شهید علی خدایاری؛ نخبه‌ای که درس را برای اثرگذاری می‌خواست نه مدرک +فیلم
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، در دیدار جمعی از فعالان فرهنگی، دانشگاهی و مسئولان حوزه ایثار و مقاومت با خانواده شهید جنگ رمضان مهندس علی خدایاری، بر ضرورت معرفی ابعاد کمتر شناخته‌شده زندگی شهدا، تبیین الگو‌های اخلاقی و معنوی آنان برای نسل جوان، توجه به تربیت اجتماعی در کنار آموزش رسمی و ساخت آثار سینمایی درباره زندگی و فعالیت‌های تخصصی شهدا تأکید شد.
نخبه شهید علی خدایاری متولد دی ماه سال ۱۳۷۷ بود که در یازدهم اسفند ۱۴۰۴ در محل کار خود در منطقه تهرانپارس بر اثر حمله موشکی نیروهای تروریست آمریکایی به شهادت رسید.
در این دیدار، دکتر حسن فارسی‌جوکار، مدیر گروه دانشگاه جامع انقلاب اسلامی و عضو هیئت علمی دانشگاه علم و فرهنگ؛ دکتر طهورا نوروزی، مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب ایران؛ حجت‌الاسلام عطری‌نژاد، نماینده دفتر مرحوم آیت‌الله مجتبی تهرانی؛ و دکتر محمد مقیم، دبیر یادواره شهدای جنگ رمضان، حضور داشتند.
خانواده شهدا؛ فرصتی برای آموختن از سیره و منش شهیدان
حسن فارسی‌جوکار در ابتدای سخنان خود با قدردانی از خانواده شهید خدایاری برای میزبانی این دیدار، با اشاره به صحبت‌های پدر و مادر شهید و بیان ویژگی‌ها و فضایل اخلاقی و رفتاری فرزندشان اظهار کرد: با توجه به نکاتی که پدر و مادر شهید درباره ویژگی‌ها و منش او مطرح کردند، فرصتی برای سخن گفتن باقی نمی‌ماند و ما باید بیش از هر چیز از این همنشینی با خانواده شهید درس بگیریم.
وی با تأکید بر اینکه دیدار با خانواده شهدا باید فرصتی برای بهره‌مندی از سیره آنان باشد، افزود: خانه شهدا و همنشینی با خانواده‌های آنان فرصتی برای آموختن و توشه گرفتن است و این باید هدف اصلی ما از حضور در چنین جمع‌هایی باشد.
فارسی با اشاره به جایگاه شهدا در زندگی اجتماعی و فرهنگی جامعه ادامه داد: شهیدی از این خانواده ظاهراً از میان آنان کوچ کرده است، اما برای جامعه زندگی و نویدبخشی تازه‌ای به همراه داشته است. اگرچه شهید اکنون از نظر ظاهری در کنار خانواده خود نیست، در جامعه حضور دارد و نام و رسم او می‌تواند اثرگذاری اجتماعی و فرهنگی داشته باشد.
وی با اشاره به ویژگی‌های اعتقادی و معنوی شهید خدایاری گفت: این شهید به مسائل دینی و اهل‌بیت (ع) توجه داشت و حتی دست‌نوشته‌هایی از او وجود دارد که در آنها برنامه‌ریزی کرده بود آثار مرتبط با امام زمان (عج) را مطالعه کند. او شهیدی بود که به تعبیر ما، شهیدانه زندگی کرد.
این فعال دانشگاهی با اشاره به سخنان امام خمینی (ره) درباره وصیت‌نامه شهدا، دیدار با خانواده شهدا را فرصتی برای بازنگری در عملکرد فردی و اجتماعی دانست و تصریح کرد: وقتی در محضر خانواده شهدا قرار می‌گیریم، باید از خود بپرسیم که برای دین، اعتقادات، وطن و جامعه‌مان چه کرده‌ایم و چه اثری از خود بر جای گذاشته‌ایم.
