راهبری هوشمندانه و تمرکز بر محتوای ملموس، کلید موفقیت مسابقات قرآن و عترت/ وقتی پژوهش و قرآن با هم هم‌مسیر می‌شوند
به گزارش خبرگزاری آنا، مراسم افتتاحیه داوری بخش پژوهشی سی‌امین دوره مسابقات قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد.
افتتاحیه داوری بخش پژوهشی سی‌امین دوره مسابقات قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی به میزبانی دبیرخانه دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس در واحد شیراز برگزار شد.
این مراسم با حضور حجت‌الاسلام میرمجید سیدقریشی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی، علیرضا زارع شهرآبادی مدیرکل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی، محمدرضا قائدی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس، حجت‌الاسلام عابدی رئیس دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس، حجت‌الاسلام سجاد نیکخو مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان فارس جمعی از مسئولان استانی، استادان، مدیران و مهمانان برگزار شد.
علیرضا زارع شهرآبادی در جلسه داوری پژوهشی مسابقات قرآن و عترت در دانشگاه آزاد اسلامی شیراز گفت: خوشبختانه، دانشگاه آزاد شیراز میزبان خوبی در این زمینه بوده است و هم در سال گذشته و هم در سال جاری، اتفاقات ارزشمندی رقم خورد و امیدواریم این روند با قوت بیشتری ادامه پیدا کند.
اهمیت بخش پژوهشی؛ نگاهی فراتر از ارتقای علمی
وی افزود: بخش پژوهشی از منظرهای مختلف اهمیت فراوانی دارد.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی مقدمه‌ای کوتاه درباره جایگاه پژوهش در منظومه معرفتی اسلام به شرح ذیل بیان کرد.
زارع شهرآبادی متذکر شد که امام رضا علیه‌السلام در حدیثی می‌فرمایند: «لَیْسَ الْعِبَادَةُ کَثْرَةَ الصَّلَاةِ وَالصَّوْمِ، إِنَّمَا الْعِبَادَةُ التَّفَکُّرُ فِی أَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ.» مضمون این روایت آن است که عبادت صرفاً به فراوانی نماز و روزه نیست، بلکه تفکر و اندیشیدن در امر خداوند متعال نیز از جایگاه والایی در حقیقت عبادت برخوردار است.
وی تبیین کرد: اگر به منظومه معرفتی اسلام نگاه کنیم، درمی‌یابیم که پژوهش نباید صرفاً وسیله‌ای برای ارتقای مرتبه علمی، افزایش امتیازات دانشگاهی یا کسب رتبه‌های علمی باشد. البته این موارد ارزشمند هستند، اما حقیقت پژوهش در نگاه اسلامی، بسیار فراتر از این اهداف است.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی تصریح کرد: پژوهش مسیری برای رسیدن به حقیقت، شناخت عمیق‌تر جهان و انسان و حرکت در مسیر تعالی است. پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز تحول انسان و جامعه باشد؛ به‌ویژه اگر با تفکر، تعهد و مسئولیت‌پذیری همراه شود و در همین چارچوب، می‌توان به دیدگاه رهبر شهیدمان در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» اشاره کرد؛ جایی که اسلام را باید در مسیر انسان‌سازی و پرورش انسان در نظر گرفت. اگر پژوهش را نیز در همین چارچوب و با نگاه به حقیقت، تعالی و انسان‌سازی دنبال کنیم، می‌توانیم در محیط دانشگاه اتفاقات بسیار ارزشمندی رقم بزنیم.
زارع شهرآبادی مطرح کرد: اگر پژوهش را صرفاً یک فعالیت اداری یا ابزاری برای ارتقای علمی تلقی نکنیم، بلکه آن را فرصتی برای تفکر، کشف حقیقت و رشد انسان بدانیم، آثار و برکات آن به‌مراتب گسترده‌تر خواهد شد.
جایگاه مسابقات قرآن و عترت و دستاوردهای امسال
وی خاطرنشان کرد: از همین منظر، امسال دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز میزبان یکی از بخش‌های مهم سی‌امین دوره مسابقات قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی است.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی تشریح کرد: همان‌طور که دوستان نیز اشاره کردند، این مسابقات از رویدادهای باسابقه قرآنی در مجموعه آموزش عالی کشور به شمار می‌رود. این رویداد در مجموع حدود چهار دهه سابقه دارد و امسال نیز سی‌امین دوره آن در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می‌شود و با راهبری‌های ارزشمند استاد بزرگوار، حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌آقای قریشی، امسال به‌جای آنکه تنها یک استان درگیر برگزاری این رویداد باشد، هفت استان در بخش‌های مختلف آن مشارکت کردند.
