استعدادیابی دانش‌آموزان سما از پیش‌دبستانی تا پایه ششم/ آموزش مهارت‌های زندگی در کنار تقویت بنیه علمی
ندا پیرایش، مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه شهر تهران، در گفتوگو با خبرنگار آنا با اشاره به رویکرد‌های تربیتی، آموزشی و مهارت‌محور این مدرسه اظهار کرد: به مناسبت ۱۳ آبان و در پاسداشت یاد و خاطره دانش‌آموزانی که خون خود را در راه نظام و ایران اسلامی فدا کردند، گردهم آمدیم تا بار دیگر یاد و خاطره این عزیزان را گرامی بداریم و بر نقش مسئولیت‌پذیری نسل جوان در ساختن ایرانی آباد و آگاه تأکید کنیم.
وی افزود: امیدواریم دانش‌آموزان سما بتوانند ارزش واقعی خود را به‌عنوان یک دانش‌آموز در میهن اسلامی بشناسند و مفاهیمی همچون قدرت اندیشیدن، شجاعت و پرسشگری، احترام به تفاوت‌ها، صداقت، مهربانی و تلاش برای بهتر کردن جهان پیرامون را با آموخته‌های خود در وجودشان نهادینه کنند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه شهر تهران با اشاره به جایگاه شهدا در حفظ و سربلندی ایران اسلامی تصریح کرد: امیدواریم شهدای عزیز کشورمان، به‌ویژه قائد شهید، در بهترین جایگاه قرار گیرند و بتوانیم از این بزرگواران برای تربیت نسل آینده و سربلندی ایران الگوبرداری کنیم.
مدرسه سما ۴ دخترانه؛ مدرسه منتخب و الگوی تربیتی سما
پیرایش با اشاره به انتخاب این مدرسه به‌عنوان مدرسه منتخب سما و مدرسه الگوی خاص بیان کرد: این افتخار را داشتیم که میزبان مسئولان عالی‌رتبه سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی باشیم. دلیل این انتخاب، رویکرد‌های ویژه‌ای است که در محور‌های مختلف آموزشی و تربیتی در مدرسه دنبال می‌کنیم؛ رویکرد‌هایی با محوریت تربیت اخلاقی، هویت‌سازی، پژوهش و مهارت‌آموزی که مدرسه سما ۴ دخترانه را به یک برند آموزشی در سطح کشور تبدیل کرده است.
وی ادامه داد: امیدواریم بتوانیم مایه افتخار سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی باشیم؛ سازمانی که تمام تلاش خود را در مسیر پرورش و تربیت دانش‌آموزان به کار گرفته است. ما نیز تلاش می‌کنیم سهم خود را در این نهاد تربیتی به‌درستی ایفا کنیم و تعلیم و تربیتی را که از ما انتظار می‌رود، محقق سازیم.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه شهر تهران با تشریح ظرفیت‌های این مدرسه گفت: در حال حاضر ۱۵۹ دانش‌آموز از مقطع پیش‌دبستانی تا پایه ششم در این مدرسه مشغول به تحصیل هستند و ۱۰ کلاس آموزشی داریم. همچنین نخستین مدرسه سما هستیم که با توجه به الگو‌های جهانی، اتاق بازی و یادگیری را راه‌اندازی کرده‌ایم.
