دانشگاه‌ها باید شرکای راهبردی وزارت بهداشت در همکاریهای بین‌المللی باشند
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدحسین آیتی در نشست معاونان و مدیران امور بین‌الملل دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه ۱۰ که در اداره‌کل همکاریهای بین‌الملل وزارت بهداشت برگزار شد، با اشاره به رویکرد جدید این اداره‌کل در تعامل با دانشگاه‌ها، اظهار کرد: پیام اصلی این نشست، تعریف دانشگاه‌ها به‌عنوان شرکای راهبردی اداره‌کل همکاریهای بین‌الملل است. بر این اساس، وظیفه ما صرفاً دریافت گزارش فعالیت‌های دانشگاه‌ها نیست، بلکه باید ظرفیت‌هایی را شناسایی کنیم که از طریق آنها بتوانیم به توسعه همکاریهای بین‌المللی دانشگاه‌ها کمک کنیم.
وی یکی از مأموریت‌های اداره‌کل همکاریهای بین‌الملل را کمک به رفع موانع فرابخشی دانشگاه‌ها دانست و افزود: بخشی از مشکلات دانشگاه‌ها ناشی از مقررات و روال‌هایی است که در سطوح بالادستی تعیین شده و اختیار مستقیمی برای تغییر آنها نداریم؛ با این حال، تلاش می‌کنیم در تعامل با دستگاه‌های مرتبط، این موانع را کاهش دهیم و مسیر فعالیت‌های بین‌المللی دانشگاه‌ها را تسهیل کنیم.
آیتی با اشاره به محدودیت‌های موجود در زمینه سفر‌های خارجی دانشگاهیان گفت: حتی پس از طی مراحل بررسی و تأیید سفر‌ها در وزارت بهداشت، موضوع در کارگروه‌های دیگری در سطح دولت نیز بررسی می‌شود و گاهی تغییراتی در فهرست افراد اعزامی صورت می‌گیرد. در چنین شرایطی، اداره‌کل تلاش می‌کند از طریق تعامل و مذاکره با مسئولان مربوط، مشکلات دانشگاه‌ها را پیگیری کند.
وی همچنین با اشاره به ضرورت هماهنگی با وزارت امور خارجه تصریح کرد: حساسیت این وزارتخانه نسبت به هماهنگی فعالیت‌های بین‌المللی، به‌ویژه در شرایط خاص منطقه‌ای و بین‌المللی، افزایش یافته است. از این رو، بخشی از ظرفیت و انرژی اداره‌کل صرف هماهنگی با دستگاه دیپلماسی و تسهیل تعاملات دانشگاه‌ها با طرف‌های خارجی می‌شود.
مدیرکل همکاریهای بین‌الملل وزارت بهداشت در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه ۱۰، این مجموعه را دارای توانمندی‌های قابل توجه در حوزه‌های آموزش، پژوهش، درمان‌های تخصصی، گردشگری سلامت و دیپلماسی سلامت دانست و گفت: اگر کلان‌منطقه ۱۰ را به‌عنوان یک اکوسیستم در نظر بگیریم، می‌توانیم از ظرفیت‌های متنوع آن برای ایفای نقش مرجعیت فنی و تخصصی در تعاملات بین‌المللی استفاده کنیم.
وی با اشاره به برخی فعالیت‌های شاخص دانشگاه‌های این منطقه در دو سال گذشته افزود: دانشگاه علوم پزشکی تهران در زمینه مدرسه دیپلماسی سلامت، شبکه اوراسیا، ارتباط با عراق و آموزش‌های فرامرزی فعالیت داشته است. دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در تعاملات با کشور‌های آفریقایی، آموزش دیپلماسی سلامت و گردشگری سلامت نقش‌آفرینی کرده و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز پیگیری‌هایی در زمینه ظرفیت‌های شبکه‌ای و گرنت‌های بین‌المللی داشته است.
آیتی همچنین به فعالیت‌های سایر مجموعه‌های علمی و تخصصی از جمله سازمان انتقال خون، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، دانشگاه شاهد، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، مرکز قلب شهید رجایی و دانشگاه تربیت مدرس اشاره کرد و با تأکید بر ضرورت توجه به توانمندی‌های دانشگاه آزاد اسلامی، خاطرنشان کرد: ظرفیت‌های دانشگاه‌ها متفاوت است و نمی‌توان برای همه آنها نسخه واحدی در همکاریهای بین‌المللی ارائه کرد. هر دانشگاه باید متناسب با توانمندی‌ها و حوزه تخصصی خود در این مسیر مشارکت کند.
دستیار ویژه وزیر بهداشت یکی از پیشنهاد‌های اصلی خود برای ارتقای همکاریهای مشترک را حرکت به سمت فعالیت‌های پروژه‌محور عنوان کرد و گفت: پیشنهاد من این است که به‌جای اکتفا به دریافت گزارش فعالیت‌های دانشگاه‌ها، پروژه‌هایی با موضوع، مخاطب، ظرفیت اجرایی، تیم تخصصی و منابع مالی مشخص تعریف کنیم. این پروژه‌ها می‌توانند با مشارکت یک یا چند دانشگاه اجرا شوند و اداره‌کل نیز مسئولیت تسهیل ارتباطات، رفع موانع و پیگیری هماهنگی‌های بین‌بخشی را برعهده بگیرد.
