور را به سمت همکاریهای عمیقتر در حوزههای انرژی، تسلیحات، فناوری و مالی سوق داده است و این همگرایی نه تاکتیکی، بلکه ساختاری است.
در نتیجه، ایران با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد، منابع انرژی، نیروهای مسلح توانمند و استقلال راهبردی، یک قدرت مهم منطقهای و یکی از ارکان نظم نوظهور چندقطبی است و همکاری ایران و چین نه تنها منافع دو ملت، بلکه ثبات و تعادل کل نظام بینالمللی را تقویت میکند.»
انتهای پیام/