نقش نخبگان در بزنگاه‌های تاریخی انقلاب اسلامی
فارسی‌جوکار در ادامهبیان کرد: انقلاب اسلامی از ابتدای حرکت حضرت امام خمینی (ره)، از سال ۱۳۴۲ و حتی پیش از آن، در مسیر دین و اعتقادات دینی و با جهت‌گیری الهی شکل گرفت. این انقلاب ریشه در قرآن و سیره ائمه اطهار (ع) دارد و در بزنگاه‌های مختلف تاریخی، مردم و گروه‌های گوناگون اجتماعی برای عبور از دشواری‌ها در کنار آن قرار گرفتند.
وی یکی از ویژگی‌های برجسته این مسیر را نقش‌آفرینی نخبگان دانست و گفت: در مقاطع حساس تاریخ انقلاب و به‌ویژه دوران دفاع مقدس، نخبگان نقش پیشران حرکت را بر عهده داشتند. در دوران دفاع مقدس، شهیدانی همچون باکری و بقایی و دیگر چهره‌های برجسته حضور داشتند که در شرایطی که کشور با هجوم دشمن روبه‌رو بود، برای عبور از آن شرایط تلاش کردند و پس از آن نیز به الگو‌هایی برای جوانان تبدیل شدند.
وی با اشاره به شهید ابراهیم هادی و دیگر شهدای اثرگذار افزود: این شهدا هر یک از ویژگی‌ها و توانایی‌هایی برخوردار بودند که آنان را به الگو‌هایی برای نسل‌های بعد تبدیل کرد. شهید خدایاری نیز از جمله نخبگانی بود که باید ابعاد مختلف زندگی و فعالیت‌های او شناخته شود.
فارسی جوکار با اشاره به تحصیلات شهید خدایاری در حوزه برق یا رایانه و تحصیل او در دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی اظهار کرد: کسی که در چنین رشته‌ها و محیط علمی تحصیل کرده است، از توانایی‌های تخصصی برخوردار بوده؛ اما نکته مهم این است که او به منطق مادی دنیا بسنده نکرد و با نگاهی متعالی به زندگی نگریست.
وی ادامه داد: این شهید تحصیل را صرفاً برای به‌دست‌آوردن مدرک دنبال نکرد، بلکه دانش را ابزاری برای اثرگذاری در جامعه خود و حتی در گستره‌ای فراتر می‌دانست. ما خدا را شاکریم که چنین نخبگانی در میان شهدا داریم و باید به آنان افتخار کنیم.
این عضو هیئت علمی با تأکید بر ضرورت توجه به نام و رسم شهدا خاطرنشان کرد: تأکید من این است که نباید تنها نام شهدا را زنده نگه داریم؛ بلکه باید رسم و منش آنان را نیز بشناسیم و تا حد توان به آن عمل کنیم. اگر می‌توانستیم به همه رسم و سیره شهدا عمل کنیم، وضعیت امروز ما متفاوت بود. امیدواریم بتوانیم دست‌کم به بخشی از این ویژگی‌ها پایبند باشیم و ادامه‌دهنده راه آنان شویم.
وی در پایان این بخش از سخنانش از خانواده شهید خدایاری قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که شهید و خانواده او با جایگاه معنوی خود، برای عاقبت‌به‌خیری دیگران دعا کنند.
معیار‌های ازدواج شهدا؛ الگویی برای جوانان و دانشجویان
مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب نیزبا اشاره به مطالب مطرح‌شده از سوی مادر شهید درباره روحیات فرزندش، ازدواج، ارتباط با نامحرم، عفاف و حجاب، به ضرورت بازخوانی این ویژگی‌ها در فضای دانشگاهی و میان جوانان پرداخت.
طهورا نوروزی با اشاره به اینکه بخشی از جوانان و حتی دانشجویان نخبه ممکن است به دلایل مختلف از ازدواج فاصله بگیرند، اظهار کرد: مادر شهید درباره معیار‌های فرزندش برای ازدواج توضیح داد که او از حدود ۱۹ یا ۲۰ سالگی معیار‌های خود را مشخص کرده بود؛ موضوعی که در گذشته بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت، اما در سال‌های اخیر کمرنگ شده است.
