حضور افراد غیر متخصص در اتاق عمل ممنوع است/ تأکید بر نقش پرستاران در حفظ ایمنی و حقوق بیماران
به گزارش خبرنگار آنا، آیین بزرگداشت روز جهانی اتاق عمل صبح روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ در مرکز همایشهای بیمارستان میلاد برگزار شد.
احمد نجاتیان، رئیس سازمان نظام پرستاری کشور، در این مراسم با اشاره به اهمیت نامگذاری روزی برای قدردانی از تلاشهای پرستاران اتاق عمل اظهار کرد: این روز به منظور قدردانی از زحمات افرادی نامگذاری شده است که در محیط تخصصی اتاق عمل فعالیت میکنند و در کشورهای مختلف نیز گرامی داشته میشود. خوشحالیم که جمعی از همکاران پرستار در این جایگاه تخصصی و بخش بسیار مهم حضور دارند و نقشآفرینی میکنند.
وی با اشاره به دو موضوع مهم در حوزه پرستاری اتاق عمل گفت: نکته نخست به هویت حرفهای پرستاران اتاق عمل بازمیگردد. عنصر اصلی در اتاق عمل، انسان است و دستگاهها، تجهیزات، امکانات و نیروی انسانی همگی برای ارائه خدمت به بیمار فراهم شدهاند. از نگاه پرستاری، آنچه باید در اولویت قرار گیرد، مراقبت از بیمار است.
نجاتیان ادامه داد: بر همین اساس، در نظام پرستاری، پرستار اتاق عمل تعریف شده است؛ همانطور که پرستار بخش مراقبتهای ویژه قلبی یا اورژانس داریم، پرستار اتاق عمل نیز یک نیروی متخصص است که دانش و مهارت لازم را برای مراقبت از بیمار در این محیط فراگرفته است. کار با دستگاهها یکی از تخصصهای این پرستار است، اما عنصر اصلی کار او محسوب نمیشود.
هویت پرستاری اتاق عمل نباید به تکنولوژیست تقلیل پیدا کند
رئیس سازمان نظام پرستاری کشور با انتقاد از دیدگاهی که جایگاه پرستار اتاق عمل را به تکنولوژیست تقلیل میدهد، بیان کرد: ما با این نگاه موافق نیستیم که شأن پرستاری اتاق عمل را به جایگاه یک تکنولوژیست تنزل دهیم؛ فردی که صرفاً کار با دستگاه را بلد است. پرستار اتاق عمل جایگاهی فراتر از این دارد و باید بتواند بیمار را از زمان ورود به اتاق عمل تحویل بگیرد، وضعیت او را مدیریت کند و پس از انجام عمل، به بخش مربوط تحویل دهد.
وی افزود: بیمار در اتاق عمل در بسیاری از مواقع بیهوش است و اختیار و توانایی مراقبت از خود را ندارد؛ بنابراین در یکی از آسیبپذیرترین وضعیتهای خود قرار دارد و به مراقبت و حمایت کادر درمان وابسته است. نگاه صرفاً تکنولوژیمحور و دستگاهمحور به پرستار اتاق عمل ممکن است ما را از وظیفه انسانی و اصلیمان، یعنی مراقبت از بیمار، دور کند.
نجاتیان با تأکید بر اینکه پرستاران اتاق عمل باید بخشی از هویت حرفهای پرستاری را حفظ کنند، گفت: اگر این نگاه در نظام آموزشی و تعاریف شغلی ما حاکم شود، در آموزش، عنوان شغلی و ارتقای حرفهای همکاران تأثیر خواهد گذاشت. وقتی فردی را صرفاً برای کار با دستگاهها و تجهیزات اتاق عمل آماده کنیم، نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که در آینده امکان رشد و حضور در جایگاههای مدیریتی را داشته باشد.
وی با اشاره به مطالبه پرستاران اتاق عمل برای حضور در سمتهای مدیریتی افزود: این مطالبه کاملاً بهحق است، اما تحقق آن مستلزم آن است که در آموزش، ابتدا مبانی پرستاری و مراقبت به افراد آموزش داده شود و سپس تخصص اتاق عمل را فرا بگیرند. با چنین رویکردی، این افراد میتوانند در بخشهای دیگر نیز فعالیت کنند، به جایگاههای مدیریتی برسند و مسیر رشد تحصیلی و حرفهای خود را ادامه دهند.
رئیس سازمان نظام پرستاری کشور تأکید کرد: باید حوزه اتاق عمل را بهعنوان یکی از تخصصهای مهم پرستاری تقویت کنیم، نه اینکه آن را حرفهای جدا از پرستاری و فاقد هویت مراقبتی تعریف کنیم؛ زیرا چنین رویکردی در نهایت به زیان خود پرستاران اتاق عمل خواهد بود.