پیرایش افزود: دانش‌آموزان در فرصت‌های مختلف به این اتاق مراجعه می‌کنند و علاوه بر انجام بازی‌های فکری و استراحت، از امکانات کارگاه‌های عملی و دیجیتال بهره می‌برند. تلاش کرده‌ایم محیطی فراهم کنیم که بازی و یادگیری در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
آموزش زیست‌فناوری و محاسبات ذهنی R۲ در کنار دروس اصلی
وی با اشاره به برنامه‌های آموزشی ویژه مدرسه اظهار کرد: یکی دیگر از برنامه‌های ما آموزش زیست‌فناوری است. در این زمینه، چند سال پیش با انستیتو پاستور آمل قراردادی منعقد کردیم و محتوای آموزشی موردنیاز را از این مجموعه دریافت کردیم تا دانش‌آموزان از دوره ابتدایی با محیط زیست و موضوعات مرتبط با آن آشنا شوند. معتقدم این اقدام می‌تواند گام مؤثری در مسیر آشنایی نسل آینده با ضرورت حفظ محیط زیست باشد.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه با اشاره به اجرای برنامه محاسبات ذهنی R۲ گفت: در این طرح، تمام معلمان دوره‌های آموزشی لازم را گذرانده‌اند تا بتوانند در آموزش ریاضی به دانش‌آموزان کمک کنند. همچنین در کنار دروس اصلی، برای هر حوزه آموزشی، برنامه‌ها و فعالیت‌های مکملی در نظر گرفته‌ایم تا یادگیری دانش‌آموزان به کلاس درس محدود نشود.
پیرایش در تشریح برنامه‌های مکمل حوزه ادبیات بیان کرد: انجمن‌های ادبی، مشاعره، شعرخوانی، روایتگری و نقالی از جمله فعالیت‌هایی هستند که با هدف تقویت توانایی بیان، افزایش اعتمادبه‌نفس و پرورش دانش‌آموزانی که بتوانند در آینده روایتگران خوبی باشند، دنبال می‌شوند.
وی با اشاره به اهمیت گفتوگو و تقویت قدرت تحلیل دانش‌آموزان افزود: کرسی‌های آزاداندیشی و گفتمان‌های دانش‌آموزی را با توجه به تأکید قائد شهید بر ضرورت ورود این مباحث به مدارس و دانشگاه‌ها در مدرسه اجرا کرده‌ایم. دانش‌آموزان در این برنامه‌ها فرصت پیدا می‌کنند دیدگاه‌های خود را مطرح کنند و در گفت‌و‌گو‌ها مشارکت داشته باشند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه ادامه داد: همچنین ۵۷ مهارت زندگی را با بهره‌گیری از الگو‌های مدارس جهانی و متناسب با الگوی ایرانی ـ اسلامی به دانش‌آموزان آموزش می‌دهیم و در این زمینه برنامه‌های متنوعی برای تربیت و توانمندسازی آنان داریم.
اتاق فرار آموزشی؛ پیوند آموزش علوم با تجربه و جست‌وجوگری
پیرایش با تشریح برنامه‌های حوزه علوم و فعالیت‌های آزمایشگاهی گفت: در این حوزه، کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی و همچنین آزمایشگاه‌های مجازی داریم. یکی از برنامه‌های جدید مدرسه، راه‌اندازی اتاق فرار آموزشی است که با هدف تقویت روحیه جست‌وجوگری و پرسشگری علمی دانش‌آموزان طراحی شده است.
وی توضیح داد: این اتاق با الگوبرداری از ساختار اتاق‌های فرار طراحی شده، با این تفاوت که محتوای آن آموزشی و علمی است. دانش‌آموزان برای عبور از مراحل مختلف باید از اتاقی به اتاق دیگر بروند، پرسش‌های علمی را دریافت کنند و به آنها پاسخ دهند تا در نهایت به کلید و مرحله پایانی فعالیت برسند. در این فرایند، یادگیری از طریق جست‌و‌جو، حل مسئله و مشارکت دانش‌آموزان دنبال می‌شود.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه با اشاره به دیگر برنامه‌های آموزشی مدرسه افزود: لیگ‌های هوش و فعالیت‌های مرتبط با ضرب‌المثل‌ها در حوزه ادبیات نیز از دیگر برنامه‌هایی هستند که با دانش‌آموزان اجرا می‌کنیم.
دو ساعت آموزش تخصصی تربیت‌بدنی و اجرای ۱۲ طرح فرهنگی
پیرایش درباره برنامه‌های ورزشی مدرسه اظهار کرد: در حوزه تربیت‌بدنی، به‌جای یک ساعت، دو ساعت در هفته را به آموزش تخصصی این درس اختصاص داده‌ایم تا دانش‌آموزان فرصت بیشتری برای فعالیت بدنی و یادگیری مهارت‌های ورزشی داشته باشند.
