سفارتخانه‌ها صاحب مأموریت فناورانه شوند/ اقتدار علمی؛ اهرم قدرت ایران در نظم جهانی
اشکان ممبینی، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا با اشاره به جایگاه علم و فناوری در راهبرد کلان کشور اظهار کرد: در پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، بر این حقیقت راهبردی تأکید شده است که «ایران قوی بر پایه اقتدار علمی و فناوری استوار است» و این مؤلفه از مهم‌ترین عوامل نقش‌آفرینی ایران در معادلات و نظم جدید جهانی به شمار می‌رود. این نگاه، اهمیت علم و فناوری را فراتر از یک موضوع دانشگاهی و پژوهشی قرار داده و آن را به یکی از ارکان قدرت ملی و سیاست خارجی کشور تبدیل می‌کند.
دیپلماسی علمی و فناوری؛ ظرفیت راهبردی ایران در سیاست خارجی
این کارشناس مسائل بین‌الملل با تبیین کارکرد‌های دیپلماسی علمی و فناوری در سیاست خارجی افزود: در چنین چارچوبی، دیپلماسی علمی و فناوری می‌تواند به یکی از ابزار‌های مؤثر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی، انتقال دانش، تبادل تجربیات و معرفی ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور تبدیل شود. ایران با برخورداری از دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان، ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای گسترش تعاملات علمی با کشور‌های مختلف دارد.
سفارتخانه‌ها در کانون توسعه همکاری‌های علمی
ممبینی درباره چگونگی ارتباط مستمر با دانشمندان و نخبگان ایرانی خارج از کشور و بهره‌گیری از ظرفیت علمی آنان بیان کرد: در این میان، وزارت امور خارجه می‌تواند با تدوین سیاستی مشخص و طراحی سازوکار‌های اجرایی، نقش مؤثری در فعال‌سازی این ظرفیت ایفا کند. یکی از مهم‌ترین ابزار‌ها در این زمینه، بهره‌گیری هدفمند از سفارتخانه‌ها و سفیران جمهوری اسلامی ایران در کشور‌های مختلف است.
وی با تشریح وظایف نمایندگی‌های سیاسی در این زمینه توضیح داد: سفارتخانه‌ها می‌توانند با شناسایی دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، شرکت‌های دانش‌بنیان و نخبگان علمی کشور‌های هدف، زمینه رایزنی‌های علمی، انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک، تبادل استاد و دانشجو و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک را فراهم کنند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر ضرورت نهادینه‌سازی این رویکرد در ساختار سیاست خارجی کشور تصریح کرد: تحقق این هدف مستلزم آن است که دیپلماسی علمی از سطح اقدامات موردی و ارتباطات پراکنده فراتر رود و به بخشی از مأموریت تعریف‌شده نمایندگی‌های سیاسی کشور تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که هر سفارتخانه، متناسب با ظرفیت‌های علمی و فناوری کشور محل مأموریت، برنامه مشخصی برای توسعه همکاری‌های علمی با ایران داشته باشد.
اقتدار علمی؛ مکمل راهبرد ملی پیشرفت ایران
ممبینی در جمع‌بندی جایگاه این حوزه در سیاست خارجی کشور خاطرنشان کرد: دیپلماسی علمی و فناوری باید به یکی از محور‌های فعال سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود. اگر اقتدار علمی از پایه‌های اصلی ایران قوی است، گسترش ارتباطات علمی بین‌المللی نیز می‌تواند این اقتدار را به سرمایه‌ای برای افزایش نفوذ علمی، توسعه همکاری‌های راهبردی و تقویت جایگاه ایران در معادلات جهانی تبدیل کند.
وی تأکید کرد: از این منظر، دیپلماسی علمی نه یک مأموریت حاشیه‌ای، بلکه مکمل راهبرد ملی پیشرفت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران است.
انتهای پیام/