ظفرقندی: نظام سلامت دیگر حق غافلگیری ندارد؛ آمادگی برای تکرار شرایط جنگی باید همیشگی باشد
به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در آیین شکرانه ۳ میلیون خدمت سلامت علوی در مناطق روستایی که امروز ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در اردوگاه امام خمینی برگزار شد، با اشاره به نقش جامعه پزشکی و کادر سلامت در شرایط بحرانی کشور اظهار کرد: ارزشمندترین پشتوانه فعالیت‌های امروز ما، همت و ایثار شهداست و جامعه پزشکی و مجموعه نظام سلامت نیز در این ایام و به‌ویژه در جریان جنگ ۱۲ روزه، به تعبیر رهبر شهیدمان، نقش‌آفرینی مؤثری داشتند.
وی افزود: در جریان جنگ ۱۲ روزه، حدود ۶۶ هزار مجروح در سراسر کشور تحت درمان قرار گرفتند و نظام سلامت فرصت خدمت‌رسانی گسترده‌ای را تجربه کرد. البته آمادگی و تجربه‌ای که امروز در مجموعه نظام سلامت وجود دارد، در نخستین روزهای جنگ تحمیلی هشت‌ساله به این شکل وجود نداشت و بخش مهمی از توانمندی‌های فعلی حاصل تجربه‌هایی است که در طول سال‌ها به دست آمده است.
دشمنی که به هیچ قاعده انسانی پایبند نیست؛ آمادگی باید دائمی باشد
وزیر بهداشت با اشاره به ماهیت حملات دشمن و ضرورت آمادگی برای مواجهه با شرایط غیرقابل پیش‌بینی بیان کرد: امروز با گروهی مواجه هستیم که در جریان تجاوز به کشور، مرتکب جنایت‌های بشری شده و به هیچ‌یک از اصول انسانی و حتی قواعد شناخته‌شده جنگ پایبند نیستند. زمانی که مدرسه بمباران می‌شود، معنای آن این است که طرف مقابل هیچ قاعده اخلاقی و انسانی را در رفتار خود رعایت نمی‌کند.
ظفرقندی ادامه داد: به همین دلیل باید همواره آمادگی همه‌جانبه‌ای در کشور وجود داشته باشد. ما چند بار از غافلگیری آسیب دی
ده‌ایم و دیگر نباید اجازه دهیم چنین اتفاقی تکرار شود. نباید خودمان را غافلگیر کنیم و باید برای دفاع از مردم و ایران در شرایط مختلف آماده باشیم.
وی با تأکید بر اینکه آمادگی نظام سلامت در شرایط بحرانی هزینه‌ها و دشواری‌های خاص خود را دارد، گفت: از منظر حوزه سلامت و با توجه به تجربه‌ای که در این زمینه دارم، شرایط جنگی اقتضائات ویژه‌ای دارد و نمی‌توان تنها در زمان وقوع بحران به فکر آماده‌سازی امکانات و نیروها بود. آمادگی باید از قبل ایجاد شود و تمرین‌ها و برنامه‌ریزی‌ها به‌صورت مستمر ادامه داشته باشد.
روایت ظفرقندی از روزهای تلخ بمباران شیمیایی؛ وقتی حتی ماسک و لباس حفاظتی نداشتیم
وزیر بهداشت در ادامه با یادآوری تجربه حضور خود در دوران دفاع مقدس و بمباران شیمیایی نیروهای ایرانی اظهار کرد: یکی از تجربه‌های مهمی که در دوران جنگ تحمیلی داشتیم، مربوط به عملیات خیبر و منطقه طلاییه بود. در شرایطی که نیروها پیشروی سریعی داشتند، ناگهان منطقه با بمباران شیمیایی مواجه شد. آثار این حملات به‌گونه‌ای بود که حتی افرادی که بر اثر ترکش مجروح می‌شدند، با وجود آسیب‌های ناشی از مواد شیمیایی همچنان برای ادامه عملیات تلاش می‌کردند.
ظفرقندی افزود: به خاطر دارم فردی پس از آنکه بر اثر حمله شیمیایی بیهوش شده بود و تحت درمان قرار گرفت، اصرار داشت دوباره به منطقه بازگردد. مواد شیمیا
یی آثار بسیار مخربی بر بدن انسان دارند و می‌توانند ریه، چشم و پوست را درگیر کنند؛ آسیب‌هایی که گاهی در همان لحظه به‌طور کامل قابل مشاهده نیستند.
وی با اشاره به نخستین تجربه‌های مواجهه نیروهای ایرانی با حملات شیمیایی تصریح کرد: زمانی که برای نخستین بار در جنگ هشت‌ساله از سلاح شیمیایی استفاده شد، ما آمادگی و تجربه کافی برای مقابله با آن را نداشتیم. کشورهای اروپایی نیز این امکانات را در اختیار رژیم صدام قرار داده بودند و نخستین تجربه‌های جدی ما از این نوع حملات در سال ۱۳۶۲ و در جریان عملیات‌های آن دوره رقم خورد.