وی یادآور شد: یکی از نکات قابل توجه، شیوه راهبری و پیگیری امور از سوی حاج‌آقای قریشی بود. پس از آنکه تقسیم‌بندی بخش‌ها انجام شد، در جلساتی که با دبیرخانه‌های استانها داشتیم، ایشان شخصاً حضور پیدا کردند و درباره هر بخش، نکات و پیشنهادهای مشخصی ارائه دادند.
زارع شهرآبادی عنوان کرد که به‌عنوان مثال، درباره افزایش مشارکت مخاطبان، جذب افراد بیشتر و ارتقای کیفیت برگزاری مسابقات، توصیه‌های کاربردی و دقیقی مطرح کردند. این موضوع نشان می‌داد که ایشان صرفاً به واگذاری مسئولیت‌ها اکتفا نمی‌کنند، بلکه با استفاده از تجربه خود، فرایند اجرا را نیز به‌صورت مستمر راهبری و پیگیری می‌کنند. این حضور موثر امسال در چند حوزه، از جمله جذب مخاطبان، هدایت برنامه ها و ارتقای کیفیت برگزاری مسابقات به ما کمک کرد.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی افزود: برای نمونه، درباره بخش رسانه‌ای مسابقات، پیشنهاد شد که میزان جوایز افزایش پیدا کند؛ زیرا لازم است برای فعالیت‌های رسانه‌ای، متناسب با ظرفیت و تأثیرگذاری آن‌ها، مشوق‌های مناسبی در نظر گرفته شود. نمی‌توان بدون توجه به تفاوت ماهیت و ظرفیت بخش‌های مختلف، برای همه آن‌ها الزاماً رویکرد یکسانی در نظر گرفت.
وی افزود: در حوزه محتوایی نیز تلاش شد موضوعات مهم و مورد نیاز جامعه، با دقت بیشتری در مسابقات مورد توجه قرار گیرند؛ موضوعاتی مانند جهاد، صبر، استقامت، شناخت صهیونیسم و استکبارستیزی. این جهت‌گیری‌ها کمک می‌کند مسابقات قرآن و عترت، علاوه بر جنبه رقابتی، از نظر محتوایی نیز با مسائل و نیازهای جامعه ارتباط برقرار کند.
زارع شهرآبادی مطرح کرد: همچنین توجه به مشوق‌ها و جوایز، به‌ویژه در بخش‌هایی که ظرفیت بیشتری برای جذب مخاطب و ایجاد انگیزه دارند، از جمله اقداماتی بود که می‌تواند به ارتقای کیفیت و اثربخشی مسابقات کمک کند.
وی تبیین کرد: خوشبختانه، با برنامه‌ریزی انجام‌شده، تدوین آیین‌نامه و مشارکت استانها، امسال توانستیم به آمار قابل توجهی از مشارکت‌کنندگان دست پیدا کنیم.
زارع شهرآبادی گفت: براساس آمار ارائه‌شده، ۱۱۶ هزار نفر در این دوره از مسابقات مشارکت داشته‌اند. نکته مهم آن است که این افزایش مشارکت در شرایطی اتفاق افتاد که کشور در فضای جنگی قرار داشت.
وی تشریح کرد که در همین زمینه، لازم است به یک نکته درباره نحوه توصیف شرایط کشور اشاره کنم. در برخی اظهارنظرها از تعابیری مانند «جنگ دوازده‌روزه» یا «جنگ چهل‌روزه» استفاده می‌شود؛ درحالی‌که در تحلیل‌های مطرح‌شده در جلسات، بر ضرورت توجه به گستره زمانی و ابعاد مختلف این تقابل تأکید شده است. بنابراین، برای بیان دقیق این موضوع، باید به مستندات و چارچوب زمانی مورد استناد توجه کنیم.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: نکته اصلی در اینجا آن است که مسابقات در شرایط دشوار کشور برگزار شد، اما نه‌تنها میزان مشارکت کاهش پیدا نکرد، بلکه بنا بر آمار اعلام‌شده، تعداد شرکت‌کنندگان نسبت به سال گذشته حدود ده تا بیست هزار نفر افزایش یافت. این دستاورد، در کنار ارتقای کیفیت برنامه‌ها و مشارکت هفت استان، نشان‌دهنده ظرفیت ارزشمند مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی و تلاش همکاران در بخش‌های مختلف است.