پرستار اتاق عمل باید مدافع حقوق بیمار باشد
نجاتیان دومین موضوع مهم در این حوزه را نقش پرستاران در حمایتطلبی و دفاع از حقوق بیماران دانست و گفت: در آموزشهای پرستاری، نقشهایی مانند مراقبت مستقیم، آموزش بیمار، پژوهش و یادگیری دانش تخصصی مورد تأکید قرار میگیرد، اما یکی از نقشهایی که گاهی کمتر مورد توجه قرار میگیرد، حمایتگری و دفاع از حقوق بیمار است؛ نقشی که در اتاق عمل اهمیت ویژهای دارد.
وی توضیح داد: بیمار در اتاق عمل معمولاً از شرایط و اتفاقاتی که پیرامون او رخ میدهد آگاهی ندارد و نمیتواند مانند بیماری که در بخش بستری و هوشیار است، از حقوق خود دفاع کند. همین مسئله وظیفه حمایتگری پرستار را در اتاق عمل پررنگتر میکند.
رئیس سازمان نظام پرستاری کشور با تأکید بر مسئولیت سرپرستاران اتاق عمل در نظارت بر ورود افراد به این بخش اظهار کرد: حضور افرادی که تخصصی در حوزه سلامت ندارند، در اتاق عمل ممنوع است و این وظیفه سرپرستاران است که از ورود چنین افرادی جلوگیری کنند. هیچ فردی به هر عنوانی، از جمله وابستگی به یک شرکت یا همراهی با پزشک، اگر پرستار اتاق عمل یا پرستار هوشبری نباشد و رابطه کاری و حرفهای مشخصی با بیمارستان نداشته باشد، حق مداخله در اتاق عمل و دست زدن به بیمار را ندارد.
نجاتیان با اشاره به گزارشهایی درباره حضور افراد فاقد صلاحیت در برخی اتاقهای عمل گفت: اخیراً گزارشی به ما رسیده که در یک اتاق عمل، افرادی غیر از نیروهای تخصصی و حرفهای بیمارستان حضور داشتهاند؛ افرادی با تخصصهایی مانند کشاورزی و صنایع غذایی. این موضوع عمدتاً در برخی بیمارستانهای غیردولتی رخ داده بود که پس از پیگیری، افراد مورد اشاره از مجموعه خارج شدند و اصلاحات لازم انجام شد.
وی ادامه داد: حتی اگر فردی پرستار باشد، نمیتواند بدون داشتن رابطه اداری و حرفهای مشخص با بیمارستان و بدون ثبت نام در فهرست کارکنان آن بخش، در هر اتاق عملی که میخواهد فعالیت کند. سرپرستار باید افراد شاغل در بخش را بشناسد، آموزش و مهارت آنان را بررسی کند و بر عملکردشان نظارت داشته باشد. اتاق عمل محیطی نیست که هر فردی صرفاً به دلیل آشنایی با تجهیزات بتواند در آن حضور پیدا کند و به بیمار دست بزند.
لزوم نظارت بر تعداد عملهای همزمان و رعایت حقوق بیمار
رئیس سازمان نظام پرستاری کشور با اشاره به ضرورت مطالبهگری پرستاران در برابر موارد تضییع حقوق بیماران گفت: اگر مشاهده میکنید که یک پزشک قرار است برای یک بیمار عمل جراحی انجام دهد، اما همزمان مدیریت پنج یا شش اتاق عمل را بر عهده دارد، وظیفه شماست که تذکر دهید. خوشبختانه وزارت بهداشت نیز در این زمینه ورود کرده و چنین اقداماتی را غیرقانونی اعلام میکند.
وی افزود: اگر قرار است بیماری با شرایط خاص توسط پزشک یا متخصص مشخصی عمل شود و فردی با سطح تخصصی پایینتر جایگزین او شده است، پرستاران باید در دفاع از حق بیمار تذکر قانونی بدهند. باید از خود بپرسیم اگر قرار باشد مادر، پدر یا فرزند خودمان در چنین شرایطی تحت عمل جراحی قرار بگیرد، آیا همین سطح از حضور و تخصص پزشک، متخصص بیهوشی و کادر پرستاری را میپذیریم؟ اگر این شرایط را برای خانواده خود انتظار داریم، باید برای همه بیماران نیز مطالبه کنیم.
نجاتیان همچنین بر ضرورت رسیدگی به شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط اتاق عمل تأکید کرد و گفت: مسائل مربوط به شرایط فیزیکی اتاق عمل و گازهایی که ممکن است سلامت پرستاران و سایر کارکنان را به خطر بیندازد، باید مورد توجه قرار گیرد و برای رفع این مشکلات اقدام شود.
تقویت حضور نمایندگان پرستاران اتاق عمل و هوشبری در هیئتمدیرهها
رئیس سازمان نظام پرستاری کشور با اشاره به اقدامات انجامشده برای تقویت جایگاه پرستاران اتاق عمل و هوشبری در ساختارهای صنفی گفت: بر اساس مصوبه شورای عالی سازمان، جایگاه همکاران اتاق عمل و هوشبری در هیئتمدیرهها تقویت میشود. پیش از این یک نماینده از این حوزهها حضور داشت، اما طبق مصوبه جدید که باید مراحل قانونی تصویب را طی کند، یک نماینده از اتاق عمل و یک نماینده از هوشبری در این ساختار حضور خواهند داشت.
