صفحه نخست

آناتک

آنامدیا

دانشگاه

فرهنگ‌

علم

سیاست و جهان

اقتصاد

ورزش

عکس

فیلم

استانها

بازار

اردبیل

آذربایجان شرقی

آذربایجان غربی

اصفهان

البرز

ایلام

بوشهر

تهران

چهارمحال و بختیاری

خراسان جنوبی

خراسان رضوی

خراسان شمالی

خوزستان

زنجان

سمنان

سیستان و بلوچستان

فارس

قزوین

قم

کردستان

کرمان

کرمانشاه

کهگیلویه و بویراحمد

گلستان

گیلان

لرستان

مازندران

مرکزی

همدان

هرمزگان

یزد

پخش زنده

۱۱:۵۴ | ۳۰ / ۰۸ /۱۴۰۵
| |

از احیای مرکز نشر دانشگاهی تا راه‌اندازی سکوی بین‌المللی؛ روایت افتخاری از میراث علمی شهید طهرانچی

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی، در بازخوانی اندیشه‌های شهید محمدمهدی طهرانچی، از تلاش‌های او برای تحول در نظام نشر دانشگاهی، ارتقای کیفیت تولید علم، احیای مرکز نشر دانشگاهی و توسعه دیپلماسی علمی گفت؛ مدیری که کتاب را سرمایه ماندگار ملت‌ها و علم را زبان مشترک جهانیان می‌دانست.
کد خبر : 1099014

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، حمید  افتخاری، مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی، در نشست «دانشمندی فراتر از امروز؛ بازخوانی نگاه تحول‌گرای شهید طهرانچی به حوزه کتاب و نشر»، با تشریح ابعاد مختلف شخصیت علمی و مدیریتی شهید محمدمهدی طهرانچی، از تجربه شاگردی و همکاری با وی در دانشگاه آزاد اسلامی سخن گفت و مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌های او را در حوزه نشر، کتابخانه، پژوهش و دیپلماسی علمی تشریح کرد.

وی با اشاره به سابقه آشنایی خود با شهید طهرانچی اظهار کرد: از سال ۱۳۸۴ و در دوران تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، افتخار شاگردی ایشان را داشتم. پس از اتمام تحصیلاتم و حضور شهید طهرانچی در دانشگاه آزاد اسلامی، بعد از درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، بار دیگر فرصت همکاری با ایشان برایم فراهم شد.

افتخاری افزود: از سال ۱۴۰۰ نیز نزدیک به پنج سال در سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و در حوزه‌های کتابخانه، نشریات علمی و علم‌سنجی فعالیت کردم و از این طریق امکان آشنایی نزدیک‌تر با دیدگاه‌ها و شیوه مدیریتی ایشان را به دست آوردم.

مدیری که هر روز به دنبال افق تازه‌ای برای تحول بود

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی، تحول‌گرایی را از شاخص‌ترین ویژگی‌های مدیریتی شهید طهرانچی دانست و گفت: کار کردن با ایشان همواره با ایده‌ها و رویکرد‌های تازه همراه بود. نگاهشان به مسائل ثابت نمی‌ماند و ممکن بود موضوعی را امروز با یک چارچوب مشخص مطرح کنند، اما فردای آن روز با بررسی بیشتر، ابعاد و چالش‌های جدیدی از همان مسئله را پیش روی ما قرار دهند.

وی این ویژگی را در عین دشواری‌های اجرایی، تجربه‌ای ارزشمند توصیف کرد و افزود: همراهی با مدیری که در حوزه‌های مختلف صاحب نظر بود و همواره ذهنش درگیر اندیشه و تحول می‌شد، برای ما تجربه‌ای متفاوت و لذت‌بخش بود. کسانی که با ایشان کار کرده‌اند، به‌خوبی می‌دانند که شهید طهرانچی در هر مسئولیتی، فراتر از وضعیت موجود و با نگاهی راهبردی تصمیم می‌گرفتند.

