دیابت بار سنگینی بر آمار مرگ‌ومیرهای قلبی کشور تحمیل می‌کند؛ سهم ۴۰ درصدی بیماری‌های قلبی از مرگومیرها
مسعود قاسمی، متخصص بیماری‌های قلب و عروق و رئیس انجمن آترواسکلروز ایران، در گفتوگو با خبرنگار گروه جامعه آنا با اشاره به ارتباط گسترده دیابت با بیماری‌های قلبی و عروقی اظهار کرد: با توجه به مشکلات بزرگی که بیماری‌های قلبی و عروقی برای سلامت جامعه ایجاد می‌کنند و عوامل متعددی که بدون شک در بروز و تشدید این بیماری‌ها نقش دارند، دیابت در صدر این عوامل قرار گرفته است.
به همین دلیل به نقطه‌ای رسیده‌ایم که برگزاری کنگره‌های علمی در این حوزه به یک ضرورت تبدیل شده است. امروز لازم است مجموعه‌ای از متخصصان قلب، متخصصان غدد، کارشناسان روان‌شناسی و روان‌پزشکی، متخصصان مسائل اجتماعی و حتی افرادی که در سطوح بالای مسئولیت‌های اجرایی کشور قرار دارند، در کنار یکدیگر جمع شوند و برای مقابله با این مشکلات، برنامه‌ریزی و استراتژی مشخصی تدوین کنند.
ضرورت بررسی قلب و عروق در بیماران دیابتی
وی با تأکید بر اینکه دیگر نمی‌توان بیماری‌های قلبی و دیابت را به‌صورت جداگانه بررسی کرد، افزود: امروز تقریباً هیچ بیمار قلبی بدون بررسی وضعیت دیابت، به‌سادگی تحت درمان قرار نمی‌گیرد. از طرف دیگر، تقریباً هیچ بیمار دیابتی نیز نباید بدون ارزیابی وضعیت قلب و عروق باقی بماند.
حتی در مورد بیماری‌هایی مانند فشار خون نیز شرایط تغییر کرده است و دیگر تنها متخصصان قلب و کلیه نیستند که به این موضوع توجه می‌کنند. امروزه برخورد با بیماری‌ها و بیماران، رویکردی جامع‌تر پیدا کرده و عوامل مختلفی در روند درمان مورد توجه قرار می‌گیرند. حتی افزایش وزن مختصر یا کاهش وزن محسوس نیز می‌تواند بر روند درمان و وضعیت سلامت افراد تأثیرگذار باشد.
در مجموع، جهان با معضل بزرگی به نام ارتباط دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی و بیماری‌های همراه مواجه است؛ البته در کنار این مشکلات، پیشرفت‌های شگرف علمی و فناوری‌های جدید نیز فرصت‌های قابل‌توجهی برای تشخیص و درمان فراهم کرده‌اند.
زندگی مدرن و ماشینی؛ عاملی برای افزایش بیماری‌ها
رئیس انجمن آترواسکلروز ایران با اشاره به تأثیر زندگی مدرن و ماشینی بر افزایش بیماری‌های غیرواگیر بیان کرد: به نظر می‌رسد اوج‌گیری زندگی مدرن و ماشینی، انسان‌ها را به سمت کم‌تحرکی و کاهش فعالیت‌های فیزیکی سوق داده است. امروزه افراد بیشتر به فعالیت‌های غیرفیزیکی و محرک‌های عاطفی، هیجانی و روانی وابسته شده‌اند.
از اضافه‌وزن گرفته تا استرس‌های روزمره، همه این عوامل می‌توانند در افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف نقش داشته باشند. در مقابل، پیشرفت فناوری، به‌ویژه ورود هوش مصنوعی، این امکان را فراهم کرده است که با بسیاری از مشکلات و چالش‌های موجود، دقیق‌تر و مؤثرتر مواجه شویم.
کاهش سن ابتلا به دیابت و بیماری‌های قلبی در کشور
قاسمی در ادامه با اشاره به شرایط کشور گفت: در ایران به دو دلیل با افزایش بروز بیماری‌ها مواجه هستیم.
دلیل نخست، همان عواملی است که در سطح جهان نیز مشاهده می‌شود؛ از جمله پایین آمدن سن ابتلا به بیماری‌ها، تغییر رژیم غذایی، افزایش وزن، تغییر الگو‌های حرکتی و فعالیت بدنی و همچنین افزایش استرس‌های روزمره.
موضوع مهم دیگر، افزایش توانایی تشخیص به‌موقع و شناسایی بیماری‌هایی است که در گذشته ممکن بود در گروه بیماری‌ها قرار نگیرند یا کمتر مورد توجه قرار بگیرند. امروزه تعاریف و معیار‌های تشخیص بسیاری از بیماری‌ها تغییر کرده است.
برای مثال، در حوزه فشار خون، اعدادی که در گذشته ممکن بود طبیعی تلقی شوند، اکنون در برخی دسته‌بندی‌ها در محدوده مرحله اول فشار خون بالا قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر، بسیاری از افرادی که پیش‌تر در گروه افراد سالم یا نزدیک به سلامت قرار می‌گرفتند، امروز بر اساس معیار‌های جدید در گروه افراد مبتلا به بیماری طبقه‌بندی می‌شوند.