وی این اقدام را نشانه توجه به ضرورت تقویت جایگاه این گروههای تخصصی دانست.
تأکید بر توزیع عدالتمحور منابع سلامت در بودجه ۱۴۰۶
نجاتیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به در پیش بودن فرایند تدوین بودجه سال آینده، خواستار توزیع عدالتمحور منابع نظام سلامت شد و گفت: در سال جاری با وجود تأکید بر نگاه عدالتمحور در توسعه درآمدها، چنین رویکردی را در توزیع منابع نظام سلامت مشاهده نکردیم و گلایههای خود را نیز به نهادهای مختلف و در حضور رئیسجمهور مطرح کردیم.
وی افزود: انتظار داریم دولت، شورای عالی بیمه و سازمان برنامه و بودجه در تدوین بودجه سال ۱۴۰۶، نگاه عدالتمحور را در توزیع منابع نظام سلامت مورد توجه قرار دهند. شرایط کشور را درک میکنیم، اما این موضوع نباید موجب نادیده گرفتن ضرورت عدالت در تخصیص منابع شود.
درخواست پرستاران تهران برای اصلاح پرداختها و ارتقای بهرهوری
در ادامه این مراسم، حسین کشتکار، رئیس سازمان نظام پرستاری استان تهران، با اشاره به مشکلات معیشتی و شغلی پرستاران در پایتخت اظهار کرد: با توجه به کمبود نیروی پرستاری در تهران و مشکلات مربوط به مسکن، ماندگاری نیروها در این شهر پایین است. اگر بتوانیم برای تهران بهصورت جداگانه مجوز ارتقای بهرهوری را دریافت کنیم و این امتیاز به همکاران تعلق بگیرد، میتواند کمککننده باشد.
وی با اشاره به تفاوت شرایط پرداختی میان پرستاران شاغل در مراکز مختلف افزود: در برخی موارد، همکارانی که در دو محل کار میکنند با همکارانی که تنها در یک محل فعالیت دارند، از نظر دریافتی با تفاوتهایی روبهرو هستند. قانون ارتقای بهرهوری قانون خوبی است، اما در حوزه درآمد و محاسبه ساعات کاری، از جمله ضرایب مربوط به تعطیلات و شبکاری، شرایط نیروهای استخدامی و غیراستخدامی یکسان نیست.
کشتکار ادامه داد: نیروهای استخدامی تابع قوانین مشخص خود هستند و کارکنان بیمارستانهایی که بر اساس قانون کار فعالیت میکنند نیز دغدغههای خاصی دارند. همچنین در برخی بیمارستانهای خصوصی، در سالهای گذشته سوابق برخی همکاران در محاسبات مربوط به بیمه و سنوات بهدرستی لحاظ نشده است که این موضوع نیز از مطالبات آنان به شمار میرود.
برگزاری نخستین آیین بزرگداشت پرستاران اتاق عمل در تهران
رئیس سازمان نظام پرستاری استان تهران در بخش دیگری از این مراسم درباره اهداف برگزاری این آیین گفت: این برنامه با هماهنگی هیئتمدیره نظام پرستاری تهران و سازمان نظام پرستاری کشور برگزار شد تا در کنار ایجاد فضایی برای شادی و همدلی، فرصتی برای طرح دغدغههای پرستاران اتاق عمل فراهم شود.
وی افزود: با توجه به ماهیت محیط کاری اتاق عمل که فضایی بسته است و ارتباط همکاران این بخش با مردم و حتی سایر کارکنان بیمارستان محدودتر است، تصمیم گرفتیم این آیین را برای آنان برگزار کنیم. در کنار بزرگداشت این روز، تلاش کردیم با حضور مسئولان سازمان نظام پرستاری، مشکلات و مطالبات این گروه را بررسی کنیم.
کشتکار با اشاره به نقش پرستاران اتاق عمل در ایمنی بیمار و مراقبتهای درمانی بیان کرد: کار در اتاق عمل بسیار سنگین است و همکاران ما در کنار پزشکان، بهعنوان اعضای یک تیم درمانی فعالیت میکنند. موضوع اشتغال در چند محل، بهرهمندی از قانون ارتقای بهرهوری، سختی کار نیروهای غیراستخدامی و شرایط کاری آنان از جمله دغدغههایی است که در بازدیدها و گفتوگو با پرستاران مطرح میشود.
وی همچنین بر ضرورت جلوگیری از ورود افراد فاقد صلاحیت حرفهای به اتاق عمل تأکید کرد و گفت: گاهی افرادی بدون مدرک و تخصص متناسب و بدون هماهنگی با تیم مدیریت بیمارستان وارد اتاق عمل میشوند. این مسئله قابل قبول نیست و باید از جایگاه پرستاران اتاق عمل حمایت کنیم و در ارتقای دانش و مهارت آنان بکوشیم تا بیماران خدمات مؤثر و ایمن دریافت کنند و با سلامت از بیمارستان مرخص شوند.
انتهای پیام/