افتخاری با اشاره به مسئولیت‌های مختلف شهید طهرانچی، از جمله استادی دانشگاه، ریاست دانشگاه شهید بهشتی، مدیریت مرکز نشر دانشگاهی و ریاست دانشگاه آزاد اسلامی، اظهار کرد: ایشان در هر جایگاهی که حضور داشتند، تلاش می‌کردند شرایط را به سمت وضعیتی متفاوت و پیشرو هدایت کنند.

وی با تأکید بر جایگاه تربیتی شهید طهرانچی گفت: ایشان را پیش از هر چیز باید معلم اخلاق و معلم‌پرور دانست. بیش از ۲۴ دانشجوی دکتری تحت راهنمایی ایشان تربیت شدند که تعدادی از آنها اکنون در دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی کشور، در جایگاه‌هایی مانند استادی و دانشیاری و همچنین مسئولیت‌های علمی و مدیریتی مشغول فعالیت هستند.

افتخاری یکی دیگر از ویژگی‌های شهید طهرانچی را پایبندی عملی به ولایت‌مداری دانست و توضیح داد: این اعتقاد در شخصیت ایشان صرفاً در قالب شعار و تکرار عبارت‌های متداول بروز پیدا نمی‌کرد. ایشان خود را شاگرد مکتب رهبری می‌دانستند و جهت‌گیری‌های تحول‌خواهانه و عزت‌آفرین خود را نیز بر همین مبنا دنبال می‌کردند. اگر سخنانشان را مرور کنید، کمتر با ارجاع مستقیم و مکرر به بیانات رهبری مواجه می‌شوید، اما تصمیم‌ها و رفتارهایشان در عمل از همان چارچوب فکری پیروی می‌کرد.

وی با اشاره به رویکرد ملی شهید طهرانچی افزود: دغدغه اصلی ایشان در هر مسئولیتی، پیشرفت ایران اسلامی بود. تلاش می‌کردند از امکانات و ظرفیت‌های نهادی که در آن حضور دارند، برای حل مسائل کشور بهره بگیرند. از همین منظر، شیوه مدیریت ایشان در آموزش عالی را می‌توان رویکردی کم‌نظیر دانست.

به گفته افتخاری، در دوره حضور شهید طهرانچی در دانشگاه آزاد اسلامی، برخی الگو‌های جدید ابتدا در این دانشگاه طراحی و اجرا می‌شد و سپس با همان ادبیات در وزارت علوم نیز مورد توجه قرار می‌گرفت. هدف ایشان صرفاً اداره یک دانشگاه نبود، بلکه طراحی الگو‌های تازه برای حکمرانی علمی کشور را دنبال می‌کردند.

از تحول در نظام آموزش تا ارتقای کیفیت نشر و جایگاه کتاب

افتخاری با اشاره به علاقه شهید طهرانچی به فناوری‌های نوین گفت: ایشان همواره به دنبال وارد کردن ابزار‌های جدید به فرایند‌های آموزشی و علمی بودند و موضوع هوش مصنوعی را نیز با جدیت دنبال می‌کردند. یکی از نمونه‌های این رویکرد، برگزاری امتحانات پایان‌ترم به شیوه کاملاً کتاب‌باز در دانشگاه آزاد اسلامی بود؛ مدلی که در آن دانشجویان اجازه داشتند هنگام امتحان از منابع مختلف، حتی ابزار‌های هوش مصنوعی، استفاده کنند.

وی با بیان اینکه اجرای چنین الگویی برای مدیران و مسئولان دانشگاهی دشواری‌های زیادی داشت، افزود: این تجربه در عین پیچیدگی، دستاورد‌های ارزشمندی به همراه داشت و امکان بازنگری در شیوه‌های سنتی آموزش و ارزیابی دانشجویان را فراهم کرد.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی، مجموعه این اقدامات را بخشی از یک برنامه کلان دانست که در قالب «سند تحول و تعالی دانشگاه آزاد اسلامی» تدوین شد. به گفته وی، این سند برای یک دوره پنج‌ساله طراحی شده و امسال آخرین سال اجرای آن است؛ هرچند شهید طهرانچی فرصت حضور و مشاهده نتایج نهایی این برنامه را پیدا نکردند.