زارع شهرآبادی مطرح کرد که اکنون اجازه می‌خواهم در بخش پایانی سخنانم، سه درخواست مشخص را مطرح کنم. درخواست نخست: مستندسازی و ارائه گزارش جامع از دستاوردها و نخستین درخواست بنده، تهیه گزارشی جامع، دقیق و شایسته از اقدامات و دستاوردهای امسال است.
وی متذکر شد که رهبر شهیدمان در بیانیه گام دوم انقلاب، خطاب به مسئولان، بر اهمیت امیدآفرینی و ضرورت توجه به ظرفیت‌های پیشرفت تأکید کرده‌اند. یکی از موضوعات مهم در این زمینه، توانایی ارائه گزارش روشن، مستند و اثربخش از اقدامات انجام‌شده است.
وی اضافه کرد: البته گزارش خوب به معنای ارائه آمار صوری یا بزرگ‌نمایی عملکرد نیست؛ بلکه منظور، ارائه گزارشی مستند و دقیق است که بتواند اقدامات انجام‌شده، نتایج به‌دست‌آمده، ظرفیت‌های موجود و زمینه‌های پیشرفت آینده را به‌خوبی نشان دهد.
وی عنوان کرد: امیدآفرینی زمانی تحقق پیدا می‌کند که جامعه بتواند نتایج واقعی تلاش‌ها و پیشرفت‌ها را مشاهده کند. هنگامی که دستاوردهای ارزشمند به‌درستی تبیین شوند، زمینه برای افزایش اعتماد، تقویت انگیزه و حرکت مؤثرتر در مسیر پیشرفت فراهم خواهد شد.
زارع شهرآبادی گفت: در همین چارچوب، پیشنهاد می‌کنم مجموعه اقدامات و دستاوردهای بخش پژوهشی، در قالب گزارشی جامع، مستند و از نظر محتوایی و بصری شایسته، تهیه شود.
این گزارش می‌تواند هم به هیئت‌رئیسه محترم دانشگاه ارائه شود و هم در اختیار سایر مجموعه‌های مرتبط قرار گیرد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه در این مسابقات، هشت دستگاه آموزش عالی مشارکت دارند.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: بنابراین، لازم است دستاوردهای این دوره به شکلی منظم و حرفه‌ای ثبت و ارائه شوند تا علاوه بر انعکاس فعالیت‌های انجام‌شده، زمینه بهره‌برداری از تجربه‌های موفق برای دوره‌های آینده نیز فراهم شود.
زارع شهرآبادی افزود: درخواست دوم من توجه ویژه به انتخاب داوران و معرفی شایسته نمایندگان دانشگاه است و خطاب به داوران این جشنواره می‌گویم که داوری، به‌ویژه در حوزه قرآن و عترت، مسئولیتی حساس و دشوار است و به دقت، تخصص، انصاف و عدالت نیاز دارد. امیدوارم همه مراحل داوری با رعایت کامل معیارهای تخصصی و بر مدار انصاف و عدالت انجام شود. در عین‌حال، نکته‌ای وجود دارد که لازم است مورد توجه ویژه قرار گیرد.
وی همچنین گفت: مسابقات قرآن و عترت در دانشگاه آزاد اسلامی، صرفا به برگزاری یک رویداد داخلی و معرفی چند نفر به عنوان برگزیده محدود نمیشود و برگزیدگاناین مرحله قرار است در جشنواره حضور پیدا کنند و در رقابت با نمایندگان سایر دستگاه‌های آموزش عالی کشور، توانمندی‌های خود را به نمایش بگذارند. به بیان دیگر، افرادی که در این مرحله انتخاب می‌شوند، در مرحله بعد سفیران دانشگاه آزاد اسلامی در عرصه ملی خواهند بود.
زارع شهرآبادی تشریح کرد: ازاین‌رو، ضروری است انتخاب افراد با دقت و ریزبینی کافی و بر اساس معیارهای روشن، تخصصی و منصفانه انجام شود؛ به‌گونه‌ای که نمایندگان دانشگاه بتوانند با آمادگی و توانمندی لازم در مرحله ملی حضور یابند و از ظرفیت‌های علمی و قرآنی دانشگاه آزاد اسلامی به شایستگی نمایندگی کنند.
