انباشت نیروی انسانی، مانع جذب نخبگان/ قوانین حمایت از علوم پایه نیازمند بازنگری است
«اکبر پولادی» عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری آنا، با اشاره به میزان تأثیر قانون جهش تولید دانش‌بنیان در افزایش تقاضای واقعی برای فناوری داخلی و بخش‌های اجرا‌نشده این قانون اظهار کرد: قوانین مختلفی برای حمایت از فعالیت‌های دانش‌بنیان از جمله قانون جهش تولید دانش‌بنیان به تصویب رسیده که امتیازات و انگیزه‌هایی برای شرکت‌های فناور و فعالان این حوزه ایجاد کرده است، اما این حمایت‌ها کافی نیست و برای دستیابی به جهش علمی باید زمینه‌ها و بستر‌های قانونی محکم‌تری فراهم شود.
وی افزود: وقتی از جهش علمی صحبت می‌کنیم، منظور انجام اقدامات جدی، انقلابی و قاطع است. باید بدون ملاحظه، مسیر حمایت از فعالیت‌های علمی و فناورانه را هموار کنیم تا افراد و مجموعه‌های فعال در این حوزه احساس کنند دولت و سایر متولیان کشور برای علم و فناوری ارزش قائل هستند و از فعالیت‌های آنان حمایت می‌کنند.
ضرورت بازنگری در قوانین حمایت از علوم پایه و فعالیت‌های علمی
پولادی با تأکید بر ضرورت تدوین چارچوب‌های مشخص برای حمایت از فعالیت‌های علمی ریشه‌ای و بنیادی، به‌ویژه در حوزه علوم پایه، تصریح کرد: باید به‌طور ویژه برای فعالیت‌های علمی پایه و ریشه‌ای که مورد تأکید رهبر انقلاب نیز بوده است، برنامه‌ریزی و زمینه‌های قانونی لازم را فراهم کنیم. به نظر من، قوانین موجود نیازمند بازنگری هستند.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ادامه داد: خوشبختانه کمیسیون آموزش جلسه‌ای با محوریت بررسی فرمایشات رهبر انقلاب و راهکار‌های عملیاتی کردن آنها برگزار کرده است تا زمینه‌های قانونی لازم برای تحقق این مطالبات فراهم شود. این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز حرکت جدی‌تری در حوزه علم و فناوری باشد.
مقررات فعلی برای جذب نخبگان کافی نیست
وی در ادامه با اشاره به عملکرد دستگاه‌های اجرایی در زمینه حفظ، جذب و به‌کارگیری نخبگان در دانشگاه‌ها، صنعت و مدیریت کشور گفت: در این زمینه به یک مدیریت هدفمند نیاز داریم. دولت باید در مسیر کوچک‌سازی و استفاده از نیرو‌های نخبه و کارآمد حرکت کند، اما کوچک شدن دولت به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کند؛ بلکه باید افراد توانمند و متخصص در جایگاه‌های مناسب قرار بگیرند.
پولادی خاطرنشان کرد: دولت هنگام جذب و استخدام نیرو باید ضوابطی تعیین کند که نتیجه آن به‌کارگیری نخبگان باشد. متأسفانه هنوز برنامه‌ها و مقررات موجود به اندازه کافی زمینه جذب نخبگان را فراهم نکرده‌اند.
وی افزود: اکنون بسیاری از دستگاه‌ها با انباشت نیروی انسانی مواجه هستند و تا زمانی که نیرو‌های فعلی بازنشسته نشوند، ظرفیت استخدامی جدید ایجاد نمی‌شود. البته در مجموعه دستگاه‌ها افراد توانمند و متخصصی حضور دارند، اما اگر به دنبال انجام اقدامات بزرگ و تحول‌آفرین هستیم، باید قوانین و مقررات را به‌گونه‌ای بازنگری کنیم که جذب نخبگان در اولویت قرار بگیرد.
ارتباط دانشگاه و صنعت همچنان به اقدامات زیربنایی نیاز دارد
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره موانع ارتباط مؤثر دانشگاه‌ها، صنایع، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران نیز بیان کرد: ده‌ها و صد‌ها جلسه با هدف تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت برگزار شده، اما این دو بخش هنوز نتوانسته‌اند به‌طور واقعی و مؤثر به یکدیگر متصل شوند.
پولادی تأکید کرد: هنوز در ابتدای مسیر هستیم و دانشگاه‌ها باید فعالیت‌های علمی و پژوهشی خود را با نیاز‌های واقعی صنعت پیوند بزنند. البته اقداماتی در این زمینه انجام شده، اما به هیچ عنوان کافی نیست.
