حمیدی‌فر: مدارس سما به سمت آموزش ترکیبی و توسعه مهارت‌های فناورانه دانش‌آموزان حرکت می‌کنند + فیلم
فاطمه حمیدی‌فر، معاون امور تحول و تعالی مدارس سما، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا، با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزش مدارس پس از همه‌گیری کرونا و تجربه شرایط خاص ناشی از جنگ رمضان اظهار کرد: پس از کرونا، افت کیفیت آموزشی در مدارس و میان دانش‌آموزان به‌صورت جدی قابل مشاهده بود. همچنین با توجه به شرایط ایجادشده پس از جنگ رمضان و محدودیت حضور دانش‌آموزان در مدارس، مجموعه مدارس سما برنامه‌هایی را برای تحول در نظام آموزشی خود طراحی و اجرا کرده است.
وی افزود: یکی از محورهای اصلی این تحولات، حرکت به سمت مدارس فناورانه با رویکرد اجتماعی است؛ به این معنا که استفاده از فناوری‌های نوین باید در کنار گسترش بسترهای آموزش و تربیت خارج از فضای فیزیکی مدرسه قرار گیرد و کلاس درس تنها محل تحقق فرایند یادگیری نباشد.
طراحی الگوهای آموزش ترکیبی متناسب با شرایط مختلف
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما با بیان اینکه برای تحقق این رویکرد، سناریوهای متفاوتی برای شرایط مختلف فعالیت مدارس در نظر گرفته شده است، گفت: الگوهای آموزش ترکیبی متناسب با سه وضعیت حضور کامل دانش‌آموزان در مدارس، حضور نیمه‌حضوری و آموزش کاملاً مجازی طراحی شده است تا در هر شرایطی، امکان استمرار فرایند آموزش و تربیت فراهم باشد.
حمیدی‌فر با اشاره به اجرای این برنامه در استان هرمزگان بیان کرد: با توجه به شرایط اضطراری این استان و محدودیت حضور دانش‌آموزان در مدارس، هرمزگان به‌عنوان پایلوت اجرای کامل برنامه آموزش ترکیبی انتخاب شده است.
وی ادامه داد: در این الگو، آموزش دروس رسمی آموزش‌وپرورش از طریق سامانه‌های مجازی و کلاس‌های آنلاین دنبال می‌شود. همچنین با استفاده از محتوای آموزشی آفلاین تولیدشده، استمرار یادگیری دانش‌آموزان در خارج از زمان برگزاری کلاس‌های آنلاین امکان‌پذیر خواهد بود. در این فرایند، معلمان مدرسه نقش هدایتگر و تسهیلگر را بر عهده دارند و به دانش‌آموزان برای ادامه مسیر یادگیری کمک می‌کنند.
حمیدی‌فر با تأکید بر اهمیت بُعد اجتماعی آموزش ترکیبی خاطرنشان کرد: در کنار آموزش‌های مجازی، پیش‌بینی شده است که با جلب رضایت والدین، امکان برگزاری جلسات رفع اشکال، آزمون‌ها و آزمونک‌های دانش‌آموزی در فضاهایی مانند سراهای نوآوری، مساجد، دانشگاه‌ها و دیگر مکان‌های مناسب فراهم شود. حضور والدین در این فرایند نیز می‌تواند به تقویت ارتباط میان مدرسه، خانواده و محیط اجتماعی کمک کند.
تجهیز مدارس به زیرساخت‌های فناورانه؛ پیش‌نیاز آموزش ترکیبی
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما با اشاره به تفاوت میان مدارس فناورانه و الگوی عمومی آموزش ترکیبی تصریح کرد: مدارس فناورانه به‌طور تخصصی بر حوزه‌هایی مانند رباتیک، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین تمرکز دارند و دانش‌آموزان این مدارس برای حضور در رویدادها و المپیادهای فناورانه آماده می‌شوند؛ اما برخورداری از زیرساخت‌ها و تجهیزات لازم برای اجرای آموزش ترکیبی، ضرورتی است که باید در همه مدارس سما مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در همین راستا، تابستان امسال الزامات مربوط به تأمین تجهیزات فناورانه برای مدارس ابلاغ شده است تا هر مدرسه بتواند متناسب با نیازهای خود، زیرساخت‌های لازم را برای تحقق برنامه‌های آموزشی و اجرای الگوی آموزش ترکیبی فراهم کند.
حمیدی‌فر ادامه داد: برنامه‌ریزی برای برگزاری المپیادها و رویدادهای فناورانه نیز در دستور کار قرار دارد. این رویدادها ابتدا در سطح مدارس به‌صورت ملی دنبال می‌شوند و سپس زمینه حضور دانش‌آموزان در رقابت‌های ملی و بین‌المللی فراهم خواهد شد.
آمادگی دانش‌آموزان سما برای حضور در ارزیابی‌های بین‌المللی
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت سنجش میزان به‌کارگیری دانش در میان دانش‌آموزان گفت: یکی از اهداف برنامه‌های تحولی مدارس سما، ارتقای توانمندی دانش‌آموزان در استفاده از آموخته‌های خود و آماده‌سازی آنان برای حضور در رویدادهای بین‌المللی است.
