سامسونگ و اس‌کی هاینیکس کارخانه‌های حافظه NAND خود در چین را ارتقا می‌دهند

به گزارش خبرگزاری آنا؛ سامسونگ و اس‌کی هاینیکس، ۲ تولیدکننده بزرگ تراشه‌های حافظه در کره جنوبی، در حال نوسازی خطوط تولید خود در چین هستند تا فناوری ساخت حافظه‌های NAND را به نسل‌های پیشرفته‌تر ارتقا دهند. این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که شرکت چینی YMTC با افزایش ظرفیت تولید و توسعه تراشه‌های چندلایه، سهم بیشتری از بازار چین را به دست آورده و جایگاه رقبای کره‌ای را تحت فشار قرار داده است. بر اساس آمار مؤسسه تحقیقاتی اومدیا، سهم YMTC از بازار حافظه NAND چین در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به ۳۸٫۵ درصد رسیده، در حالی که این رقم در سال گذشته ۲۸ درصد بود. هم‌زمان سهم سامسونگ از ۳۶ به ۳۳٫۵ درصد و سهم اس‌کی هاینیکس از ۲۰ به ۱۷ درصد کاهش یافته است. رشد تقاضا برای حافظه در مراکز داده هوش مصنوعی نیز انگیزه بیشتری برای ارتقای خطوط تولید ایجاد کرده، اما محدودیت‌های آمریکا درباره انتقال تجهیزات پیشرفته ساخت تراشه به چین، اجرای این برنامه‌ها را با چالش مواجه کرده است.

سامسونگ تولید حافظه‌های ۲۸۶ لایه را در چین گسترش می‌دهد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های برنامه سامسونگ، ارتقای کارخانه این شرکت در شهر شی‌آن چین است که حدود ۴۰ درصد از ظرفیت جهانی تولید حافظه NAND سامسونگ را در اختیار دارد. این مجموعه در حال حاضر عمدتاً حافظه‌هایی با حدود ۲۰۰ لایه تولید می‌کند، اما سامسونگ قصد دارد خطوط آن را برای ساخت تراشه‌های V-NAND نسل نهم با ۲۸۶ لایه آماده کند. پروژه ارتقای کارخانه با نام داخلی «مونامی» دنبال می‌شود و طبق برنامه‌ریزی‌های اولیه، تولید ماهانه ویفر‌های مبتنی بر فناوری جدید تا پایان سال جاری به ۵ هزار عدد خواهد رسید. این رقم قرار است تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۴۰ هزار ویفر در ماه افزایش پیدا کند. سامسونگ تأکید کرده هدف از اجرای این پروژه، پاسخ‌گویی به تقاضای مشتریان جهانی از جمله شرکت‌های آمریکایی است و برنامه‌ای برای ساخت کارخانه جدید یا افزایش ظرفیت کلی تولید در چین ندارد.

حافظه NAND نوعی حافظه غیرفرار است که اطلاعات را حتی پس از قطع برق حفظ می‌کند و در گوشی‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها، حافظه‌های SSD و تجهیزات ذخیره‌سازی مراکز داده کاربرد دارد. افزایش تعداد لایه‌های حافظه یکی از مهم‌ترین روش‌های تولیدکنندگان برای بالا بردن ظرفیت ذخیره‌سازی محسوب می‌شود، زیرا امکان قرار دادن تعداد بیشتری سلول حافظه در فضای فیزیکی مشخص را فراهم می‌کند. این فناوری می‌تواند به افزایش تراکم ذخیره‌سازی و کاهش هزینه تولید به‌ازای هر واحد ظرفیت کمک کند، هرچند پیچیدگی فرایند ساخت نیز با افزایش تعداد لایه‌ها بیشتر می‌شود. سامسونگ هم‌اکنون حافظه‌های نسل نهم با ۲۸۶ لایه را خارج از چین تولید می‌کند و پیش‌تر نمونه‌ای از نسل دهم حافظه NAND با بیش از ۴۰۰ لایه را نیز به نمایش گذاشته است. نسل دهم علاوه بر افزایش تعداد لایه‌ها، بهبود سرعت انتقال اطلاعات و بهره‌وری انرژی را هدف قرار داده، اما برنامه فعلی کارخانه شی‌آن بر انتقال فناوری نسل نهم به خطوط تولید این مجموعه متمرکز است.

