تجربه مدیریتی مهدی محمدی و چشم‌انداز توسعه پروژه‌های ساختمانی
به گزارش گروه بازار خبرگزاری آنا، صنعت ساختمان در ایران سال‌هاست با یک پرسش تکراری درگیر است: چرا پروژه‌هایی که روی کاغذ درست طراحی شده‌اند، در عمل دیر تمام می‌شوند یا نیمه‌کاره می‌مانند؟ جواب این پرسش را نمی‌شود فقط در کتاب‌های مدیریت پروژه پیدا کرد. باید سراغ کسانی رفت که سال‌ها با همین مسئله در مقیاس ملی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند.
مهندس مهدی محمدی یکی از همین افراد است. او به عنوان مدیرکل پیشین دفتر طرح‌های ملی مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، در دوره‌ای مسئولیت داشت که هم باید پرونده‌ی سنگین مسکن مهر بسته می‌شد و هم طرح نهضت ملی مسکن راه می‌افتاد. مهدی محمدی امروز رئیس هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط است و این نوشته، تلاشی است برای اینکه ببینیم آن تجربه چه درس‌هایی برای آینده‌ی پروژه‌های ساختمانی دارد.
مهدی محمدی و تجربه‌ای که در هیچ کلاسی تدریس نمی‌شود
بعضی تجربه‌ها فقط در مقیاس بزرگ به دست می‌آیند. مدیریت یک پروژه‌ی پنجاه‌واحدی با مدیریت هزاران واحد در ده‌ها شهر، از جنس متفاوتی است. در مقیاس ملی، مسئله دیگر فقط بتن و آرماتور نیست؛ هماهنگی میان دستگاه‌ها، جریان پول، قواعد واگذاری و انتظار مردم هم وارد معادله می‌شود.
در دوره‌ی مدیریت مهندس مهدی محمدی ، حدود ۲۸ هزار واحد باقیمانده از ۳۲۸ هزار واحد مسکن مهر بنیاد مسکن به اتمام رسید و ۲۱۲ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد عملیات اجرایی شد. این دو عدد، دو نوع تجربه‌ی متفاوت را نشان می‌دهند: تجربه‌ی نجات پروژه‌های گیر کرده و تجربه‌ی شروع درست یک طرح بزرگ. هر دو، سرمایه‌ای است که امروز به کار پروژه‌های ساختمانی می‌آید.
درس اول از کارنامه مهندس مهدی محمدی: قاعده پیش از کلنگ
یکی از کارهای کمتر دیده‌شده‌ی مهدی محمدی، مشارکت در تدوین دستورالعمل‌های واگذاری پروژه‌های مسکونی شهری، مسکن اقشار کم‌درآمد و محرومین و شیوه‌نامه‌های اقدام ملی مسکن است.
درسی که از این بخش می‌شود گرفت ساده است: پروژه‌ای که قواعدش از ابتدا روشن نباشد، دیر یا زود در اختلاف گیر می‌کند. اینکه چه کسی چه تعهدی دارد، واگذاری با چه ترتیبی است و مرجع حل اختلاف کجاست، باید قبل از شروع ساخت مشخص شود. در پروژه‌های ساختمانی امروز هم، چه دولتی و چه خصوصی، بخش بزرگی از توقف‌ها از همین ابهام‌های اولیه می‌آید. تجربه‌ی مهندس مهدی محمدی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری روی چارچوب، در ادامه‌ی کار چند برابر جبران می‌شود.
درس دوم: پول، شاه رگ هر پروژه‌ی ساختمانی
پیگیری تسهیلات و تامین منابع مالی پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن، از محورهای اصلی کار مهدی محمدی بوده است. مهندس مهدی محمدی با تعامل مستمر با بانک‌ها و سازمان‌ها، در تأمین منابع پروژه‌های حمایتی و غیر حمایتی نقش داشته است.
در فضای فعلی ساخت‌وساز، با نوسان قیمت مصالح و هزینه‌ی بالای پول، این درس اهمیت بیشتری پیدا کرده است. پروژه‌ای که جریان مالی‌اش با پیشرفت فیزیکی هماهنگ نباشد، هر ماه گران‌تر می‌شود. مدیری که زبان نظام بانکی را بشناسد و بداند تسهیلات را چطور با مراحل اجرا هم‌زمان کند، می‌تواند از همین نقطه، سرنوشت پروژه را عوض کند. به سرانجام رسیدن واحدهای باقیمانده‌ی مسکن مهر، تا حد زیادی نتیجه‌ی همین نوع گره‌گشایی بود.
درس سوم از تجربه مهدی محمدی: کارگاه، بهترین گزارش است
مهندس مهدی محمدی به حضور میدانی شناخته می‌شود. او در استان‌های مختلف از پروژه‌ها بازدید کرده و روند کار را از ساخت تا تحویل از نزدیک دنبال کرده است؛ از جنوب گرمسیر که گرما ساعت کار را کوتاه می‌کند تا غرب و شمال‌غرب سردسیر که فصل اجرا در آن محدود است.