بنابراین، هم افزایش واقعی عوامل خطر و هم تغییر معیار‌های تشخیصی در شناسایی بیشتر بیماران نقش دارند.
اصلاح سبک زندگی؛ مهم‌ترین راهکار پیشگیری از دیابت
این متخصص بیماری‌های قلب و عروق با تأکید بر اهمیت پیشگیری اظهار کرد: به نظر می‌رسد مهم‌ترین پیام در حوزه سلامت قلب و عروق، توجه به تغییر الگو‌های غذایی و اصلاح سبک زندگی است.
حرف اول را در سلامت قلب و عروق، پیشگیری از بیماری‌هایی مانند دیابت، کاهش شیوع این بیماری‌ها و همچنین کاهش شدت و عوارض آنها می‌زند.
در مجموع، ما به یک کار بزرگ فرهنگی در جامعه نیاز داریم. این فرهنگ‌سازی باید از دوران کودکی و مدارس آغاز شود و نباید صرفاً به تشخیص بیماری و استفاده از درمان‌های جدید محدود بماند.
نباید تنها به این موضوع خوشحال باشیم که داروی جدیدی وارد بازار شده یا روش درمانی تازه‌ای توانسته است بیماری خاصی را تا حدودی کنترل کند. در کنار تمام این پیشرفت‌ها، باید نگران این باشیم که چرا نتوانسته‌ایم از مراحل اولیه بروز بیماری‌ها جلوگیری کنیم و چرا برای کاهش شیوع آنها اقدامات مؤثرتری انجام نداده‌ایم.
عوارض دیابت؛ از نارسایی قلب و کلیه تا نابینایی و قطع عضو
قاسمی با اشاره به پیامد‌های جدی کنترل‌نشدن دیابت گفت: اگر در مراحل اولیه بیماری نتوانیم از بروز یا پیشرفت آن جلوگیری کنیم، با عوارض بسیار سنگینی مواجه خواهیم شد.
افزایش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی، نارسایی قلب، نارسایی کلیه، مشکلات چشمی و حتی نابینایی، سکته مغزی و مشکلات عروقی اندام‌های تحتانی، از جمله عوارض مهم دیابت هستند.
در موارد پیشرفته، انسداد عروق اندام‌های تحتانی می‌تواند به مشکلات جدی منجر شود و حتی بیمار را در معرض قطع عضو قرار دهد. این عوارض به‌هیچ‌وجه مسائل ساده‌ای نیستند و می‌توانند کیفیت زندگی افراد را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند.
طبیعتاً هر جامعه و کشوری که در زمینه پیشگیری، درمان مناسب‌تر و انجام تحقیقات گسترده‌تر فعالیت بیشتری داشته باشد، در آینده با میزان کمتری از این معضلات مواجه خواهد شد.
۳۰ تا ۴۰ درصد مرگومیرها ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی است
رئیس انجمن آترواسکلروز ایران در بخش دیگری از سخنان خود درباره آمار بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از آنها اظهار کرد: به نظر می‌رسد در کشور ما نیز مانند تقریباً تمام نقاط جهان، بیماری‌های قلبی و عروقی همچنان عامل اول مرگ‌ومیر و ناتوانی هستند و پس از آن، حوادث مغزی و سرطان‌ها در فاصله قابل‌توجهی قرار می‌گیرند.
بر این اساس، به نظر می‌رسد حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد مرگومیرها در کشور متأسفانه به حوادث و بیماری‌های قلبی و عروقی مربوط باشد.
از سوی دیگر، با توجه به اینکه حدود ۲۰ درصد جمعیت کشور، با اندکی تفاوت در برآوردها، به دیابت مبتلا هستند، ارتباط میان این دو گروه از بیماری‌ها اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند.
بدون شک، بخش قابل‌توجهی از حوادث قلبی و عروقی که به مرگ، ناتوانی عضوی، دشواری‌های درمانی و تحمیل هزینه‌های سنگین درمان در طولانی‌مدت منجر می‌شوند، با وجود بیماری دیابت ارتباط دارند.
پیشگیری از دوران کودکی باید در اولویت قرار گیرد
قاسمی در جمع‌بندی سخنان خود بر ضرورت توجه جدی به پیشگیری تأکید کرد و گفت: موضوع اصلی این است که نباید تمام تمرکز خود را بر تشخیص بیماری‌ها و درمان عوارض آنها بگذاریم. در کنار استفاده از دستاورد‌های علمی و دارو‌های جدید، باید تلاش کنیم از همان مراحل ابتدایی زندگی، عوامل خطر را کاهش دهیم.
تغییر الگوی تغذیه، افزایش تحرک و فعالیت بدنی، کنترل وزن و کاهش استرس‌های روزمره باید به بخشی از فرهنگ عمومی جامعه تبدیل شود. این اقدامات باید از دوران کودکی و محیط خانواده و مدارس آغاز شوند تا بتوانیم در آینده شاهد کاهش شیوع دیابت و بیماری‌های قلبی و عروقی باشیم.
بنابراین، توجه به دیابت صرفاً به معنای کنترل قند خون نیست؛ بلکه موضوعی اساسی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی، کاهش مرگ‌ومیر، جلوگیری از ناتوانی و حفظ سلامت و کیفیت زندگی افراد جامعه به شمار می‌رود.
انتهای پیام/