بانک جهانی هشدار داد: شوک همزمان انرژی و مواد غذایی در راه است / نفت ۹۲ دلاری و خطر تورم جهانی
بر پایه این گزارش، هرچند انتظار می‌رود میانگین قیمت کامودیتی‌ها در سال آینده هفت درصد کاهش یابد، اما تداوم شوک‌های ساختاری از جمله پیش‌بینی وقوع پدیده آب‌وهوایی «اِل‌نینو» با شدیدترین اثرات از سال ۱۹۵۰ تاکنون می‌تواند قیمت مواد غذایی را بالا نگه داشته و خطر تشدید تورم و اتخاذ سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه‌تر را تقویت کند.
بانک جهانی با اشاره به افت شدید ذخایر جهانی نفت در پی تحولات خاورمیانه، پیش‌بینی کرد که عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۲ درصد کاهش یابد؛ افتی که صرف‌نظر از رکود سال ۲۰۲۰، بزرگ‌ترین کاهش در چهار دهه گذشته خواهد بود.
رشد ۳۲ درصدی قیمت انرژی و نفت ۹۲ دلاری
گزارش حاکی از آن است که قیمت جهانی انرژی در سال جاری میلادی با جهشی ۳۲ درصدی، به بالاترین سطح خود از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ رسیده است.
به‌رغم پیش‌بینی کاهش ۲.۵ درصدی تقاضای نفت در سال جاری (که پس از شوک‌های ۲۰۲۰ و ۱۹۸۰، سومین افت بزرگ تاریخ ثبت‌شده به شمار می‌رود)، قیمت نفت برنت به دلیل افت تولید همچنان بالا مانده و پیش‌بینی می‌شود میانگین آن در سال جاری به ۹۲ دلار در هر بشکه برسد. این نهاد هشدار داد که در صورت تشدید درگیری‌های خاورمیانه و تداوم آسیب به زیرساخت‌های نفتی روسیه، چشم‌انداز بازار انرژی وخیم‌تر خواهد شد.
هشدار نسبت به بحران غذایی مشابه دهه ۲۰۱۰
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۶ اندکی بیش از ۱۰ درصد و در سال ۲۰۲۷ بیش از هفت درصد دیگر رشد خواهد کرد تا در مجموع طی این دو سال افزایشی حدود ۱۸ درصدی را ثبت کند؛ روندی که اختلال در ارسال غلات از دریای سیاه ناشی از جنگ اوکراین از محرک‌های اصلی آن است.
همچنین، در سناریویی ناخوشایند، هم‌افزایی پدیده ال‌نینو، اختلالات لجستیکی غلات، تنش‌های خاورمیانه و آسیب به زیرساخت‌های نفتی روسیه می‌تواند قیمت مواد غذایی را تا ۱۲ درصد بالاتر از پیش‌بینی‌های فعلی براند. بانک جهانی هشدار داد این سناریو می‌تواند به بحرانی مشابه اوایل دهه ۲۰۱۰ منجر شود که بیش از ۴۰ میلیون نفر را به ورطه فقر شدید کشاند.
افزون بر این، قیمت کود‌های شیمیایی نیز تحت تأثیر جهش نرخ اوره در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴ درصد افزایش می‌یابد، پیش از آنکه در سال ۲۰۲۷ به سطح سال ۲۰۲۵ بازگردد.
رکوردشکنی فلزات اساسی و گرانبها
بانک جهانی در ادامه پیش‌بینی کرد قیمت فلزات در سال ۲۰۲۶ با جهشی ۲۵ درصدی به رکوردی تازه دست یابد. تقاضای قوی ناشی از سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، خودرو‌های برقی و مراکز داده، در کنار اختلالات عرضه، قیمت آلومینیوم، مس و قلع را جابه‌جا خواهد کرد.
همزمان، به گفته تحلیلگران این نهاد، قیمت فلزات گرانبها نیز در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن در سایه ابهامات ژئوپلیتیکی، جهشی ۴۰ درصدی را تجربه خواهد کرد که البته این روند در سال ۲۰۲۷ تعدیل خواهد شد.
موضع مقامات ارشد بانک جهانی
«آیهان کوز»، معاون اقتصاددان ارشد بانک جهانی، در این باره وی گفت: بازار‌های کامودیتی به‌طور همزمان با چند شوک بزرگ روبه‌رو شده‌اند. افزایش هزینه‌های انرژی و اختلالات تجاری، قیمت طیف گسترده‌ای از کالا‌ها را بالا می‌برد و خطر تشدید تورم، ناامنی غذایی و تضعیف رشد اقتصادی را افزایش می‌دهد.
وی افزود: اقتصاد جهانی در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری در برابر شوک‌های عرضه آسیب‌پذیر است.
این گزارش دو روز پیش از نشست وزیران خارجه ۲۰ اقتصاد بزرگ جهان (G۲۰) در آتلانتای جورجیا منتشر شد؛ نشستی که بررسی تحولات خاورمیانه و جنگ اوکراین در دستور کار آن قرار دارد. طبق آمار‌های بانک جهانی، این نهاد تاکنون ۸.۷ میلیارد دلار وام کم‌بهره و بسته حمایتی به ۲۵ کشور آسیب‌دیده از جنگ خاورمیانه اختصاص داده است.
انتهای پیام/