۷۲۷ شهید؛ میراث ایثار دانشگاه آزاد/ تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی ایثارگر در کمتر از سه ماه

به گزارش خبرگزاری آنا، فرهنگ ایثار و شهادت از مؤلفه‌های مهم هویت و حافظه تاریخی دانشگاه آزاد اسلامی به شمار می‌رود؛ دانشگاهی که در برهه‌های مختلف تاریخ دفاع و مقاومت، ۷۲۷ شهید را در مسیر پاسداری از میهن و ارزش‌های انقلاب اسلامی تقدیم کرده است و در کنار ثبت و مستندسازی زندگی این شهدا، حمایت از خانواده‌های آنان و تسهیل امور جامعه ایثارگری را دنبال می‌کند. این مسئولیت در حوزه آموزش و ترویج معارف دفاع مقدس، معرفی الگو‌های ایثار به نسل دانشجو و فراهم‌کردن زمینه جذب و تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی ایثارگر نیز نمود پیدا کرده است.

در همین راستا، سیدرضا موسوی‌نیا، رئیس مرکز امور شاهد و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، ضمن تشریح آمار شهدای این دانشگاه و برنامه‌های مرکز امور شاهد و ایثارگران، از تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی ایثارگر در کمتر از سه ماه و اجرای برنامه‌های آموزشی و فرهنگی برای ترویج فرهنگ ایثار و مقاومت سخن گفت.

کارنامه ایثار دانشگاه آزاد؛ ۷۲۷ شهید از دفاع مقدس تا جنگ رمضان

دانشگاه آزاد اسلامی پس از جنگ تحمیلی دوم و سوم چه تعداد شهید تقدیم کشور و انقلاب اسلامی کرده است و آمار کلی شهدای این دانشگاه در مقاطع مختلف چگونه است؟

دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه ایثارگران، خانواده شهدا، آزادگان و جانبازان، همواره تلاش کرده است تا حد توان از این جامعه حمایت کند. با وجود اینکه دانشگاه از بودجه دولتی برخوردار نیست، نسبت به جامعه هدف ایثارگری خود احساس مسئولیت داشته و همواره کوشیده است از بروز مشکلات برای این عزیزان جلوگیری کند.

دانشگاه آزاد اسلامی در مجموع ۷۲۷ شهید را در راه ارزش‌های والای اسلامی و ایران اسلامی تقدیم کرده است. از این تعداد، ۱۷۵ شهید مربوط به دوران دفاع مقدس هشت‌ساله، ۸۱ شهید از مدافعان حرم، ۱۷۷ شهید در حوزه شهدای امنیت و ترور و ۸ شهید در حوزه مدافعان سلامت هستند.

همچنین در جنگ تحمیلی دوم، موسوم به جنگ ۱۲ روزه، ۶۹ شهید و در جنگ تحمیلی سوم، موسوم به جنگ رمضان، ۲۰۳ شهید از دانشگاه آزاد اسلامی تقدیم انقلاب اسلامی شده‌اند که مجموع شهدای این دانشگاه را به ۷۲۷ نفر می‌رساند.

مستندسازی زندگی و وصیت‌نامه شهدای دانشگاه آزاد برای انتقال به نسل‌های آینده

با توجه به جایگاه فرهنگ ایثار و شهادت در فضای دانشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی برای معرفی شخصیت، زندگی و نحوه شهادت دانشجویان و استادان شهید خود و آشنایی جامعه دانشگاهی با ابعاد مختلف زندگی آنان چه رسالتی بر عهده دارد و مرکز امور شاهد و ایثارگران در این زمینه چه برنامه‌هایی را دنبال می‌کند؟

شهدای دانشگاه آزاد اسلامی از میان دانشجویان و استادان فعال این دانشگاه بوده‌اند؛ افرادی که در واحد‌های دانشگاهی مشغول تحصیل یا تدریس بودند. مرکز امور شاهد و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی در این زمینه، سیاست‌گذاری برای همه واحد‌های دانشگاهی را بر عهده دارد و سیاست‌های مربوط را از طریق مراکز استان‌ها به واحد‌های زیرمجموعه ابلاغ و اجرای آنها را پیگیری می‌کند.

به‌عنوان نمونه، در جریان جنگ و شرایط بحرانی آن، آمار شهدای واحد‌های دانشگاهی به‌صورت روزانه دریافت می‌شد و برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم تشییع و تدفین شهدای دانشگاه انجام می‌گرفت. همچنین سرکشی و دلجویی از خانواده‌های معظم شهدا و تولید محتوا برای واحد‌های دانشگاهی در دستور کار قرار داشت.

این ارتباط و سرکشی‌ها پس از جنگ نیز ادامه دارد و رؤسای واحدها، معاونان فرهنگی و مدیران امور شاهد و ایثارگران در واحد‌های دانشگاهی به‌طور مستمر با خانواده‌های شهدا در ارتباط هستند و از آنان سرکشی می‌کنند.