وی با اشاره به برنامه‌های اعتقادی، فرهنگی و عبادی مدرسه گفت: ۱۲ طرح فرهنگی و تربیتی در دبستان سما ۴ طراحی و اجرا شده است که از جمله آنها می‌توان به امام‌شناسی، مهدویت، چهارشنبه‌های امام‌رضایی، شهیدشناسی، نماز و عترت، طرح قدس و پاسداشت زبان و ادب فارسی اشاره کرد.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه افزود: در برنامه شهیدشناسی، دانش‌آموزان با زندگی و سیره شهدا آشنا می‌شوند. در حوزه پاسداشت زبان و ادب فارسی نیز فعالیت‌هایی مانند مشاعره و مسابقه‌های ادبی برگزار می‌کنیم تا دانش‌آموزان بیش از گذشته با زبان و ادبیات فارسی ارتباط برقرار کنند.
آموزش رباتیک و مهارت‌های فناورانه از دوره ابتدایی
پیرایش با تشریح برنامه‌های مهارتی و فناورانه مدرسه بیان کرد: دانش‌آموزان از پیش‌دبستانی تا پایه دوم در حوزه خلاقیت و رباتیک فعالیت می‌کنند و در این زمینه، بخشی از آموزش‌ها را با همکاری شرکت‌های معتبر و خلاق برون‌سپاری کرده‌ایم تا زمینه یادگیری مهارت‌های عملی و پژوهشی فراهم شود.
وی ادامه داد: دانش‌آموزان پایه‌های سوم تا ششم نیز در حوزه‌های پویاترونیک و رباتیک آموزش می‌بینند. پویاترونیک از شاخه‌های مرتبط با برق است و دانش‌آموزان در این برنامه با محور‌هایی مانند برق، الکترونیک، رباتیک، رشته‌های مهندسی، زیست‌شناسی و علوم آزمایشگاهی آشنا می‌شوند و برای ورود به این حوزه‌ها آمادگی پیدا می‌کنند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه تأکید کرد: در مجموع، سه محور اصلی پژوهش، مهارت و هویت‌سازی را در مدرسه دنبال می‌کنیم و تلاش داریم دانش‌آموزان در کنار آموزش‌های درسی، توانایی‌های لازم برای فعالیت در حوزه‌های مختلف را به دست آورند.
پیرایش از اجرای برنامه‌های دیگری مانند قصه‌خوانی خلاق، طرح پرلز، آشپزی و باغبانی نیز خبر داد و گفت: این فعالیت‌ها با هدف تقویت خلاقیت، افزایش مشارکت و کسب تجربه‌های عملی برای دانش‌آموزان اجرا می‌شوند.
رهبری نوکیش؛ مبنای برنامه‌ریزی متناسب با نیاز دانش‌آموزان
وی با اشاره به شیوه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی در مدرسه اظهار کرد: معتقدم مدیر مدرسه باید یک رهبر آموزشی باشد. ما به رهبری نوکیش اعتقاد داریم؛ به این معنا که هر زمان در مدرسه بحرانی ایجاد شود یا شرایط تغییر کند، مدیر باید متناسب با وضعیت جدید برای دانش‌آموزان و مجموعه مدرسه برنامه‌ریزی کند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه افزود: برنامه‌های مدرسه ما یکسان و یکنواخت نیست و تلاش می‌کنیم هر روز طرح و برنامه تازه‌ای برای دانش‌آموزان داشته باشیم. برای نمونه، همان‌طور که در دوران پساکرونا برنامه‌های ویژه‌ای برای دانش‌آموزان در نظر گرفتیم، در دوران پساجنگ نیز با توجه به شرایط روحی کودکان، برنامه‌های متناسبی طراحی کرده‌ایم.