این فعال دانشگاهی با اشاره به تأثیر فضای مادی و رسانه‌ای بر سبک زندگی جوانان گفت: امروز در جهانی زندگی می‌کنیم که نگاه مادی در آن بسیار پررنگ شده است و این نگاه از طریق رسانه‌ها و فضای مجازی نیز گسترش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، توجه به معنویت و محاسباتی که صرفاً با معیار‌های مادی قابل سنجش نیستند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
نوروزی با اشاره به مفهوم «محاسبه نانوشته» در مواجهه با جنگ نرم توضیح داد: در محاسبات معمول، قدرت، فناوری، ابزار‌های رسانه‌ای و سرمایه مادی دیده می‌شوند؛ اما در کنار این عوامل، مؤلفه‌ای معنوی وجود دارد که نمی‌توان آن را به‌سادگی در محاسبات مادی گنجاند. شهادت، حضور شهدا و ظهور الگو‌هایی از نسل جوان که مسیر زندگی خود را بر مبنای ارزش‌های معنوی انتخاب کرده‌اند، از جمله این مؤلفه‌هاست.
مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب افزود: گاهی در مطالبات و رفتار‌هایی که در فضای مجازی از نسل جوان دیده می‌شود، نشانه‌هایی از فاصله گرفتن از برخی معیار‌های انسانی و اخلاقی به چشم می‌خورد؛ اما زندگی شهدای جوان نشان می‌دهد که در همین نسل و در همین شرایط نیز امکان تربیت انسان‌هایی وجود دارد که به الگو تبدیل شوند و به مقام شهادت برسند.
مسئولیت‌پذیری اجتماعی باید از دوران نوجوانی شکل بگیرد
نوروزی یکی دیگر از ویژگی‌های مشترک در زندگی برخی شهدای جوان را آغاز مسئولیت‌های اجتماعی از سنین پایین دانست و گفت: در بررسی زندگی این شهدا می‌بینیم که بسیاری از آنان مسئولیت‌های اجتماعی خود را زودتر از سن معمول آغاز کرده‌اند. حتی در نمایشگاه مربوط به شهید خدایاری، کارت‌هایی از فعالیت‌های اجتماعی او در سنین ۱۰، ۱۱ و ۱۲ سالگی دیده می‌شود.بخشی از هویت اجتماعی و معنوی افراد در دوران نوجوانی شکل می‌گیرد. از این رو، نظام تعلیم و تربیت باید به دانش‌آموزان اجازه دهد در محیط مدرسه و در جریان فعالیت‌های تربیتی، هویت اجتماعی خود را پیدا کنند و مسئولیت‌پذیری را تجربه کنند.
وی با انتقاد از غلبه نگاه صرفاً آموزشی و کنکوری بر برخی فرایند‌های تربیتی گفت: نظام تعلیم و تربیت نباید فقط به افزایش محفوظات و آمادگی برای کنکور محدود شود. پرسش این است که در چنین شرایطی، تربیت و پرورش چه جایگاهی پیدا می‌کند؟ الگو‌های شاخصی همچون شهدا باید در نظام آموزشی معرفی شوند تا دانش‌آموزان بتوانند از زندگی آنان برای شکل‌دادن به هویت فردی و اجتماعی خود بهره بگیرند. در جنگ هشت‌ساله، شهدای دانش‌آموز بسیاری داشتیم و در آن دوره، آموزش‌وپرورش با برخورداری از یک نظام تربیتی انقلابی، در شکل‌گیری هویت و شخصیت دانش‌آموزان نقش داشت. با گذشت زمان، به نظر می‌رسد توجه به جنبه‌های پرورشی در کنار آموزش، نیازمند تقویت بیشتری است.
نوروزی با اشاره به نقش مسجد، دوستان و محیط اجتماعی در تربیت جوانان افزود: قرار گرفتن نوجوانان در محیط‌های مناسب و برخورداری از همراهان خوب می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت و مسیر زندگی آنان مؤثر باشد؛ بنابراین باید زمینه تجربه فعالیت‌های اجتماعی و معنوی برای نسل نوجوان فراهم شود.
ازدواج آسان و معیار‌های معنوی در انتخاب همسر
مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب در ادامه، به موضوع تشکیل خانواده در زندگی شهدا پرداخت و معیار‌های آنان در انتخاب همسر را یکی از زمینه‌های قابل توجه برای الگوبرداری نسل جوان دانست.