وی خاطرنشان کرد: هدف این نیست که صرفاً افرادی را به مرحله بعد معرفی کنیم؛ بلکه باید تلاش کنیم شایسته‌ترین افراد، متناسب با ضوابط و معیارهای مسابقات، انتخاب شوند تا زمینه موفقیت آن‌ها در مرحله ملی فراهم شود.
کشف، هدایت و حمایت از استعدادهای پژوهشی
وی متذکر شد: اما سومین درخواست بنده، از نظر شخصی، از اهمیت بیشتری برخوردار است و نباید جشنواره را صرفاً برای برگزاری یک رویداد و معرفی چند برگزیده برگزار کنیم. هدف اصلی باید کشف استعدادها، شناسایی ظرفیت‌های علمی و فراهم کردن زمینه رشد و شکوفایی افراد مستعد باشد.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی گفت: اگر فردی در جریان این مسابقات، توانایی و استعداد ویژه‌ای از خود نشان می‌دهد، مسئولیت ما با اعلام نتیجه و معرفی او به‌عنوان برگزیده پایان نمی‌یابد. اتفاقاً از همین نقطه، مسئولیت مهم‌تری آغاز می‌شود: اینکه برای هدایت، حمایت و پرورش استعداد او چه برنامه‌ای داریم؟
زارع شهرآبادی یادآور شد که همین دلیل، درخواست مشخص بنده این است که دبیرخانه تخصصی پژوهشی، که امسال مسئولیت آن در استان فارس قرار داشته است، این موضوع را به‌عنوان یکی از مأموریت‌های اصلی خود دنبال کند.
وی در پیشنهاد خود اضافه کرد: در مراسم اختتامیه، که ان‌شاءالله طی هفته‌های آینده با مشارکت هر هفت بخش برگزار خواهد شد، دبیرخانه تخصصی پژوهشی مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملیاتی خود را برای هدایت و حمایت از برگزیدگان و استعدادهای شناسایی‌شده ارائه کند.
برای مثال، دبیرخانه می‌تواند ده پیشنهاد مشخص و کاربردی در این زمینه تدوین کند؛ پیشنهادهایی که صرفاً در حد توصیه باقی نمانند، بلکه مسیر اجرای آن‌ها نیز تا حد امکان روشن باشد. در بخش پژوهشی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند کتاب و مقاله، باید مشخص شود که پس از شناسایی افراد مستعد، چه اقداماتی می‌توان برای حمایت از آن‌ها انجام داد.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی گفت: ممکن است بخشی از این افراد به حمایت مستقیم دانشگاه نیاز داشته باشند. در این صورت، می‌توان سازوکاری تعریف کرد تا دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس، در حدود ظرفیت‌ها و امکانات خود، هدایت و حمایت از تعدادی از این استعدادها را بر عهده بگیرد.
وی اضافه کرد که در مقابل، ممکن است برخی از طرح‌ها و آثار پژوهشی به حمایت تخصصی مجموعه‌های دیگری نیاز داشته باشند؛ برای مثال، لازم باشد یک مقاله در مسیر انتشار در مجله علمی مناسب قرار گیرد، یک اثر پژوهشی به نهاد تخصصی مرتبط معرفی شود یا برای تأمین منابع و امکانات مورد نیاز آن، سازوکار مشخصی در نظر گرفته شود.
وی افزود: در چنین مواردی، دبیرخانه می‌تواند پیشنهادهای لازم را به ستاد مرکزی و مجموعه‌های مسئول ارائه کند تا زمینه حمایت مؤثر از این افراد و آثار فراهم شود.
مدیرکل فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی افزود: بنابراین، انتظار می‌رود دبیرخانه تخصصی پژوهشی صرفاً به برگزاری مسابقه، ارزیابی آثار و معرفی برگزیدگان اکتفا نکند، بلکه برای مرحله پس از مسابقات نیز برنامه داشته باشد.
وی تصریح کرد: به بیان روشن‌تر، کشف استعداد، بدون هدایت و حمایت، نمی‌تواند به نتیجه مطلوب برسد. ما باید بتوانیم استعدادهایی را که در این رویداد شناسایی می‌شوند، در مسیر رشد علمی و پژوهشی قرار دهیم و کمک کنیم توانمندی‌های آن‌ها به آثار و دستاوردهای ارزشمند تبدیل شود، امیدوارم به برکت قرآن کریم و با همت و همراهی همه عزیزان، این دوره از مسابقات نیز زمینه‌ساز اتفاقات ارزشمندتری در حوزه فعالیت‌های قرآنی و پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی باشد.
انتهای پیام/