وی ادامه داد: اگر صنعت از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده نکند، این شرکت‌ها چگونه می‌توانند ایده‌ها و برنامه‌های خود را عملیاتی و اجرایی کنند؟ از سوی دیگر، شرکت‌های دانش‌بنیان نیز باید در خدمت رفع نیاز‌های واقعی صنعت قرار بگیرند. بنابراین، ایجاد یک همبستگی و ارتباط عمیق و منسجم میان این بخش‌ها ضرورت دارد.
پولادی با انتقاد از روبنایی بودن بخشی از اقدامات انجام‌شده در این حوزه گفت: بسیاری از کار‌هایی که تاکنون انجام شده، بیشتر جنبه روبنایی داشته و به شکل منسجم، زیربنایی و عمیق دنبال نشده است. برای رفع این مشکل به برنامه‌ها و اقدامات جدیدتری نیاز داریم.
سرمایه‌گذاری علمی باید به اولویت نخست بودجه کشور تبدیل شود
وی در پاسخ به پرسشی درباره برنامه مجلس برای تقویت رشد علمی در بودجه سال آینده و ارزیابی اعتبارات فعلی این حوزه اظهار کرد: در بودجه فعلی اعتباراتی به پژوهش و فعالیت‌های علمی اختصاص یافته است، اما علم و پژوهش هنوز جایگاه واقعی خود را به‌عنوان اولویت نخست کشور پیدا نکرده‌اند.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: اگر از برخی بخش‌ها هزینه کنیم و منابع بیشتری را به سرمایه‌گذاری علمی و حمایت از نخبگان و فناوران اختصاص دهیم، ضرر نکرده‌ایم؛ چراکه این حوزه باید در اولویت نخست کشور قرار بگیرد.
پولادی با اشاره به نقش علم و فناوری در پیشرفت کشور تصریح کرد: آنچه در سال‌های گذشته توانسته ایران را در میان کشور‌های جهان متمایز و برجسته کند، ظرفیت علمی و فناوری کشور بوده است. حتی در جریان دفاع ۱۲ روزه و دفاع رمضان نیز دشمن نقاطی را هدف قرار داد که احساس می‌کرد ایران از نظر علمی و فناوری در آنها در حال پیشرفت است و قصد داشت این روند را متوقف کند.
وی ادامه داد: این مسئله نشان می‌دهد که اهمیت علم و فناوری هم از نگاه دشمن و هم از منظر نیاز‌های داخلی کشور روشن است. بنابراین، اقتضا می‌کند منابع را از برخی اولویت‌های دست‌چندم به سمت حوزه علم، پژوهش و حمایت از نخبگان هدایت کنیم و با تمرکز بر این بخش، مسیر پیشرفت کشور را سرعت ببخشیم.
عملیاتی شدن مطالبات رهبر انقلاب باید در عملکرد مجلس و دولت نمایان شود
پولادی با تأکید بر ضرورت اجرای عملی رهنمود‌های رهبر انقلاب خاطرنشان کرد: همه مسئولان و دستگاه‌های اجرایی مکلف هستند این مسیر را با قدرت و در کوتاه‌ترین زمان ممکن دنبال کنند و اجازه ندهند فرصت‌ها با اتلاف وقت از بین برود. من نیز تمام تلاش خود را در کمیسیون آموزش به کار خواهم گرفت تا جهت‌گیری‌ها و اولویت‌های مجلس در همین مسیر قرار بگیرد.
وی در پایان گفت: مطالبی که امام شهید و رهبر انقلاب بر آنها تأکید کرده‌اند، همگی ناظر بر این موضوع است که برای پیشرفت و قدرتمندتر شدن ایران باید به سمت علم و فناوری حرکت کنیم. اعتقاد ما در عمل به دستورات ولایت این است که باید به تمام بند‌های این رهنمود‌ها متعهد باشیم و نتیجه عملی آنها را ارائه کنیم.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تأکید کرد: مجلس و دولت باید عملکرد خود را در قبال این مطالبات مشخص کنند و نشان دهند برای تحقق آنها چه اقداماتی انجام داده‌اند. با وجود محدودیت‌های اقتصادی، تعیین اولویت‌ها می‌تواند بسیاری از مشکلات را برطرف کند. اگر سرمایه‌گذاری علمی و پژوهشی را در اولویت قرار دهیم، با توجه به استعداد و توانایی نخبگان و جوانان ایرانی می‌توانیم در رده‌های نخست علمی جهان قرار بگیریم.
انتهای پیام/