افتخاری در بخش دیگری از سخنانش به برخی برداشت‌ها درباره حوزه تخصصی شهید طهرانچی پرداخت و تصریح کرد: باید میان تخصص علمی و مسئولیت‌های اجرایی ایشان تمایز قائل شد. شهید طهرانچی دانشمند هسته‌ای نبودند، بلکه استاد فیزیک حالت جامد و ماده چگال دانشگاه شهید بهشتی بودند و فعالیت تخصصی ایشان در حوزه علوم هسته‌ای قرار نداشت. این برداشت نادرست از همان روز‌های ابتدایی شهادت ایشان شکل گرفت.

وی با اشاره به مسئولیت‌های گسترده شهید طهرانچی اظهار کرد: به اعتقاد من، نمی‌توان علت شهادت ایشان را صرفاً در فعالیت‌های علمی جست‌و‌جو کرد. مسئولیت‌های اجرایی، جایگاه مدیریتی و تحولاتی که در نظام آموزش عالی کشور دنبال می‌کردند نیز بخشی از تصویری است که باید در تحلیل این اتفاق مورد توجه قرار گیرد.

افتخاری سپس به دو خاطره از روز‌های منتهی به شهادت شهید طهرانچی اشاره کرد و گفت: حدود سه روز پیش از شهادت، ایشان در دانشگاه شهید بهشتی گفته بودند دشمن به دلیل کینه‌ای که نسبت به وی دارد، احتمالاً با شلیک گلوله به سراغش نمی‌آید و از موشک برای هدف قرار دادنش استفاده خواهد کرد. این موضوع را از برخی افراد نزدیک به ایشان نیز شنیده بودیم.

وی خاطره دیگری را به حدود ۱۰ تا ۱۲ روز پیش از شهادت مربوط دانست و افزود: شهید طهرانچی در آن مقطع ما را فراخواندند و گفتند گوگل پروفایل پژوهشی ایشان را حذف کرده است. برداشتشان این بود که دشمن می‌خواهد با معرفی ایشان در قالب یک دانشمند هسته‌ای، زمینه ترور را فراهم کند.

افتخاری تأکید کرد: شهید طهرانچی پیشگو نبودند، بلکه شناخت دقیقی از شرایط، دشمن و جایگاه خود داشتند. به اعتقاد من، ایشان به دلیل مجموعه مسئولیت‌ها و نقش مدیریتی‌شان در تحولات آموزش عالی نیز مورد توجه دشمن قرار گرفته بودند.

وی با اشاره به جایگاه شهید طهرانچی در میان مدیران دانشگاهی گفت: ایشان تنها رئیس دانشگاهی بودند که در جایگاه ریاست یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های حضوری جهان به شهادت رسیدند. در بررسی‌هایی که انجام دادم، حدود ۱۵ رئیس دانشگاه را پیدا کردم که در زمان مسئولیتشان ترور شده بودند، اما نمونه‌ای نیافتم که یک دشمن خارجی، رئیس دانشگاهی را به دلیل شخصیت و جایگاه مدیریتی‌اش هدف قرار داده باشد.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نگاه استقلال‌طلبانه شهید طهرانچی به پیشرفت علمی کشور اظهار کرد: ایشان بار‌ها تأکید می‌کردند که ایران نباید برای حرکت در مسیر علم و فناوری منتظر اجازه دیگران بماند. تعبیر معروف ایشان این بود که «ما کشور آقااجازه نیستیم» و باید متناسب با ظرفیت‌های خود در مسیر پیشرفت علمی جهان حرکت کنیم.

