سومالی سفیر امارات را اخراج کرد؛ تنش دیپلماتیک موگادیشو و ابوظبی وارد مرحله تازهای شد
به گزارش خبرگزاری آنا، هیئت دولت سومالی در نشست روز پنجشنبه خود با فراخواندن سفیر این کشور در ابوظبی، به «احمد جمعه الرمیثی»، سفیر امارات در موگادیشو، ۷۲ ساعت فرصت داد تا خاک سومالی را ترک کند.
این تصمیم دو روز پس از اظهارات «حسن شیخ محمود»، رئیسجمهور سومالی، اتخاذ شد. وی ابوظبی را به حمایت سیاسی و مالی از برخی ایالتهای سومالی با هدف تحریک آنها علیه دولت مرکزی متهم کرد. رئیسجمهور سومالی همچنین مدعی شد امارات بدون مجوز دولت موگادیشو اقدام به ایجاد پایگاههای نظامی و تشکیل گروههای مسلح خارج از ساختار ارتش این کشور کرده است.
روزنامه «سومالی امروز» چاپ موگادیشو به نقل از شیخ محمود نوشت: اقدامات امارات انسجام نهادهای امنیتی سومالی را در شرایطی تضعیف میکند، زمانی که این کشور درگیر نبرد با گروه تروریستی الشباب است.
اختلافات دو کشور در ماههای گذشته شدت گرفته است؛ بهطوریکه دولت سومالی امسال تمامی توافقنامههای خود با امارات در حوزههای امنیتی، دفاعی و اقتصادی را لغو کرد.
پس از اعلام اخراج سفیر امارات، «اویس حاجی احمد»، مشاور امنیت ملی رئیسجمهور سومالی، ابوظبی را به خروج غیرقانونی طلا و مواد معدنی از این کشور و استفاده از خاک سومالی برای جابهجایی افراد بدون موافقت دولت مرکزی متهم کرد.
وی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد امارات در ژانویه ۲۰۲۶ از بندر بربره در منطقه سومالیلند برای انتقال یکی از فرماندهان گروههای مسلح فراری از یمن استفاده کرده است؛ اقدامی که به گفته او بدون اطلاع و موافقت دولت موگادیشو انجام شد.
مشاور امنیت ملی رئیسجمهور سومالی تأکید کرد دولت این کشور اجازه استفاده از خاک، حریم هوایی و بنادر خود را برای گسترش درگیریها در یمن، سودان یا هر کشور دیگری نمیدهد.
حاجی احمد همچنین امارات را به انعقاد توافقنامههای جداگانه با مقامهای محلی درباره بنادر بربره، بوساسو و کیسمایو، بدون هماهنگی با دولت مرکزی، متهم کرد. او حمایت مالی و سیاسی ابوظبی از برخی ایالتهای مخالف موگادیشو، به ویژه سومالیلند، را مصداق جنگ نیابتی علیه سومالی دانست.
اختلاف موگادیشو و ابوظبی صرفاً به اخراج یک سفیر محدود نیست؛ این بحران ریشه در رقابت بر سر بنادر راهبردی، مناسبات امارات با دولتهای محلی سومالی و مسئله تمامیت ارضی این کشور دارد. موقعیت سومالی در شاخ آفریقا و مجاورت آن با مسیرهای مهم کشتیرانی دریای سرخ و خلیج عدن، این کشور را به یکی از نقاط مهم رقابت قدرتهای منطقهای تبدیل کرده است.
سومالیلند در سال ۱۹۹۱، پس از فروپاشی دولت مرکزی سومالی، اعلام استقلال کرد؛ با این حال، این منطقه همچنان از سوی جامعه بینالمللی بهعنوان بخشی از خاک سومالی شناخته میشود. دولت مرکزی موگادیشو هرگونه توافق خارجی با مقامهای سومالیلند را بدون هماهنگی با دولت فدرال، اقدامی علیه حاکمیت ملی خود میداند.
امارات طی سالهای گذشته حضور اقتصادی و زیرساختی گستردهای در این منطقه ایجاد کرده است. شرکت DP World امارات با سرمایهگذاری در بندر بربره، این بندر را به یکی از محورهای مهم فعالیت تجاری خود در شاخ آفریقا تبدیل کرده است. همین حضور، در کنار روابط مستقیم ابوظبی با مقامهای محلی، از عوامل اختلاف با دولت مرکزی سومالی بوده است.
روابط امارات و سومالی در سالهای گذشته تنها به تجارت و سرمایهگذاری محدود نماند. ابوظبی در حوزه آموزش نیروهای نظامی و پشتیبانی امنیتی نیز با بخشهایی از ساختار نظامی سومالی همکاری داشت. همزمان، امارات در بنادر بوساسو در ایالت پونتلند و کیسمایو در جوبالند نیز روابط و توافقهایی با مقامهای محلی برقرار کرد.
این مناسبات از نگاه دولت فدرال سومالی، زمانی به مسئلهای حاکمیتی تبدیل شد که توافقهای مهم اقتصادی و امنیتی بدون عبور از مجاری رسمی دولت مرکزی انجام گرفت. در مقابل، مقامهای مناطق خودمختار سومالی تصمیمهای موگادیشو درباره لغو این توافقها را فاقد اعتبار دانستند و بر ادامه همکاری با امارات تأکید کردند.
بحران کنونی نشان میدهد اختلاف سومالی و امارات از سطح مناسبات دوجانبه عبور کرده و به رقابتی بر سر اقتدار دولت مرکزی، کنترل زیرساختهای راهبردی و نفوذ در شاخ آفریقا تبدیل شده است. از نگاه موگادیشو، توافقهای مستقل با مناطق خودمختار و ایجاد ترتیبات امنیتی خارج از فرماندهی دولت فدرال، وحدت سرزمینی این کشور را تهدید میکند. در مقابل، ابوظبی این اتهامات را رد کرده و اختلافات را ناشی از منازعات داخلی سومالی میداند. ادامه این وضعیت میتواند بر همکاریهای امنیتی منطقه، معادلات دریای سرخ و رقابت قدرتها در شاخ آفریقا اثر بگذارد.
انتهای پیام/