پیرایش ادامه داد: تیم آموزشی و برنامه‌ریزی مدرسه هر هفته یک برنامه شاد، جذاب و مفرح در حوزه‌های علمی، آموزشی و مهارتی در حیاط مدرسه یا سالن اجتماعات برگزار می‌کند. هدف این برنامه‌ها تقویت روحیه دانش‌آموزان و کمک به بهبود شرایط روحی آنان پس از تجربه جنگ است. همچنین اردو‌های ویژه و برنامه‌های متنوعی برای ایجاد نشاط و انگیزه در میان دانش‌آموزان تدارک دیده‌ایم.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از این فعالیت‌ها بیان کرد: دانش‌آموزان هر هفته با اشتیاق منتظر اجرای برنامه‌های جدید هستند. برای مثال، برنامه آشپزی و تهیه صبحانه‌های فینگرفودی را برگزار کردیم که در آن دانش‌آموزان خودشان خوراکی‌های مختلف را آماده کردند و جشنواره‌ای بزرگ در حیاط مدرسه با حضور و مشارکت آنان شکل گرفت.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه با تأکید بر اهمیت ایجاد خاطرات خوش از دوران تحصیل گفت: دانش‌آموزان از پیش‌دبستانی تا پایه ششم در مدرسه زندگی می‌کنند و تلاش ما این است که حال خوبی داشته باشند. دانش‌آموزانی که از این مدرسه فارغ‌التحصیل شده‌اند و اکنون در پایه دوازدهم تحصیل می‌کنند نیز به مدرسه بازمی‌گردند و می‌گویند دوست دارند بار دیگر پشت میز‌ها و نیمکت‌هایی بنشینند که بهترین خاطرات دوران زندگی‌شان را در آنجا تجربه کرده‌اند.
پیرایش ابراز امیدواری کرد که مدرسه بتواند در مسیر تربیت انسان‌های توانمند و شایسته نقش‌آفرینی کند و افزود: امیدوارم بتوانیم برای دانش‌آموزان نقشه‌آفرین باشیم و انسان‌هایی توانمند و شایسته تربیت کنیم. همیشه به همکارانم می‌گویم اگر بتوانیم در این مدرسه حتی یک انسان تربیت کنیم، رسالت خود را به انجام رسانده‌ایم.
کسب رتبه‌های برتر دانش‌آموزان سما ۴ در حوزه‌های پژوهشی، قرآنی و مهارتی
وی با اشاره به دستاورد‌های دانش‌آموزان مدرسه سما ۴ دخترانه گفت: دانش‌آموزان ما در حوزه‌های پژوهشی، طرح قدس قرآنی، پاسداشت زبان و ادب فارسی و فعالیت‌های مهارتی رتبه‌های برتر متعددی کسب کرده‌اند و در زمینه‌های مختلف آموزشی و تربیتی موفقیت‌هایی داشته‌ایم.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه افزود: برای دومین سال متوالی، یکی از دانش‌آموزان این مدرسه رتبه نخست کشوری در طرح پرسش ریاست‌جمهوری را کسب کرده است. توانایی دانش‌آموزان در گفتوگو، بحث و ارائه دیدگاه‌ها نیز قابل توجه است؛ به‌گونه‌ای که گاهی بدون آموزش قبلی و به‌صورت فی‌البداهه سخنرانی می‌کنند و مطالب جالبی را مطرح می‌کنند.
پیرایش تصریح کرد: از اینکه دانش‌آموزانی با اعتمادبه‌نفس بالا و توانایی نه گفتن تربیت می‌کنیم، خرسندیم. این توانایی‌ها نتیجه فراهم کردن فرصت برای گفتوگو، مشارکت و ابراز نظر دانش‌آموزان در محیط مدرسه است.