افتخاری افزود: توجه به برگزاری رویداد‌های علمی و حمایت از فعالیت‌های فناورانه از دیگر محور‌های مدیریتی ایشان بود. در دانشگاه آزاد اسلامی چهار رویداد علمی مجزا دنبال می‌شد و ثبت اختراعات نیز جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد. برای تشویق دانشجویان به فعالیت‌های نوآورانه، امتیاز ثبت اختراع در فرایند‌های مربوط به دفاع از پایان‌نامه و رساله در نظر گرفته شد تا پژوهشگران تنها به انتشار مقاله محدود نشوند.

وی تغییر رویکرد دانشگاه آزاد اسلامی از کمیت‌گرایی به کیفیت‌محوری را از دستاورد‌های این دوره برشمرد و گفت: شهید طهرانچی معتقد بودند افزایش تعداد مقالات و کتاب‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت علمی باشد. بر همین اساس، کیفیت پژوهش‌ها و نشریات دانشگاه مورد توجه قرار گرفت.

به گفته افتخاری، پیش از آغاز مسئولیت شهید طهرانچی حدود ۲۳ تا ۲۴ نشریه دانشگاه آزاد اسلامی از وزارت علوم رتبه علمی داشتند، اما این تعداد در دوره مدیریت ایشان به ۱۴۷ عنوان رسید.

وی همچنین به شاخص‌های پیش‌بینی‌شده در سند تحول و تعالی اشاره کرد و افزود: در این سند مقرر شده بود تعداد کتاب به ازای هر ۱۰۰ عضو هیئت علمی از نیم‌عنوان به دو عنوان افزایش یابد و در دوره پنج‌ساله دوم نیز این روند شتاب بیشتری بگیرد. دانشگاه امروز از هدف اولیه تعیین‌شده نیز عبور کرده است. در حال حاضر سالانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ عنوان کتاب در انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی برای چاپ آماده می‌شود.

افتخاری در تشریح فلسفه این تغییرات اظهار کرد: برای شهید طهرانچی اثرگذاری علمی اهمیت بیشتری از آمار و ارقام داشت. ایشان معتقد بودند باید بررسی کنیم منابعی که صرف تولید مقاله، کتاب و ثبت اختراع می‌شود، در نهایت چه تأثیری بر جامعه می‌گذارد و آیا می‌تواند به تولید ثروت و پاسخ‌گویی به نیاز‌های واقعی کشور منجر شود یا خیر. پژوهش باید به یادگیری پایدار و مسائل واقعی جامعه متصل باشد.

کتاب؛ سرمایه هویت ملی و بستری برای دیپلماسی علمی

افتخاری با اشاره به علاقه شخصی شهید طهرانچی به مطالعه، کتاب را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زندگی او دانست و گفت: ایشان به کتاب علاقه فراوانی داشتند و مطالعه را به حوزه تخصصی خود محدود نمی‌کردند. در آخرین دوره حضورشان در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نیز از دبیر گروه فرهنگی پرسیده بودند که چه کتابی برای خرید پیشنهاد می‌کند.

وی افزود: دامنه مطالعات شهید طهرانچی بسیار گسترده بود و در کتابخانه شخصی ایشان می‌شد آثاری از حوزه‌های تاریخ، فلسفه، اخلاق، زبان و ادبیات فارسی، شعر، مدیریت و حکمرانی پیدا کرد. ایشان با آثار حافظ، سعدی و مولانا مأنوس بودند و شعر فراوان می‌خواندند.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی با یادآوری یکی از آخرین گفت‌و‌گو‌های خود با شهید طهرانچی درباره کتاب اظهار کرد: در آن دیدار تأکید داشتند که فعالیت در حوزه کتاب و کتابخانه و حتی نفس کشیدن در میان کتاب‌ها برایشان لذت‌بخش است.