وی اظهار کرد: یکی از نقاط مشترکی که در زندگی برخی شهدا دیده می‌شود، تجربه ازدواج آسان و توجه به معیار‌های معنوی در انتخاب همسر است. این افراد در انتخاب‌های زندگی خود نیز همان نگاه معنوی را دنبال می‌کردند و معیارهایشان صرفاً به وضعیت مالی، موقعیت اجتماعی یا شغل خانواده طرف مقابل محدود نمی‌شد.
نوروزی با تشریح این نگاه افزود: گاهی افراد در تشکیل خانواده به دنبال همراهی هستند که در کنار یکدیگر به مسیر‌های نادرست بروند؛ اما در مقابل، می‌توان همسری را انتخاب کرد که همراه و رفیقی برای حرکت در مسیر حق و رسیدن به خدا باشد. در زندگی برخی شهدا، خانواده و همسر بخشی از مسیر معنوی آنان بوده‌اند و انتخاب همسر بر مبنای چنین معیار‌هایی صورت گرفته است. نسل جوان باید بداند که ازدواج می‌تواند آسان باشد. خانواده‌های شهدا از طبقات اقتصادی مختلف و بسیاری از خانواده‌های متوسط و زحمتکش جامعه بوده‌اند؛ بنابراین، نباید تصور کرد که تشکیل خانواده و داشتن یک زندگی موفق صرفاً به برخورداری از امکانات اقتصادی ویژه وابسته است.
وی ادامه داد: در کنار شرایط اقتصادی، ایمان، معنویت و معیار‌هایی که برای انتخاب همسر در نظر گرفته می‌شود، اهمیت زیادی دارد. این معیار‌ها می‌توانند در شکل‌گیری ازدواج‌های پایدار و خانواده‌های مستحکم مؤثر باشند و لازم است در جامعه بیشتر معرفی شوند.این فعال دانشگاهی دو زمینه را برای الگوبرداری از زندگی شهدا در حوزه تربیت و تشکیل خانواده مورد توجه قرار داد و گفت: نخست، نوع تربیت مادر و نگاهی است که در محیط خانه وجود دارد و می‌تواند بر شکل‌گیری شخصیت فرزندان اثر بگذارد. دوم، معیار‌هایی است که افراد در انتخاب همسر دنبال می‌کنند و می‌توان آنها را به‌عنوان الگو‌هایی قابل معرفی در سطح جامعه مطرح کرد.
نوروزی در پایان این بخش، بر ضرورت همراهی آموزش و تربیت و هماهنگی میان معیار‌های مورد تأکید افراد و رفتار شخصی آنان تأکید کرد.
درخواست پدر شهید خدایاری از سینماگران برای روایت زندگی شهدا
در بخش دیگری از این دیدار، پدر شهید خدایاری دیدگاه‌ها و پیشنهاد‌های خود درباره نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت که قراراست از هفتم تا چهاردهم آبان ماه در تهران برگزار شود و مسئولیت سینماگران در قبال روایت زندگی شهدا را مطرح کرد.
حجت الاسلام مالک خدایاری با اشاره به سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره شهدا گفت: زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره شهدا از اهمیت فراوانی برخوردار است و هر فردی می‌تواند به شیوه‌ای در این مسیر نقش داشته باشد؛ یکی با ساخت فیلم، دیگری با نوشتن کتاب و فردی دیگر با حضور در خانه خانواده شهدا و سرکشی از آنان.
وی با اشاره به فعالیت‌های خود در زمینه دیدار با خانواده شهدا پیش از شهادت فرزندش افزود: من پیش از آنکه علی‌آقا به شهادت برسد نیز فعالیت‌هایی در این زمینه داشتم و دست‌کم ماهی دو تا سه بار به دیدار خانواده شهدا می‌رفتیم. این کار وظیفه‌ای است که همه ما باید به آن توجه داشته باشیم.
پدر شهید خدایاری با اشاره به جایگاه نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت اظهار کرد: این جشنواره می‌تواند فرصتی برای زنده نگه‌داشتن نام و یاد شهدا از طریق تولید آثار سینمایی باشد؛ به‌ویژه درباره شهدایی که از ابتدا کمتر شناخته شده بودند و همچنان بخش‌هایی از زندگی و فعالیت‌های آنان برای مردم ناشناخته مانده است.
