توسعه کشت مکانیزه زعفران در دانشگاه آزاد ابهر/ افزایش دوبرابری سطح زیرکشت در دستور کار
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر در ادامه فعالیت‌های مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی خود، طرح توسعه سطح زیرکشت زعفران را با استفاده از ظرفیت تکثیر پیاز‌های مزرعه مادری اجرا کرد. در این طرح، پیاز‌های تولیدشده طی سال‌های گذشته از زمین خارج، جداسازی و برای کشت در زمین جدید آماده شدند.
مزرعه مادری زعفران این واحد دانشگاهی در سال ۱۳۹۷ و در زمینی به مساحت سه‌هزار و ۲۰۰ مترمربع، با هدف ترویج تغییر الگوی کشت در منطقه احداث شد. بنا بر اعلام مسئولان مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی واحد ابهر، این مزرعه طی هفت سال گذشته هر سال محصول زعفران تولید کرده و محصول برداشت‌شده نیز به بازار عرضه شده است.
توسعه سطح زیرکشت با استفاده از ظرفیت مزرعه مادری
با گذشت هفت سال از کشت اولیه، دانشگاه آزاد ابهر برای تداوم چرخه تولید و استفاده از ظرفیت تکثیر پیاز زعفران، عملیات خارج کردن پیاز‌های مادری و پیازچه‌های تکثیرشده، جداسازی و آماده‌سازی آنها را انجام داد. در همین راستا، زمینی به مساحت پنج‌هزار مترمربع در مجاورت مزرعه قبلی برای توسعه کشت در نظر گرفته شد و عملیات آماده‌سازی و خاک‌ورزی آن به پایان رسید.
کامران اکبری نوقابی، رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، درباره جزئیات اجرای این طرح گفت: در مجموع حدود سه‌هزار و ۱۰۰ کیلوگرم پیاز زعفران از مزرعه مادری استخراج شده است؛ در حالی که میزان پیاز مادری اولیه کاشته‌شده در سال ۱۳۹۷ حدود دوهزار و ۷۰۰ کیلوگرم بوده است.
به گفته وی، به دلیل غیرتخصصی بودن دستگاه برداشت مورد استفاده، حدود هزار و ۵۰۰ کیلوگرم پیاز نیز در زمین مادری باقی مانده که قرار است پس از گل‌گیری امسال از زمین خارج و بازکشت شود.
ورود تجهیزات تخصصی به فرایند کشت زعفران
یکی از بخش‌های مهم این طرح، استفاده از تجهیزات مکانیزه برای استخراج و کشت پیاز زعفران بود. برای خارج کردن پیاز‌ها از خاک، دستگاه برداشت سیب‌زمینی متناسب با شرایط مزرعه و با هدف استخراج پیاز زعفران اصلاح شد. پس از برداشت نیز پیاز‌ها با نیروی کارگری جداسازی و آماده‌سازی شدند؛ فرایندی که در اصطلاح کشاورزی «نقره کردن» نامیده می‌شود.
در مرحله بعد، پیازچه‌های آماده‌شده با استفاده از دستگاه ردیف‌کار تخصصی زعفران که از همدان به واحد ابهر منتقل شده بود، در زمین جدید کشت شدند.
اکبری نوقابی با اشاره به اجرای این عملیات اظهار کرد که کشت مکانیزه پیاز زعفران با استفاده از ردیف‌کار تخصصی برای نخستین‌بار در استان زنجان انجام شده است؛ اقدامی که می‌تواند زمینه استفاده بیشتر از روش‌های مکانیزه در کشت این محصول را فراهم کند.
زعفران؛ محصولی کم‌آب‌بر در تغییر الگوی کشت
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، احیای چرخه تولید زعفران، افزایش سطح زیرکشت، توسعه تولید زعفران ارگانیک، بهره‌گیری از ظرفیت‌های پژوهشی و تولیدی دانشگاه و کمک به تغییر الگوی کشت در منطقه را از اهداف اجرای این طرح برشمرد.
زعفران به‌عنوان محصولی کم‌آب‌بر، در برنامه‌های تغییر الگوی کشت و استفاده بهینه از منابع آب مورد توجه قرار می‌گیرد. توسعه این محصول در اراضی دانشگاهی، در کنار ظرفیت تولیدی، امکان پیوند فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی با فرایند‌های عملی کشاورزی را نیز فراهم می‌کند.
با پایان عملیات بازکشت، ظرفیت تازه‌ای برای ادامه فعالیت‌های علمی، پژوهشی، آموزشی و تولیدی در حوزه زعفران در واحد ابهر ایجاد شده است. استمرار این فعالیت‌ها می‌تواند زمینه تقویت نقش مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی دانشگاه در آموزش و پژوهش‌های مرتبط با کشت این محصول را فراهم کند.
از مزرعه تحقیقاتی تا توسعه تولید
تجربه هفت‌ساله مزرعه مادری زعفران دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر نشان می‌دهد که اراضی دانشگاهی می‌توانند علاوه بر کارکرد آموزشی و تحقیقاتی، در چرخه تولید نیز مورد استفاده قرار گیرند. تکثیر پیاز زعفران، انتقال آن به زمین جدید و به‌کارگیری تجهیزات تخصصی، اجزای اصلی این طرح برای توسعه سطح زیرکشت بوده‌اند.
با این حال، ارزیابی میزان موفقیت و پایداری اقتصادی و محیط‌زیستی طرح، به انتشار داده‌هایی درباره میزان برداشت محصول، بهره‌وری آب، هزینه‌های مکانیزاسیون و درآمد حاصل از تولید نیاز دارد؛ اطلاعاتی که می‌تواند تصویر دقیق‌تری از دستاورد‌های این تجربه دانشگاهی ارائه کند.
انتهای پیام/