هوش مصنوعی زمان تشخیص بیماری‌ها را کاهش می‌دهد/ ضرورت حمایت واقعی از شرکت‌های دانش‌بنیان در پزشکی

امیر شکری، جراح عروق و معاون پژوهشی بیمارستان سینا، در گفت‌وگو با خبرنگار گروه جامعه آنا، با اشاره به ضرورت استفاده از هوش مصنوعی در حوزه پزشکی اظهار کرد: در کنگره‌های بین‌المللی شاهد پیشرفت قابل‌توجه کشور‌های دیگر در استفاده از هوش مصنوعی بوده‌ایم و این فناوری در بخش‌های مختلف پزشکی به کار گرفته می‌شود. بنابراین، ما نیز باید برای بهره‌گیری از این ظرفیت در نظام سلامت برنامه‌ریزی کنیم.

وی افزود: یکی از زمینه‌های مهم استفاده از هوش مصنوعی، بررسی تصاویر پزشکی از جمله ماموگرافی است. در برخی مراکز خارج از کشور، این فناوری با دقت بالایی تصاویر را بررسی می‌کند و نتیجه اولیه را در مدت کوتاهی در اختیار پزشک قرار می‌دهد تا پزشک آن را ارزیابی و تأیید کند.

معاون پژوهشی بیمارستان سینا تأکید کرد: هوش مصنوعی به معنای حذف پزشک نیست، بلکه ابزاری برای کمک به پزشک است تا دقت و سرعت تشخیص افزایش پیدا کند. امیدواریم این روند در کشور نیز توسعه یابد.

کمک هوش مصنوعی به تشخیص خطر در بیماران عروقی

شکری با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در بررسی سی‌تی‌آنژیوگرافی گفت: در برخی بیماران، میزان تنگی عروق به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری درباره ضرورت جراحی کافی نیست. برای مثال، ممکن است بیماری با تنگی حدود ۴۵ درصد عروق، بر اساس معیار‌های متداول و مقالات علمی، در گروه نیازمند جراحی قرار نگیرد، اما برخی از این بیماران با عوارضی مانند سکته مغزی مواجه شوند.

وی ادامه داد: در بررسی‌های انجام‌شده با کمک هوش مصنوعی مشخص شد که برخی تفاوت‌های ظریف در ویژگی‌های پلاک‌های عروقی با چشم انسان به‌راحتی قابل تشخیص نیست، اما هوش مصنوعی می‌تواند به شناسایی این تفاوت‌ها کمک کند. این موضوع ظرفیت مهمی برای ارزیابی دقیق‌تر خطر و پیشگیری از عوارض احتمالی در آینده دارد.

کاهش زمان تشخیص از چند هفته به چند روز

این جراح عروق با اشاره به نقش هوش مصنوعی در کوتاه شدن فرایند تشخیص بیماری‌ها اظهار کرد: در روند معمول تشخیص، ممکن است بیمار به تصویربرداری، آندوسکوپی یا کولونوسکوپی نیاز داشته باشد و پس از نمونه‌برداری نیز باید منتظر آماده شدن نتیجه پاتولوژی بماند. مجموع این مراحل می‌تواند زمان‌بر باشد و در برخی موارد دست‌کم دو هفته طول بکشد.

شکری افزود: در برخی سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، تصاویر حاصل از آندوسکوپی و کولونوسکوپی به‌صورت هم‌زمان بررسی می‌شوند و سامانه می‌تواند با دقت اعلام‌شده حدود ۹۶ درصد، به پزشک در تشخیص ویژگی‌های پولیپ و افتراق موارد مشکوک به سرطان از پولیپ‌های ساده کمک کند.

وی تأکید کرد: چنین ابزار‌هایی می‌توانند زمان بررسی را کاهش دهند و به پزشک کمک کنند سریع‌تر درباره مراحل بعدی تشخیص و درمان تصمیم بگیرد. البته نتیجه نهایی و تصمیم پزشکی باید با ارزیابی متخصص انجام شود.