وزیر بهداشت ادامه داد: در آن مقطع، نیروها به‌تدریج علائم ناشی از مواد شیمیایی را نشان می‌دادند؛ اشک‌ریزش، آبریزش، سوزش و سوختگی صورت، تهوع و استفراغ از جمله علائمی بود که تحمل آن بسیار دشوار بود. در آن زمان نه لباس شیمیایی در اختیار داشتیم، نه ماسک مناسب و نه آمادگی لازم برای مقابله با چنین حملاتی ایجاد شده بود و اطلاعات ما بیشتر به مطالبی محدود می‌شد که در کتاب‌ها خوانده بودیم.
ظفرقندی با تشریح یکی از تصمیم‌های خود در آن شرایط گفت: با مشاهده وضعیت نیروها، ناچار شدم به تیم‌های لشکر دستور بدهم عقب‌نشینی کنند و به سمت رودخانه شیلر بروند تا بتوانند با شست‌وشوی بدن در آب، آثار مواد شیمیایی را از روی خود پاک کنند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که نداشتن آمادگی در برابر تهدیدهای جدید چه پیامدهای سنگینی برای نیروهای انسانی دارد.
وی با تأکید بر ضرورت انتقال این تجربه‌ها به نسل جدید نیروهای نظام سلامت بیان کرد: امروز مجموعه‌های حوزه سلامت به‌صورت مستمر در حال تمرین هستند و دستورالعمل‌های لازم برای مواجهه با انواع اتفاقات احتمالی به‌طور مرتب ابلاغ می‌شود. این اقدامات بخشی از وظیفه اخلاقی و حرفه‌ای نظام سلامت است و باید برای انواع بحران‌ها و شرایط پیش‌بینی‌نشده آمادگی داشته باشیم.
سلامت مردم و معیشت؛ دو مأموریت اصلی حاکمیت
وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از تلاش گروه‌های جهادی، بنیاد مستضعفان و بنیاد علوی برای توسعه خدمات درمانی در مناطق محروم اظهار کر
د: در این عرصه، هدف اصلی خدمت‌رسانی، حفظ عزت، شرف، یکپارچگی، وحدت و انسجام ملی و برافراشته ماندن پرچم ایران است. این هدف آن‌قدر ارزشمند است که همه تلاش‌ها و هزینه‌ها در مسیر تحقق آن معنا پیدا می‌کند.
ظفرقندی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در قالب طرح سلامت علوی افزود: امروز دو کار مهم در این مجموعه دنبال می‌شود؛ نخست ارائه خدمات درمانی به مردم نیازمند و دوم پیگیری و استمرار این خدمات برای جمعیت هدف. این برنامه با هماهنگی مجموعه‌های مختلف در حال اجراست و به اعتقاد من، تازه در ابتدای مسیر قرار داریم.
وی ادامه داد: این حرکت باید با سرعت بیشتری پیش برود و ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌های علوم پزشکی، شبکه‌های بهداشت و درمان، نظام ارجاع و مجموعه‌های فعال در مناطق روستایی باید بیش از گذشته در کنار یکدیگر قرار بگیرند. هماهنگی میان این بخش‌ها می‌تواند سرعت خدمت‌رسانی را افزایش دهد و امکان دسترسی مردم مناطق محروم به خدمات سلامت را فراهم کند.
بنیاد علوی باید مسیر مشارکت مردم در کار خیر را هموار کند
وزیر بهداشت با تأکید بر اهمیت تسهیل‌گری برای حضور گروه‌های مردمی و خیران در حوزه سلامت گفت: یکی از اقدامات ارزشمند بنیاد علوی این است که زمینه‌ای فراهم کند تا افرادی که تمایل دارند کار خیر انجام دهند، بتوانند به‌راحتی نیازهای موجود را شناسایی کنند و در مسیر رفع آن‌ها وارد عمل شوند.
ظفرقندی افزود: گاهی در فضای مجازی مشاهده می‌کنیم فردی مورد اعتماد، گروهی را برای کمک به یک خانواده نیازمند تشکیل می‌دهد و افراد مختلف برای رفع مشکل آن خانواده مشارکت می‌کنند. کاری که بنیاد علوی می‌تواند انجام دهد، ایجاد چنین بستری در ابعاد گسترده‌تر و با سازماندهی مناسب است تا هر فردی که قصد انجام کار خیر دارد، بتواند مسیر مشخصی برای مشارکت پیدا کند.