صدور مدارک تحصیلی برای شهدای عزیز نیز از دیگر اقدامات این مرکز است که خوشبختانه به روالی منظم و برنامه‌ریزی‌شده تبدیل شده است. همچنین مستندات مربوط به شهدا، از جمله زندگی‌نامه و وصیت‌نامه آنان، از طریق دیدار و گفت‌و‌گو با خانواده‌های شهدا، ارتباط مستقیم با این خانواده‌ها و بهره‌گیری از اطلاعات افرادی که با شهدا همراه و آشنا بوده‌اند، جمع‌آوری و برای تولید محتوا در سطح کشور و استفاده همه واحد‌های دانشگاهی آماده می‌شود.

۴۹ هزار کلاس برای انتقال فرهنگ ایثار و مقاومت به دانشجویان

با توجه به مسئولیت مرکز امور شاهد و ایثارگران در تدوین برنامه‌های درسی دفاع مقدس، چه اقداماتی برای گنجاندن زندگی و روایت ایثار شهدای دانشگاه آزاد اسلامی در سرفصل‌ها و محتوای آموزشی این درس و معرفی آنان به دانشجویان انجام شده است؟

دانشگاه آزاد اسلامی در زمینه ارائه درس دفاع مقدس واقعاً پیشگام است؛ به‌گونه‌ای که در جلسات مشترک با سایر وزارتخانه‌ها و در شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز همواره به نظم و پیگیری برنامه‌های این دانشگاه در این حوزه اشاره شده است.

درس «آشنایی با علوم و معارف دفاع مقدس و مقاومت» از نیمه دوم سال ۱۳۸۸ در دانشگاه آزاد اسلامی ارائه شده و آمار به‌روز آن نیز در اختیار ما قرار دارد. در حال حاضر، حدود ۷۲۳ استاد در سراسر کشور تدریس این درس را بر عهده دارند که این مدرسان از میان فرماندهان دوران دفاع مقدس انتخاب شده‌اند. همچنین بیش از دو میلیون و ۱۶ هزار دانشجو این درس را گذرانده‌اند و نزدیک به ۴۹ هزار و ۷۲۳ کلاس از زمان آغاز ارائه آن تاکنون تشکیل شده است.

این درس به دلیل اهمیت موضوع، در دانشگاه آزاد اسلامی به‌صورت عمومی و الزامی ارائه می‌شود. هدف ما این بوده است که بتوانیم واقعیت‌ها و رویداد‌های هشت سال دفاع مقدس و جلوه‌های ایثارگری آن دوران را بدون افراط و تفریط به نسل جوان منتقل کنیم. استادانی که تدریس این درس را بر عهده دارند، آموزش دیده و پس از طی مراحل گزینش انتخاب شده‌اند.

برای پشتیبانی از تدریس این درس، «کتاب هوشمند دفاع مقدس» به‌عنوان منبع اصلی استادان تدوین شده و پیوست‌ها و منابع تکمیلی مرتبط نیز در اختیار آنان قرار گرفته است. استادان با توجه به تجربه و تخصص خود می‌توانند محتوای کلاس را متناسب با موضوعات مختلف ارائه کنند و از ظرفیت مشارکت و تعامل دانشجویان نیز بهره ببرند.

برای مثال، در کلاس‌هایی که تدریس آن را برعهده دارم، در هر جلسه از دو دانشجو می‌خواهم زندگی‌نامه دو شهید را برای سایر دانشجویان ارائه کنند. همچنین برای ایجاد تعامل بیشتر و افزایش جذابیت و اثربخشی درس، بخشی از مباحث را به دانشجویان واگذار می‌کنم تا آنها را خلاصه و ارائه کنند و من نیز با هدایت بحث و ارائه توضیحات تکمیلی، مطالب را برایشان تبیین می‌کنم.

در همین چارچوب، استادان این اختیار را دارند که از زندگی و سیره شهدای همان واحد دانشگاهی و همچنین شهدای شاخص برای غنی‌تر شدن محتوای کلاس‌های درس استفاده کنند و دانشجویان را با شخصیت و ایثارگری آنان آشنا سازند.

سهم ۲۰ درصدی ایثارگران در جذب اعضای هیئت علمی و تبدیل وضعیت در کمتر از سه ماه

با توجه به تأکید دکتر رنجبر بر جذب اعضای هیئت علمی از جامعه ایثارگری، دانشگاه آزاد اسلامی چه سهمیه و سازوکاری برای جذب این گروه در نظر گرفته است و روند استخدام و تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی ایثارگر چگونه انجام می‌شود؟

دکتر رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، در تمامی برنامه‌ها حامی جامعه ایثارگری بوده‌اند و راهبری مؤثری در این زمینه دارند. ایشان همواره با دلسوزی و پیگیری بر این موضوع تأکید داشته‌اند که تلاش کنیم هیچ مشکلی برای جامعه ایثارگری به وجود نیاید.