وی با اشاره به ارزیابی‌های بین‌المللی تیمز (TIMSS) و پرلز (PIRLS) بیان کرد: این ارزیابی‌ها با رویکردی متفاوت از المپیادهای علمی، سطح یادگیری و توانایی دانش‌آموزان را در مقیاس گسترده بررسی می‌کنند. درحالی‌که المپیادها معمولاً بر دانش‌آموزان منتخب و آموزش‌های تخصصی متمرکز هستند، ارزیابی‌های بین‌المللی تصویری از وضعیت یادگیری دانش‌آموزان در سطح نظام آموزشی ارائه می‌دهند.
حمیدی‌فر توضیح داد: پرلز به بررسی توانایی خواندن و درک مطلب دانش‌آموزان می‌پردازد و تیمز نیز حوزه‌هایی مانند ریاضیات و علوم را ارزیابی می‌کند. ازاین‌رو، برنامه‌ریزی برای ارتقای سطح دانش و مهارت‌های دانش‌آموزان باید به‌گونه‌ای باشد که آنان بتوانند آموخته‌های خود را در موقعیت‌های مختلف به کار بگیرند.
وی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این زمینه اظهار کرد: قرار است دوره‌های آموزشی لازم تدوین شود تا معلمان بتوانند دانش‌آموزان را در کلاس‌های درس هدایت و حمایت کنند و با استفاده از نمونه‌ها و مصادیق آموزشی مناسب، زمینه تقویت مهارت‌های موردنیاز آنان را فراهم آورند.
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما افزود: در تدوین و اجرای این برنامه‌ها، از تجربیات همکارانی که در زمینه آموزش و آمادگی برای ارزیابی‌های تیمز و پرلز فعالیت داشته‌اند نیز استفاده خواهد شد و پس از تکمیل برنامه‌ریزی‌ها، ابلاغیه مربوط به اجرای آن اعلام می‌شود.
راه‌اندازی باشگاه‌های هوش مصنوعی و علمی و فناوری در مدارس سما
حمیدی‌فر با اشاره به شتاب تحولات فناوری و هوش مصنوعی از ایجاد دو باشگاه تخصصی در مدارس سما خبر داد و گفت: باشگاه هوش مصنوعی و باشگاه علمی و فناوری با هدف توسعه توانمندی‌های دانش‌آموزان در این حوزه‌ها ایجاد شده‌اند و ابلاغ و پیگیری فرایند اجرایی آنها در استانها در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: هر یک از این باشگاه‌ها متناسب با مأموریت‌های خود، مهارت‌های موردنیاز دانش‌آموزان و امکاناتی که مدارس باید در اختیار آنان قرار دهند، فعالیت خواهند کرد. هدف این است که دانش‌آموزان بتوانند در محیطی متناسب با تحولات روز، توانایی‌های علمی و فناورانه خود را توسعه دهند و برای حضور در عرصه‌های رقابتی و نوآورانه آماده شوند.
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما با تأکید بر تغییر رویکرد این مدارس در سال‌های پیش‌رو خاطرنشان کرد: مدارس سما تاکنون تلاش کرده‌اند سطح مناسبی از خدمات آموزشی را در شهرها و استان‌های مختلف ارائه دهند؛ اما اکنون هدف‌گذاری فراتر از این سطح است و حضور مؤثر در رویدادهای بین‌المللی و کسب رتبه‌های برتر در این عرصه‌ها نیز دنبال می‌شود.
وی ادامه داد: تحقق این هدف مستلزم به‌روزرسانی مستمر برنامه‌های آموزشی، بهبود فضای کالبدی مدارس و ارتقای شایستگی‌های معلمان است. معلمان مدارس سما باید علاوه بر برخورداری از توانمندی‌های فردی و حرفه‌ای، از شایستگی‌های فناورانه و اخلاقی لازم نیز برخوردار باشند تا بتوانند سیاست‌های تحولی تدوین‌شده در سطح ستاد را در مدارس اجرا کنند.
بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه برای هدایت و حمایت از دانش‌آموزان
حمیدی‌فر در پاسخ به پرسشی درباره نحوه حمایت از دانش‌آموزان مستعد و پیوند ظرفیت‌های دانشگاهی با مدارس سما گفت: یکی از مزیت‌های رقابتی مدارس سما، برخورداری از پشتوانه دانشگاه آزاد اسلامی است که می‌تواند در شناسایی، هدایت و پرورش استعدادهای دانش‌آموزی نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به تجربه برگزاری رویداد «نخبگان جوان» با همکاری باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: در این زمینه می‌توان از ظرفیت منتورهای فعال در انجمن‌های علمی و باشگاه پژوهشگران جوان استفاده کرد. این افراد که از میان دانشجویان علاقه‌مند انتخاب می‌شوند، می‌توانند در مسیر یادگیری، پژوهش و توسعه مهارت‌های دانش‌آموزان، نقش راهنما و پشتیبان را ایفا کنند.
معاون امور تحول و تعالی مدارس سما تأکید کرد: بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها در کنار توسعه زیرساخت‌های فناورانه، توانمندسازی معلمان و اجرای برنامه‌های نوین آموزشی می‌تواند به تحقق اهداف تحولی مدارس سما کمک کند و زمینه حضور پررنگ‌تر دانش‌آموزان این مدارس را در عرصه‌های علمی و فناورانه ملی و بین‌المللی فراهم آورد.
انتهای پیام/