وی با اشاره به اینکه حتی برخی نزدیکان نیز از همه ابعاد فعالیت‌های فرزندش اطلاع نداشتند، گفت: علی‌آقا وقتی درباره محل کارش سؤال می‌شد، توضیح می‌داد که در یک شرکت رایانه‌ای به‌عنوان مهندس و طراح فعالیت می‌کند؛ اما بسیاری از افراد از جایگاه و مسئولیت‌های واقعی او اطلاع نداشتند.
پدر شهید خدایاری با درخواست از کارگردانان، فیلم‌برداران و دیگر فعالان عرصه سینما ادامه داد: از همه عزیزانی که در حوزه فیلم فعالیت می‌کنند خواهش می‌کنم درباره زندگی‌نامه شهدا و کار‌هایی که انجام می‌دادند، فیلم بسازند تا ابعاد مختلف زندگی آنان برای مردم روشن شود.
وی با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست درباره فعالیت‌های تخصصی فرزندش افزود: گاهی تصور می‌شود که این افراد در محل کار صرفاً پشت رایانه می‌نشستند و کار خاصی انجام نمی‌دادند؛ در حالی که بر اساس اطلاعاتی که من دارم، مسئولیت‌ها و فعالیت‌های تخصصی او بسیار فراتر از این برداشت‌ها بود. تلاش‌های این شهدا به روز‌های جنگ محدود نمی‌شد و آنان در طول سال نیز در مسیر مسئولیت‌های خود فعالیت می‌کردند.
پدر شهید خدایاری با تأکید بر اینکه ساخت فیلم از زندگی این افراد می‌تواند شناخت عمومی درباره آنان را افزایش دهد، ابراز امیدواری کرد که در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، زمینه تولید اثری درباره زندگی، فعالیت‌ها و تلاش‌های فرزندش و دیگر شهدای کمتر شناخته‌شده فراهم شود.
وی در پایان اعلام کرد که خانواده شهید برای همکاری در این مسیر و ارائه اطلاعات لازم درباره زندگی و فعالیت‌های شهید آمادگی دارد.
صنایع خلاق و فعالیت‌های رسانه‌ای؛ ظرفیتی برای بازتاب مقاومت
در بخش پایانی این دیدار، دکتر محمد مقیم، دبیر یادواره شهدای جنگ رمضان، با اشاره به فعالیت‌های جهادی انجام‌شده در زمینه یادواره شهدا و همراهی برخی استادان و فعالان فرهنگی، به ظرفیت صنایع خلاق و فعالیت‌های رسانه‌ای برای بازتاب تجربه مقاومت پرداخت.
مقیم با اشاره به همراهی دفتر مرحوم حاج‌آقا مجتبی تهرانی، استادان دانشگاه انقلاب اسلامی و دکتر طهورا نوروزی، مدیرعامل بنیاد عفاف و حجاب ایران، اظهار کرد: به اعتقاد ما، یکی از راه‌های مؤثر برای بازتاب مقاومت در جنگ تحمیلی سوم، استفاده از صنایع خلاق و فعالیت‌های رسانه‌ای است؛ ظرفیت‌هایی که می‌توانند تجربه مقاومت را به جهانیان معرفی کنند.
وی با اشاره به ظرفیت خبرگزاری آنا و ارتباط آن با دانشگاه آزاد اسلامی افزود: در بررسی‌های انجام‌شده، ۹۴ شهید در منطقه ۱۴ تهران شناسایی شده‌اند که از میان دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی هستند.
دبیر یادواره شهدای جنگ رمضان با تأکید بر ضرورت توجه به خانواده‌های این شهدا گفت: برنامه‌ریزی ما این است که در ادامه سال، برای دیدار و تجلیل از خانواده‌های این شهدا اقدام کنیم و بتوانیم از مقاومت، ایثار و مسیر زندگی آنان و فرزندانشان که به مقام شهادت رسیده‌اند، قدردانی کنیم.
همچنین در این نشست معنوی و صمیمی، حجت‌الاسلام عطری‌نژاد، نماینده دفتر مرحوم آیت‌الله مجتبی تهرانی نیز در بیاناتی به تبیین جایگاه رفیع «شهادت» در آموزه های اسلامی پرداخت.
گزارش تصویری این دیدار از ایـنجـا قابل دریافت است.
انتهای پیام/