استعدادیابی دانش‌آموزان سما از پیش‌دبستانی تا پایه ششم
وی یکی از برنامه‌های مهم مدرسه را اجرای طرح استعدادیابی از دوره ابتدایی عنوان کرد و گفت: در نظام آموزشی، استعدادیابی تحصیلی معمولاً در پایه نهم انجام می‌شود؛ اما ما این فرایند را از دوره پیش‌دبستانی آغاز کرده‌ایم تا علایق و استعدادهای دانش‌آموزان از سنین پایین‌تر شناسایی شود.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه ادامه داد: کارشناسان تعلیم و تربیت و آموزش مدرسه، نسخه‌هایی برای استعدادیابی دانش‌آموزان آماده کرده‌اند تا از پیش‌دبستانی تا پایه ششم، متناسب با درس‌هایی که آموزش می‌بینند، علایق و انگیزه‌های آنان شناسایی شود. سپس اولویت‌های استعداد و علاقه هر دانش‌آموز از یک تا ۱۰ مشخص می‌شود.
پیرایش افزود: خانواده‌ها نیز موظف هستند متناسب با علایق فرزندان خود برای توانمندسازی آنان سرمایه‌گذاری کنند. مدرسه هم در زمینه استعدادهای شناسایی‌شده برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری‌های ویژه‌ای انجام می‌دهد. برای مثال، اگر دانش‌آموزی در حوزه ورزشی استعداد داشته باشد، زمینه رشد او را فراهم می‌کنیم و اگر در حوزه ادبیات یا ریاضی مستعد باشد، برنامه‌های متناسب با همان زمینه برایش در نظر می‌گیریم.
وی با اشاره به نتایج اجرای این طرح بیان کرد: خروجی این فرایند، تقویت بنیه علمی و مهارتی دانش‌آموزان است؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموزان پایه پنجم و ششم با آمادگی علمی مناسبی وارد مدارس دیگر می‌شوند. به اعتقاد من، اهمیت استعدادیابی در این است که دانش‌آموز از سال‌های ابتدایی بداند در چه زمینه‌ای توانایی و علاقه بیشتری دارد و برای آینده خود چه مسیری را می‌تواند دنبال کند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه با اشاره به الگوبرداری از تجربه مدارس ژاپن در این زمینه گفت: طرح استعدادیابی با الگوبرداری از برنامه‌ای که در مدارس ژاپن اجرا می‌شود، در مدرسه ما نیز دنبال شده است تا استعدادهای دانش‌آموزان از دوره پیش‌دبستانی تا پایه ششم شناسایی و برای پرورش آنها برنامه‌ریزی شود.
طرح «ماهر شو»؛ تقویت مسئولیت‌پذیری تحصیلی در خانه
پیرایش با اشاره به برنامه‌های مکمل مدرسه برای تقویت مهارت‌های دانش‌آموزان در محیط خانه اظهار کرد: هرچند دانش‌آموزان بیشتر زمان آموزشی خود را در مدرسه سپری می‌کنند، برای محیط خانه نیز برنامه‌هایی در نظر گرفته‌ایم که یکی از آنها طرح «ماهر شو» است.
وی توضیح داد: در این طرح، معلمان متناسب با برنامه هفتگی دانش‌آموز، درس مشخصی را برای مطالعه از شنبه تا پنجشنبه تعیین می‌کنند. دانش‌آموز پس از مطالعه هر درس، بلافاصله در سه تا چهار آزمونک شرکت می‌کند تا میزان یادگیری خود را ارزیابی کند.
مدیر مدرسه سما ۴ دخترانه در پایان با تأکید بر نقش نظارتی خانواده‌ها در این برنامه گفت: والدین امکان نظارت بر روند اجرای طرح را دارند، اما اجازه دخالت در فرایند درس خواندن و انجام تکالیف دانش‌آموز را ندارند. رویکرد ما این است که دانش‌آموز از ابتدا تا انتهای فرایند یادگیری، خودش مسئولیت مطالعه و عملکرد تحصیلی‌اش را بر عهده بگیرد. این شیوه را از ویژگی‌های مدارس موفق می‌دانیم و اجرای آن نیز در مدرسه ما نتایج مثبتی داشته است.
انتهای پیام/