وی با اشاره به فعالیت‌های اداره‌کل همکاریهای بین‌الملل در دو سال گذشته، برگزاری کمیسیون‌های مشترک ایران و کوبا، پیگیری همکاریهای ایران و سوئیس، مشارکت در سازوکار‌های بین‌المللی همچون شانگهای و بریکس و تعامل با کشور‌های آفریقایی را از جمله محور‌های مهم این فعالیت‌ها برشمرد.
آیتی همچنین تقویت شبکه مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت را از موضوعات نیازمند توجه جدی دانست و اظهار کرد: در سال‌های گذشته دانشگاه علوم پزشکی کرمان مسئولیت دبیرخانه این حوزه را برعهده داشت و عملکرد مناسبی نیز ثبت کرده بود، اما در سال‌های اخیر این ساختار با وقفه مواجه شده است. در همین حال، برخی کشور‌های منطقه از جمله عربستان سعودی در توسعه مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند، در حالی که تعداد مراکز ایران تقریباً در همان سطح گذشته باقی مانده و حتی برخی از آنها با خطر لغو مجوز مواجه‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت بازسازی ساختار هماهنگی این مراکز افزود: لازم است با کمک دانشگاه‌ها، مسئولیت دبیرخانه این حوزه بار دیگر به یکی از دانشگاه‌های واجد ظرفیت در تهران واگذار شود تا روند توسعه و نظارت بر فعالیت مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت با جدیت بیشتری دنبال شود.
مدیرکل همکاریهای بین‌الملل وزارت بهداشت، استفاده از ظرفیت سفارتخانه‌ها، تعریف دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت برای کشور‌های متقاضی، بهره‌گیری از فرصت‌های سازمان جهانی بهداشت، جذب گرنت‌های پژوهشی و تسهیل مسائل دانشجویان خارجی را از زمینه‌های قابل توسعه همکاری با دانشگاه‌ها برشمرد.
وی همچنین پیشنهاد کرد درخواست‌های آموزشی کشور‌های مختلف در قالب یک «میز سفارش آموزش» تجمیع شود تا دانشگاه‌ها متناسب با توانمندی‌های خود برای اجرای دوره‌های مورد نیاز اعلام آمادگی کنند.
آیتی با تشریح پیشنهاد «گذرنامه یادگیری» گفت: در برخی برنامه‌های آموزشی، ممکن است یک دانشجو یا فراگیر بین‌المللی برای تکمیل آموزش خود به ظرفیت چند دانشگاه نیاز داشته باشد. برای مثال، بخشی از آموزش در یک دانشگاه و بخش دیگری در مراکز تخصصی مانند سازمان انتقال خون یا سایر مجموعه‌های دارای توانمندی ویژه انجام شود. این الگو می‌تواند زمینه استفاده هدفمند از ظرفیت‌های تخصصی دانشگاه‌های مختلف را فراهم کند.
وی راه‌اندازی «آزمایشگاه سیاستی» را نیز از دیگر ابتکار‌های پیشنهادی عنوان کرد و افزود: در بسیاری از دیدار‌های رسمی وزیر بهداشت با مقامات کشور‌های مختلف یا نشست‌های سازمان جهانی بهداشت، به یادداشت‌ها و تحلیل‌های کارشناسی نیاز داریم. دانشگاه‌ها می‌توانند با استفاده از ظرفیت گروه‌های آموزشی و تخصصی خود، تحلیل‌های علمی و پیشنهاد‌های سیاستی دقیق تهیه کنند تا در مذاکرات و دیدار‌های دیپلماتیک مورد استفاده قرار گیرد.
آیتی با اشاره به اهمیت روزافزون موضوع سلامت در بحران در دستور کار سازمان جهانی بهداشت، گفت: شبکه سلامت در بحران و مشارکت در گروه‌های واکنش سریع بین‌المللی، از زمینه‌هایی است که دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌توانند در آن نقش مؤثری داشته باشند.
وی همچنین ارتقای حضور و دیده‌شدن دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران در عرصه بین‌المللی را ضروری دانست و بر استفاده از ظرفیت روابط عمومی دانشگاه‌ها برای معرفی دستاورد‌ها و فعالیت‌های بین‌المللی تأکید کرد.
مدیرکل همکاریهای بین‌الملل وزارت بهداشت، ایجاد «سبد مشترک فرصت‌های بین‌المللی» را یکی از عملیاتی‌ترین و کم‌هزینه‌ترین پیشنهاد‌های مطرح‌شده برای آغاز همکاریهای جدید دانست و گفت: در ماه‌های اخیر، از طریق دیدارها، مذاکرات و جلسات مختلف، فرصت‌ها و درخواست‌های متعددی برای همکاری با کشور‌های دیگر به دست آمده است. پیشنهاد می‌کنم این فرصت‌ها در قالب یک سبد مشترک تجمیع و در اختیار دانشگاه‌ها قرار گیرد تا هر دانشگاه متناسب با ظرفیت خود، برای مشارکت در آنها اعلام آمادگی کند.
وی در پایان، داوطلبانه بودن مشارکت دانشگاه‌ها، حفظ هویت و مالکیت علمی و اجرایی هر دانشگاه، تقسیم منافع، تعیین دانشگاه راهبر در پروژه‌های چنددانشگاهی و مشخص بودن مسئولیت‌ها و تعهدات متقابل را از اصول اساسی این الگوی همکاری برشمرد و تأکید کرد: اداره‌کل همکاریهای بین‌الملل نیز متعهد خواهد بود در چارچوب زمان‌بندی مشخص و با رویکرد نتیجه‌محور، اجرای پروژه‌های مشترک را پیگیری کند.
انتهای پیام/