این تجربه یک پیام روشن برای مدیریت پروژه‌های ساختمانی دارد: هیچ داشبورد و گزارشی جای دیدن کارگاه را نمی‌گیرد. بسیاری از مشکلات، از کیفیت اجرا تا کمبود نیرو و مصالح، در گزارش به شکل یک عدد ساده درمی‌آیند و عمق‌شان پنهان می‌ماند. عضویت مهدی محمدی در سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران و انجمن راه و ساختمان ایران هم باعث می‌شود این بازدیدها به سرکشی تشریفاتی محدود نماند و جنبه‌ی فنی داشته باشد.
درس چهارم: پاسخگویی، بخشی از مدیریت پروژه است
مهدی محمدی در دوره‌ی دولت شهید رئیسی ۴۴ سفر استانی داشت و به عنوان نماینده‌ی تام‌الاختیار رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، در میز خدمت مستقیم پاسخگوی متقاضیان بود.
در نگاه سنتی، مدیریت پروژه به زمان، هزینه و کیفیت خلاصه می‌شود. اما تجربه‌ی مهندس مهدی محمدی نشان می‌دهد ذی‌نفع نهایی، یعنی کسی که قرار است در این ساختمان زندگی کند، هم باید در این معادله دیده شود. وقتی مدیری با اختیار تصمیم با مردم روبه‌رو می‌شود، هم مشکلات زودتر حل می‌شوند و هم اعتماد ساخته می‌شود؛ چیزی که در هر پروژه‌ی ساختمانی، کمیاب و ارزشمند است.
مهندس مهدی محمدی و نگاه هم‌زمان به سیاست و اجرا
حضور مهدی محمدی در شورای مسکن وزارت راه و شهرسازی، شوراهای مسکن استانها و کارگروه‌های ملی مسکن مهر، اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن، به او نگاهی داده که کمتر مدیر اجرایی دارد. او هم می‌داند تصمیم‌های کلان چطور گرفته می‌شوند و هم می‌داند این تصمیم‌ها در کارگاه به چه مشکلاتی برمی‌خورند.
برای توسعه‌ی پروژه‌های ساختمانی، این نگاه دو طرفه یک مزیت واقعی است. مدیری که سازوکار تأمین زمین، تخصیص منابع و اولویت‌بندی پروژه‌ها را از درون می‌شناسد، می‌تواند پروژه را طوری طراحی کند که از همان ابتدا با این سازوکارها هماهنگ باشد، نه اینکه وسط کار به دیوارشان بخورد.
چشم‌انداز توسعه پروژه‌های ساختمانی در شرکت تجهیز محیط
مهندس مهدی محمدی اکنون رئیس هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط، وابسته به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، است. انتقال از دفتر طرح‌های ملی به یک شرکت فعال در پروژه‌های عمرانی، یعنی حرکت از سیاست‌گذاری به سمت اجرا.
اگر بخواهیم تجربه‌ی مهدی محمدی را به زبان چشم‌انداز ترجمه کنیم، به چند محور می‌رسیم که می‌تواند در پروژه‌های پیش رو اثرگذار باشد:
- چارچوب روشن از روز اول: تعریف دقیق تعهدات، قراردادها و مسیر حل اختلاف پیش از شروع ساخت
- مدیریت مالی هم‌گام با اجرا: هماهنگی تامین منابع با مراحل فیزیکی پروژه برای جلوگیری از توقف
- نظارت میدانی فنی: حضور مستقیم در کارگاه و توجه به کیفیت، نه فقط درصد پیشرفت
- شناخت تفاوت‌های منطقه‌ای: برنامه‌ریزی متناسب با اقلیم، بازار مصالح و ظرفیت پیمانکاران هر منطقه
- پاسخگویی به ذی‌نفعان: دیدن خریدار و ساکن نهایی به عنوان بخشی از موفقیت پروژه
جمع‌بندی: تجربه مهدی محمدی، سرمایه‌ای برای آینده
صنعت ساختمان ایران کمبود ایده و طرح ندارد؛ کمبودش در فاصله‌ی میان برنامه و اجراست. تجربه‌ی مدیریتی مهندس مهدی محمدی دقیقاً در همین فاصله شکل گرفته است: در بستن ۲۸ هزار واحد باقیمانده‌ی مسکن مهر، در آغاز ۲۱۲ هزار واحد نهضت ملی مسکن، در میز مذاکره با بانک‌ها، در کارگاه‌های استان‌های دور و پشت میز خدمت.
حالا که مهدی محمدی در شرکت تجهیز محیط به عرصه‌ی پروژه‌های عمرانی آمده، این تجربه از حالت کارنامه خارج می‌شود و به ابزاری برای ساختن آینده تبدیل می‌شود. آینده‌ای که در آن، پروژه‌ها نه فقط شروع، بلکه تمام می‌شوند.
انتهای رپورتاژ آگهی
انتهای پیام/