حرکت به سمت حذف پرونده‌های کاغذی

معاون پژوهشی بیمارستان سینا یکی دیگر از ضرورت‌های تحول در نظام سلامت را حرکت به سمت پرونده الکترونیک و حذف کاغذبازی دانست و گفت: در بخش‌های درمانی، حجم زیادی از اطلاعات همچنان به‌صورت دستی و کاغذی ثبت می‌شود که هزینه و بار اضافی به نظام سلامت تحمیل می‌کند.

وی افزود: اگر اطلاعات مربوط به روند درمان بیمار به‌صورت یکپارچه و الکترونیکی ثبت شود، پزشکان می‌توانند به‌راحتی به سابقه اقدامات، نتایج آزمایش‌ها و مراحل درمان دسترسی داشته باشند. در چنین شرایطی، حتی اگر بیمار برای ادامه درمان به پزشک دیگری مراجعه کند، اطلاعات دقیق‌تری از روند درمان او در دسترس خواهد بود.

شکری با اشاره به تجربه کشور‌های پیشرفته در این زمینه اظهار امیدواری کرد که نظام سلامت کشور نیز بتواند با توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، از اطلاعات پزشکی به شکلی یکپارچه و کارآمد استفاده کند.

حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان؛ از شعار تا عمل

وی با اشاره به حضور شرکت‌های دانش‌بنیان در برنامه‌های مرتبط با هوش مصنوعی در سلامت گفت: بیش از ۱۵۰ شرکت در این رویداد‌ها و فرایند‌های مرتبط مشارکت داشتند؛ رقمی که حتی برای برگزارکنندگان نیز قابل توجه بود و نشان‌دهنده علاقه شرکت‌ها و جوانان به فعالیت در این حوزه است.

معاون پژوهشی بیمارستان سینا با تأکید بر ضرورت حمایت عملی از این مجموعه‌ها اظهار کرد: اگر قرار است جوانان و شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه هوش مصنوعی پیشرفت کنند، باید حمایت واقعی از آنها صورت بگیرد و این حمایت صرفاً در حد شعار و بیان نباشد.

شکری با اشاره به مجموع جوایز در نظر گرفته‌شده برای حدود ۱۵۰ شرکت گفت: کل مبلغ جوایز ۸۰۰ میلیون تومان است. با توجه به اینکه چهار رویداد در نظر گرفته شده و قرار است به تیم‌های برتر هر رویداد جایزه داده شود، مبالغی مانند ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیون تومان برای تیم‌های برگزیده، با توجه به شرایط اقتصادی و هزینه‌های توسعه فناوری، رقم قابل‌توجهی محسوب نمی‌شود.

وی افزود: برگزارکنندگان نیز با محدودیت‌هایی در زمینه حمایت مالی روبه‌رو هستند، اما برای توسعه این حوزه باید زمینه‌ای فراهم شود که شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند ایده‌های خود را به محصولات کاربردی تبدیل کنند.

تأمین زیرساخت‌های پردازشی برای توسعه هوش مصنوعی

شکری با قدردانی از حمایت‌های وزارت بهداشت در زمینه تأمین زیرساخت‌های موردنیاز گفت: با کمک‌های انجام‌شده در زمینه منابع پردازشی، از جمله واحد‌های پردازش گرافیکی (GPU)، امیدواریم بتوانیم مراحل بعدی برنامه‌ها را پیش ببریم.

وی ابراز امیدواری کرد که در صورت فراهم ماندن شرایط و تداوم حمایت‌ها، در اردیبهشت‌ماه سال آینده دستاورد‌های بیشتری در این زمینه ارائه شود.

معاون پژوهشی بیمارستان سینا در پایان تأکید کرد که توسعه هوش مصنوعی در پزشکی به همکاری میان دانشگاه‌ها، مراکز درمانی، وزارت بهداشت و شرکت‌های دانش‌بنیان نیاز دارد تا این فناوری بتواند در نهایت به افزایش کیفیت خدمات، تشخیص سریع‌تر بیماری‌ها و بهبود روند درمان بیماران کمک کند.