به گفته افتخاری، شهید طهرانچی کتاب را میراثی ماندگار می‌دانستند که هیچ ابزار و محصول دیگری نمی‌تواند جای آن را بگیرد. از نگاه ایشان، کتاب سرمایه فرهنگی هر کشور است و نقش مهمی در انتقال تاریخ، هویت و ارزش‌های یک ملت دارد.

وی با اشاره به دیدگاه شهید طهرانچی درباره کارکرد اجتماعی کتاب گفت: ایشان معتقد بودند کتاب و آثار مکتوب می‌توانند در شکل‌دهی به ذهن و فرهنگ جامعه نقش‌آفرین باشند. نویسندگان و ناشران از این ظرفیت برای فرهنگ‌سازی استفاده می‌کنند و به همین دلیل، اهمیت کتاب محدود به مرز‌های جغرافیایی نیست.

افتخاری ادامه داد: شهید طهرانچی هر محصول چاپی را شایسته عنوان کتاب نمی‌دانستند و بر انتشار آثار فاخر تأکید داشتند. این موضوع را در نشست‌های مختلف با استادان زبان و ادبیات فارسی نیز مطرح می‌کردند. در نشست سراسری مدیران گروه‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی در واحد کاشان، درباره وضعیت آموزش زبان فارسی سخن گفتند و معتقد بودند شرایط این حوزه مطلوب نیست و کاهش شمار دانشجویان این رشته نیز باید جدی گرفته شود.

وی توجه به تولید آثار تألیفی برای کودکان و نوجوانان را از دیگر دغدغه‌های شهید طهرانچی عنوان کرد و گفت: در آخرین بازدید ایشان از نمایشگاه کتاب تهران، بخش تازه‌های نشر و غرفه‌های مرتبط با آثار جدید را با دقت دنبال کردیم. شهید طهرانچی برخلاف برخی بازدید‌های تشریفاتی، وقت زیادی برای مشاهده آثار و آشنایی با کتاب‌های تازه اختصاص می‌دادند و معمولاً از بعدازظهر تا پایان ساعت فعالیت نمایشگاه در آنجا حضور داشتند.

افتخاری با انتقاد از غلبه ترجمه در بازار کتاب کودک و نوجوان افزود: در حوزه‌هایی مانند زبان و ادبیات فارسی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، آثار تألیفی متناسب با نیاز‌های این گروه سنی به اندازه کافی تولید نمی‌شود و بخش مهمی از فضای فرهنگی کودک و نوجوان در اختیار محصولات ترجمه‌ای قرار گرفته است.

وی ادامه داد: یکی از دستور‌های شهید طهرانچی به معاونت فرهنگی و تربیتی دانشگاه، تقویت تولید و انتشار کتاب برای کودکان و نوجوانان بود. این مسیر پس از شهادت ایشان نیز ادامه یافت و دانشگاه آزاد اسلامی تاکنون حدود پنج عنوان کتاب در این زمینه منتشر کرده است؛ برنامه‌ای که قرار است توسعه پیدا کند.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی، رسانه‌ها را نیز یکی از ابزار‌های مؤثر برای گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی دانست و گفت: شهید طهرانچی با رسانه‌های مختلف ارتباط داشتند و معتقد بودند ظرفیت رسانه باید در خدمت معرفی و ترویج کتاب قرار گیرد.

وی توضیح داد: با تغییر سبک زندگی مردم و کم‌رنگ شدن نقش کتاب‌فروشی‌های سنتی، دیگر نمی‌توان تنها به مراجعه حضوری مخاطبان برای یافتن کتاب متکی بود. رسانه‌ها باید با معرفی آثار جدید و کتاب‌های ارزشمند، زمینه آشنایی مردم با محصولات فرهنگی را فراهم کنند و کتاب را به خانه‌ها ببرند.

افتخاری در ادامه به تجربه شهید طهرانچی در احیای مرکز نشر دانشگاهی اشاره کرد و گفت: ایشان در دوره‌ای چهار ساله، مجموعه‌ای را که در آستانه ورشکستگی قرار داشت و حتی برای تأمین حقوق کارکنان به فروش املاک خود فکر می‌کرد، از وضعیت بحرانی خارج کردند.