بر اساس قانون، ۲۰ درصد از سهم جذب اعضای هیئت علمی باید به جامعه ایثارگری اختصاص داشته باشد. خوشبختانه این موضوع در دانشگاه آزاد اسلامی در حال اجراست و ما نیز بر روند اجرای آن نظارت داریم. در این زمینه با مشکل یا مانعی مواجه نیستیم.

حتی اعضای هیئت علمی ایثارگر پس از جذب، در مدتی کمتر از سه ماه مراحل استخدامی خود را طی کرده و به وضعیت رسمی قطعی تبدیل می‌شوند. این در حالی است که فرایند تبدیل وضعیت برای سایر اعضای هیئت علمی ممکن است زمان بیشتری طول بکشد. بنابراین، دانشگاه آزاد اسلامی در چارچوب قانون، روند جذب و تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی ایثارگر را با سرعت و بدون مانع دنبال می‌کند و در این زمینه حتی ممکن است عملکردی فراتر از تکلیف قانونی داشته باشد.

فرماندهان دفاع مقدس؛ مدرسان درس معارف مقاومت در دانشگاه آزاد

آیا سهمیه جذب اعضای هیئت علمی ایثارگر شامل مدرسان درس «آشنایی با علوم و معارف دفاع مقدس و مقاومت» نیز می‌شود یا جذب این افراد از مسیر جداگانه‌ای انجام می‌گیرد؟

جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی از طریق فراخوان انجام می‌شود و همه افراد واجد شرایط، از جمله متقاضیان ایثارگر، می‌توانند در این فراخوان‌ها شرکت کنند. پس از ثبت‌نام متقاضیان ایثارگر نیز بر روند جذب و استخدام آنان نظارت داریم.

این موضوع به رشته تحصیلی خاصی محدود نیست و اعضای هیئت علمی ایثارگر می‌توانند در رشته‌های مختلف، از جمله مدیریت، زبان، حقوق و سایر حوزه‌های علمی جذب شوند. به عبارت دیگر، فرد متناسب با تخصص و رشته خود به‌عنوان عضو هیئت علمی جذب می‌شود.

اما مدرسان درس «آشنایی با علوم و معارف دفاع مقدس و مقاومت» عمدتاً از میان فرماندهان دوران دفاع مقدس هستند که دوره‌های آموزشی و توجیهی مربوط را گذرانده‌اند. این افراد به دلیل حضور مستقیم در میدان جنگ و برخورداری از تجربه‌های عملی، می‌توانند مباحث این درس را با اثربخشی و جذابیت بیشتری برای دانشجویان ارائه کنند.

همکاری دانشگاه آزاد و بنیاد حفظ آثار در توان‌افزایی مدرسان دفاع مقدس

با توجه به شرایط جنگ روایت‌ها و جنگ شناختی، دانشگاه آزاد اسلامی برای توان‌افزایی مدرسان درس دفاع مقدس و به‌روزرسانی دانش آنان نسبت به تحولات و مسائل روز، با هدف انتقال مؤثر و قابل فهم این موضوعات به دانشجویان، چه برنامه‌هایی را دنبال می‌کند؟

در این راستا به‌صورت سالانه جلسات و دوره‌های توان‌افزایی را برای استادان برگزار می‌کنیم تا دانش آنان همواره به‌روز باشد و بر مسائل روز و تحولات جهانی اشراف کافی داشته باشند. در این دوره‌ها از مدرسان باتجربه و شخصیت‌هایی استفاده می‌کنیم که شناخت و آگاهی جامعی از مسائل و تحولات روز دارند.

به‌عنوان نمونه، امسال چهارمین دوره توان‌افزایی استادان را با همکاری بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار کردیم. این دوره به‌صورت متمرکز و برای همه استادان برگزار شد.

علاوه بر این، در مراکز استان‌ها و واحد‌های دانشگاهی نیز جلسات هم‌اندیشی میان استادان درس دفاع مقدس برگزار می‌شود. این جلسات هم در سطح مراکز استان‌ها و هم در واحد‌های دانشگاهی شکل می‌گیرد و فرصتی برای تبادل نظر و انتقال تجربه میان استادان فراهم می‌کند.

این برنامه‌ها بر اساس سیاست‌گذاری مرکز امور شاهد و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی به واحد‌ها ابلاغ می‌شود و رؤسای واحدها، معاونان فرهنگی و مدیران امور شاهد و ایثارگران نیز از اجرای آنها حمایت می‌کنند. خوشبختانه در این زمینه ارتباط و تعامل نزدیکی میان بخش‌های مختلف دانشگاه شکل گرفته است.

همچنین بر اساس ارزیابی‌هایی که از طریق دانشجویان درباره عملکرد استادان انجام می‌شود، خوشبختانه استادان این درس از به‌روز بودن و اثربخشی مناسبی برخوردار هستند.