وی با اشاره به نقش دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه بهداشت در اجرای این برنامه تصریح کرد: صرف جمع‌آوری کمک‌ها کافی نیست؛ بلکه باید یک نظام مشخص برای شناسایی نیازها، سازماندهی خدمات، ارجاع بیماران و پیگیری وضعیت سلامت مردم وجود داشته باشد. شبکه بهداشت می‌تواند در شناس
ایی افراد نیازمند و مسائل مربوط به سلامت آن‌ها نقش مؤثری ایفا کند و در کنار آن، آموزش خودمراقبتی و ارتقای سواد سلامت نیز مورد توجه قرار گیرد.
توسعه خدمات دندانپزشکی در روستاها؛ نیاز جدی مناطق محروم
وزیر بهداشت با اشاره به اهمیت توسعه خدمات دندانپزشکی در مناطق محروم اظهار کرد: یکی از نیازهای جدی نظام سلامت، ارائه خدمات دندانپزشکی است. در این زمینه، بنیاد علوی در تأمین تجهیزات و مواد اولیه کمک‌هایی انجام می‌دهد و این ظرفیت می‌تواند در کنار امکانات شبکه بهداشت و درمان برای گسترش خدمات مورد استفاده قرار گیرد.
ظفرقندی افزود: در بسیاری از کشورها وقتی درباره چنین الگوهایی از ارائه خدمات سلامت توضیح می‌دهیم، برای آن‌ها قابل توجه و حتی تعجب‌آور است که چنین ساختاری با مشارکت دانشگاه‌ها، نیروهای متخصص و نهادهای حمایتی در حال اجراست. برخی از آن‌ها نیز برای آشنایی با این الگو و بررسی امکان اجرای آن دعوت به همکاری می‌کنند.
وی با اشاره به ظرفیت دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور گفت: دانشگاه‌هایی از جمله دانشگاه علوم پزشکی اراک، تهران و شهید بهشتی و سایر دانشگاه‌های مشارکت‌کننده، آمادگی دارند در این برنامه حضور داشته باشند. ترکیب ظرفیت‌های بنیاد، زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی، توان علمی دانشگاه‌ها و حضور متخصصان می‌تواند زمینه انجام اقدامات بزرگی را فراهم کند.
خدمت درمانی تنها بخشی از مأموریت است؛ مردم باید احساس کنند تنها نیستند
وزیر بهداشت در ادامه با تأکید بر اینکه آثار اجتماعی طرح‌های جهادی سلامت فراتر از ارائه خدمات درمانی است، بیان کرد: این اقدامات دو فایده مهم دارند؛ نخست اینکه بیمار نیازمند و فرد محروم در مناطق دورافتاده می‌تواند خدمات درمانی مورد نیاز خود را دریافت کند و مشکل او برطرف شود.
ظفرقندی افزود: اما موضوع دوم که از نظر من اهمیت بیشتری دارد، این است که مردم احساس کنند جامعه و مسئولان به فکر سلامت و زندگی آن‌ها هستند. فردی که در یک روستای دورافتاده زندگی می‌کند، وقتی می‌بیند گروهی برای ارائه خدمات به منطقه او مراجعه می‌کنند، این احساس را پیدا می‌کند که فراموش نشده و سلامت او برای جامعه اهمیت دارد.
وی ادامه داد: اگر بتوانیم این فضا را گسترش دهیم و خدمات پزشکی و درمانی را به مناطق مختلف کشور برسانیم، علاوه بر رفع مشکلات درمانی مردم، سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نیز تقویت خواهد شد. تجربه من در حوزه پزشکی نشان می‌دهد که ارائه این خدمات و حضور در کنار مردم، تأثیرات اجتماعی بسیار مهمی دارد.
ظفرقندی با اشاره به مسئولیت‌های اصلی حاکمیت در قبال مردم خاطرنشان کرد: به اعتقاد من، دو موضوع بیش از هر چیز در زمره وظایف اصلی و حاکمیتی قرار می‌گیرند؛ یکی معیشت مردم و دیگری سلامت آن‌ها. ممکن ا
ست دولت در حوزه‌های مختلف فعالیت‌هایی انجام دهد، اما تأمین معیشت و حفظ سلامت مردم از مأموریت‌های اساسی حاکمیت است.
وی در پایان با قدردانی از بنیاد مستضعفان، بنیاد علوی، دانشگاه‌های علوم پزشکی، گروه‌های جهادی و تمامی دست‌اندرکاران اجرای طرح سلامت علوی گفت: همه این مجموعه‌ها باید با هم‌افزایی و هماهنگی بیشتر، زمینه دسترسی عادلانه مردم به خدمات سلامت را فراهم کنند و اجازه ندهند مردم مناطق محروم از خدمات مورد نیاز خود بی‌بهره بمانند.
انتهای پیام/