وی افزود: شهید طهرانچی با طراحی الگوی جدید مدیریت و فعال کردن ظرفیت‌های اقتصادی مرکز، منابع درآمدی تازه‌ای ایجاد کردند و تلاش کردند انگیزه کارکنان را برای مشارکت در احیای مجموعه افزایش دهند. در همان دوره، نشر دیجیتال نیز مورد توجه قرار گرفت و طرح‌های مختلفی برای توسعه فعالیت‌های مرکز به اجرا درآمد.

افتخاری با اشاره به انتقال این تجربه به دانشگاه آزاد اسلامی گفت: پس از حضور شهید طهرانچی در این دانشگاه، ساماندهی فرایند‌های نشر، چاپ و توزیع در قالب یک ساختار هماهنگ دنبال شد. کیفیت آثار نیز در کانون توجه قرار داشت و کتاب «توانش نگارش» یکی از نمونه‌های این رویکرد بود که برای آخرین نمایشگاه کتاب آماده و رونمایی شد.

وی خاطرنشان کرد: شهید طهرانچی شخصاً مراحل مختلف آماده‌سازی این کتاب را پیگیری می‌کردند؛ از بررسی محتوای علمی تا انتخاب عنوان و طراحی جلد. این اثر با هدف آموزش اصول نگارش و ویرایش تهیه شده بود تا نویسندگان بتوانند آثار خود را با کیفیت، خوانایی و سلامت زبانی بیشتری به مخاطبان عرضه کنند.

کتابخانه‌های دانشگاه آزاد و گسترش دیپلماسی علمی در عرصه جهانی

افتخاری با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: این مجموعه بیش از ۵۰۰ هزار عنوان کتاب منحصر‌به‌فرد فارسی و انگلیسی در اختیار دارد. شهید طهرانچی معتقد بودند چنین گنجینه‌ای نباید صرفاً در اختیار اعضای دانشگاه باقی بماند، بلکه باید امکان بهره‌مندی عموم مردم از آن فراهم شود.

وی افزود: برای تحقق این هدف، بازنگری در ساختار کتابخانه‌های دانشگاه و توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری دنبال شد. سامانه یکپارچه کتابخانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی نیز با نظارت شهید طهرانچی راه‌اندازی شد تا مدیریت منابع و دسترسی به مجموعه کتابخانه‌ها با نظم و هماهنگی بیشتری انجام شود.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی همچنین به همکاری با نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اشاره کرد و گفت: استفاده مشترک از ظرفیت‌های دو مجموعه برای توسعه کتاب‌خوانی در دستور کار قرار گرفت و در سال پایانی مسئولیت شهید طهرانچی، تفاهم‌نامه همکاری میان دانشگاه آزاد اسلامی و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نهایی شد. امیدوارم این توافق با پیگیری مدیران جدید دانشگاه به مرحله اجرا برسد و نتایج مثبتی برای فرهنگ کشور داشته باشد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، دیپلماسی علمی را از موضوعات مورد توجه شهید طهرانچی دانست و اظهار کرد: ایشان این مفهوم را امری تشریفاتی نمی‌دانستند، بلکه آن را ابزاری برای افزایش اعتبار و عزت کشور در عرصه بین‌المللی تلقی می‌کردند.

افتخاری افزود: از نگاه شهید طهرانچی، علم زبان مشترک ملت‌هاست. تفاوت زبان‌ها و مرز‌های سیاسی نمی‌تواند مانع ارتباط علمی شود و دانش ظرفیت آن را دارد که میان جوامع مختلف پل ارتباطی ایجاد کند. با وجود جایگاه قابل توجه ایران در تولید علم، عملکرد کشور در حوزه نشر علمی بین‌المللی هنوز با ظرفیت‌های موجود تناسب ندارد و شهید طهرانچی برای کاهش این فاصله برنامه‌هایی را در دانشگاه آزاد اسلامی دنبال کردند.

