شکست هم‌زمان دو متحد در آمریکا و اسرائیل/ جنگ با ایران چگونه معادلات واشنگتن و تل‌آویو را برهم زد؟
به گزارش خبرگزاری آنا، رابطه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو مدت‌ها بر یک محاسبه مشترک استوار بود؛ حمایت سیاسی واشنگتن از تل‌آویو، موقعیت نتانیاهو را تقویت کند و همراهی اسرائیل با سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا نیز دستاوردی برای ترامپ باشد. اما نتایج انتخابات اخیر در دو سوی این رابطه، تصویری متفاوت ارائه کرده است.
به گزارش الجزیره، ائتلاف نتانیاهو در انتخابات ۲۷ اکتبر تنها ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورد و از حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت بازماند. چند روز بعد نیز جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دموکرات‌ها واگذار کردند.
این دو شکست، در حالی رقم خورد که ترامپ و نتانیاهو پیش از برگزاری انتخابات، آشکارا از یکدیگر حمایت کرده و تلاش داشتند پیوند سیاسی خود را به پشتوانه‌ای انتخاباتی تبدیل کنند.
جنگی که از خاورمیانه به صندوق‌های رأی رسید
مهم‌ترین حلقه اتصال این دو شکست، جنگ علیه ایران است؛ جنگی که به روایت الجزیره، با مشارکت آمریکا و اسرائیل آغاز شد و پیامدهای آن به بازار انرژی و زندگی روزمره شهروندان آمریکایی رسید.
شبلی تلحمی، استاد دانشگاه مریلند، معتقد است نتیجه انتخابات آمریکا را نمی‌توان تنها با یک عامل توضیح داد، اما جنگ با ایران و حمایت واشنگتن از اسرائیل در شکل‌گیری نارضایتی رأی‌دهندگان نقش مهمی داشته‌اند.
به گفته او، بسیاری از شهروندان آمریکایی اکنون سیاست خارجی دولت خود را با قیمت بنزین و هزینه‌های زندگی پیوند می‌دهند.
اهمیت این تحول در آن است که جنگ دیگر صرفاً موضوعی مربوط به امنیت منطقه‌ای نیست؛ بلکه هزینه‌های اقتصادی آن به یکی از معیارهای قضاوت رأی‌دهندگان درباره عملکرد دولت ترامپ تبدیل شده است.
نظرسنجی مورد اشاره تلحمی نیز نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از آمریکایی‌ها معتقدند اسرائیل در تصمیم واشنگتن برای آغاز جنگ علیه ایران نقش داشته است.
حمایت از اسرائیل به هزینه سیاسی تبدیل شد
آمریکا سالانه حدود سه میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار کمک نظامی به اسرائیل اختصاص می‌دهد و سال‌هاست مهم‌ترین حامی سیاسی و تسلیحاتی آن محسوب می‌شود.
با این حال، گزارش الجزیره نشان می‌دهد این حمایت در فضای سیاسی جدید آمریکا با پرسش‌های بیشتری مواجه شده است.
دانیل لوی، مشاور پیشین دولت اسرائیل، در گفت‌وگو با الجزیره معتقد است بخش‌هایی از ساختار سیاسی تل‌آویو هنوز عمق تغییر نگاه افکار عمومی آمریکا را درک نکرده‌اند.
او با اشاره به نقش اسرائیل در جنگ علیه ایران، از شکل‌گیری این برداشت در میان آمریکایی‌ها سخن می‌گوید که نتانیاهو توانسته دولت ترامپ را به درگیری پرهزینه دیگری در غرب آسیا بکشاند.
این برداشت برای تل‌آویو نگران‌کننده است؛ زیرا ممکن است حمایت از اسرائیل را از موضوعی مورد توافق دو حزب اصلی آمریکا، به مسئله‌ای مناقشه‌برانگیز در رقابت‌های داخلی واشنگتن تبدیل کند.
بازنده‌ای که هنوز می‌تواند بحران‌آفرینی کند
با وجود شکست انتخاباتی، نتانیاهو همچنان برای حفظ قدرت تلاش می‌کند. او نتایج انتخابات کنست را زیر سؤال برده و درباره افزایش آرای احزاب عربی ادعاهایی مطرح کرده است.
هم‌زمان، یائیر لاپید و دیگر چهره‌های مخالف، شکست جمهوری‌خواهان در آمریکا را شاهدی بر ناکارآمدی راهبرد نزدیکی بیش از اندازه نتانیاهو به ترامپ می‌دانند.
با این حال، دانیل لوی هشدار می‌دهد که تضعیف موقعیت نتانیاهو لزوماً به معنای کاهش خطر تشدید تنش با ایران نیست.
از نگاه او، نخست‌وزیر اسرائیل ممکن است همچنان تلاش کند با بهره‌گیری از روابط خود با ترامپ، ابتکار عمل منطقه‌ای را از طریق فشار نظامی دوباره به دست بگیرد.
این احتمال نشان می‌دهد شکست سیاسی دو متحد، الزاماً به تغییر فوری سیاست‌های جنگی آنان منجر نخواهد شد.
آینده روابط واشنگتن و تل‌آویو چه می‌شود؟
آلون پینکاس، دیپلمات پیشین اسرائیلی، معتقد است روابط آمریکا و اسرائیل به نقطه عطفی رسیده که پیامدهای آن هنوز به‌طور کامل روشن نیست.
او به اظهارات ترامپ درباره احتمال توقف کمک‌های مالی سالانه به اسرائیل اشاره می‌کند، اما یادآور می‌شود که مسئله اصلی تنها پول نیست؛ تل‌آویو به دسترسی مستمر به تسلیحات پیشرفته آمریکایی وابسته است.
در واقع، حتی اگر کمک مالی کاهش یابد، ادامه یا محدود شدن همکاری تسلیحاتی می‌تواند تأثیر مهم‌تری بر محاسبات امنیتی اسرائیل داشته باشد.
البته سخنان ترامپ هنوز به تصمیم اجرایی مشخصی تبدیل نشده و تغییر ترکیب کنگره نیز به معنای قطع خودکار حمایت‌های آمریکا از اسرائیل نیست.
آنچه امروز تغییر کرده، هزینه سیاسی این حمایت است. نتانیاهو دیگر نمی‌تواند نزدیکی به ترامپ را تضمینی برای تثبیت قدرت خود معرفی کند و ترامپ نیز با کنگره‌ای روبه‌روست که می‌تواند درباره هزینه‌های جنگ و حمایت از اسرائیل نظارت بیشتری اعمال کند.
از منظر ایران، پیام اصلی این تحولات آن است که پیامدهای جنگ به محاسبات داخلی آمریکا و اسرائیل بازگشته است. با این حال، مسیر آینده همچنان میان دو گزینه متفاوت قرار دارد: تشدید فشار نظامی یا حرکت به سمت توافقی برای کاهش تنش.
نتانیاهو روی حمایت ترامپ حساب کرده بود و ترامپ نیز انتظار داشت قدرت‌نمایی در منطقه به تقویت جایگاه سیاسی‌اش کمک کند؛ اما نتیجه انتخابات نشان داد هزینه جنگ می‌تواند از میدان نبرد فراتر برود و حتی نزدیک‌ترین متحدان را پای صندوق رأی با چالش مواجه کند.
انتهای پیام/