وی تشکیل شورای دیپلماسی علمی دانشگاه آزاد اسلامی را یکی از اقدامات مهم در این زمینه برشمرد و گفت: برای این شورا آیین‌نامه و سازوکار مشخصی تدوین شد تا بتواند در سطح ملی و بین‌المللی فعالیت کند و زمینه توسعه ارتباطات و همکاری‌های علمی را فراهم آورد.

افتخاری با اشاره به ساختار نشر علمی دانشگاه آزاد اسلامی توضیح داد: این دانشگاه بیش از ۶۰۰ نشریه علمی دارد و فعالیت‌های انتشاراتی آن در دو بخش اصلی کتاب و نشریات علمی دنبال می‌شود. مرکز نشر علمی مسئولیت بخش کتاب را بر عهده دارد و انتشار مجلات و نشریات علمی نیز در بخش دیگری ساماندهی شده است.

وی درباره زیرساخت‌های انتشار نشریات گفت: بخشی از مجلات دانشگاه از طریق سامانه «سند» منتشر می‌شوند که سرور آن در داخل کشور قرار دارد و مدیریت آن نیز به‌صورت داخلی انجام می‌شود. با وجود این، تعدادی از این نشریات توانسته‌اند مخاطبان و خوانندگان بین‌المللی پیدا کنند.

مدیرکل سابق کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه به راه‌اندازی سکوی نشر بین‌المللی در واحد آکسفورد اشاره کرد و افزود: سامانه «آی‌سی‌سی» با هدف گسترش حضور بین‌المللی دانشگاه در حوزه نشر علمی ایجاد شد و تاکنون مقالاتی نیز در آن انتشار یافته است. این زیرساخت می‌تواند در آینده به یکی از ظرفیت‌های مهم کشور در عرصه نشر علمی تبدیل شود.

وی با تأکید بر اهمیت مالکیت داخلی این بستر گفت: در شرایطی که تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی فعالیت پژوهشگران ایرانی را با دشواری‌هایی مواجه کرده است، داشتن سکویی که مالکیت آن در اختیار یک مجموعه داخلی باشد، اهمیت زیادی دارد. این اقدام می‌تواند وابستگی به ناشران خارجی را کاهش دهد و امکان انتشار آثار دانشمندان ایرانی را در عرصه جهانی تقویت کند.

افتخاری همچنین از آغاز فعالیت مجموعه «سی‌پرس» در زمینه انتشار کتاب‌های انگلیسی خبر داد و گفت: این مجموعه انتشار آثار علمی به زبان انگلیسی را در موضوعات مختلف آغاز کرده است و امیدواریم با توسعه فعالیت‌های آن، زمینه حضور گسترده‌تر تولیدات علمی کشور در بازار جهانی کتاب فراهم شود.

وی در پایان سخنان خود بخشی از دیباچه شهید طهرانچی بر کتاب «توانش نگارش» را قرائت کرد. در این متن آمده است که تلاش علمی استادان و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی زمانی به ثمر می‌رسد که دستاورد‌های پژوهشی آنان با قلمی روان، شیوا، دقیق و به دور از خطا‌های ادبی نگارش شود.

افتخاری با اشاره به محتوای این دیباچه یادآور شد: شهید طهرانچی معتقد بودند کتاب «توانش نگارش» که به همت نشر علمی و دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی تهیه شده، به نویسندگان کمک می‌کند آثار خود را با قلمی شایسته به جامعه علمی عرضه کنند. ایشان در پایان متن نیز با بهره‌گیری از سخنی از سعدی، بر ماندگاری هنر و اهمیت بهره‌گیری از توانایی نگارش تأکید کرده و ابراز امیدواری کرده بودند این اثر مورد استفاده استادان و دانشجویان قرار گیرد.

انتهای پیام/

ارسال نظر
captcha