اس‌کی هاینیکس به‌دنبال تولید حافظه‌های بیش از ۳۰۰ لایه است

اس‌کی هاینیکس نیز برنامه مشابهی برای ارتقای کارخانه خود در شهر دالیان چین دارد؛ مجموعه‌ای که پیش‌تر متعلق به اینتل بود و پس از واگذاری کسب‌وکار حافظه NAND این شرکت، به اس‌کی هاینیکس منتقل شد. این کارخانه که اکنون در ساختار کسب‌وکار سالیدایم فعالیت می‌کند، حافظه‌های NAND با ۱۹۲ لایه تولید می‌کند و قرار است فناوری ساخت آن به نسل ۲۴۰ لایه ارتقا پیدا کند. طبق اطلاعات منتشرشده، اس‌کی هاینیکس مجوز تولید تراشه‌های حداکثر ۲۴۰ لایه را در این مجموعه در اختیار دارد و در حال بررسی امکان توسعه فناوری‌های پیشرفته‌تر نیز هست. این شرکت همچنین ممکن است برای انجام فعالیت‌های تحقیق و توسعه روی حافظه‌های بیش از ۳۰۰ لایه، درخواست مجوز جدیدی به دولت آمریکا ارائه کند، اما هنوز تأییدی درباره صدور چنین مجوزی وجود ندارد.

توسعه فناوری ساخت حافظه‌های پیشرفته در کارخانه دالیان برای اس‌کی هاینیکس اهمیت زیادی دارد، زیرا این شرکت در خارج از چین محصولات NAND با حداکثر ۳۲۱ لایه تولید می‌کند و فاصله فناوری خطوط چینی آن با محصولات جدیدتر افزایش یافته است. در همین حال، سالیدایم نیز برنامه عرضه سهام در بازار نزدک آمریکا را دنبال می‌کند، هرچند این طرح با مخالفت‌هایی از سوی برخی سهام‌داران و نهاد‌های نظارتی روبه‌رو شده است. اس‌کی هاینیکس علاوه بر ارتقای کارخانه دالیان، در حال مذاکره درباره امکان راه‌اندازی خطوط تولید حافظه NAND در خاک آمریکاست و همکاری احتمالی با اینتل برای تحقق این برنامه مطرح شده است. ایجاد ظرفیت تولید در آمریکا می‌تواند راهی برای کاهش وابستگی شرکت به کارخانه‌های مستقر در چین باشد، اما جزئیات این برنامه هنوز نهایی نشده است.

محدودیت‌های آمریکا مانع اصلی توسعه کارخانه‌هاست

یکی از مهم‌ترین چالش‌های سامسونگ و اس‌کی هاینیکس، مقررات صادراتی آمریکا است که دسترسی کارخانه‌های مستقر در چین به تجهیزات پیشرفته تولید نیمه‌رسانا را محدود می‌کند. وزارت بازرگانی آمریکا از سال ۲۰۲۲ مجموعه‌ای از محدودیت‌ها را برای جلوگیری از انتقال بعضی فناوری‌های حساس ساخت تراشه به چین اعمال کرده و در سال ۲۰۲۵ نیز امتیاز ویژه برخی شرکت‌های خارجی برای واردات تجهیزات آمریکایی بدون دریافت مجوز را لغو کرده است. در نتیجه، شرکت‌های کره‌ای برای نصب تجهیزات ساخت آمریکا، از جمله دستگاه‌های پیشرفته حکاکی و پردازش ویفر، باید مجوز‌های لازم را از اداره صنعت و امنیت وزارت بازرگانی این کشور دریافت کنند. این نهاد پیش‌تر اعلام کرده بود صدور مجوز برای ادامه فعالیت کارخانه‌های موجود را بررسی می‌کند، اما قصد ندارد با افزایش ظرفیت یا ارتقای فناوری خطوط تولید در چین موافقت کند.

با وجود این محدودیت‌ها، هر ۲ شرکت تأیید کرده‌اند که فرایند ارتقای کارخانه‌های چینی در جریان است و اقدامات خود را با هماهنگی نزدیک مقام‌های آمریکایی انجام می‌دهند. سامسونگ تأکید کرده نوسازی کارخانه شی‌آن با مقررات صادراتی آمریکا مطابقت دارد و شامل افزایش ظرفیت کلی تولید نمی‌شود. اس‌کی هاینیکس نیز در حال پیگیری مجوز‌های مرتبط با خطوط تولید خود است، اما هنوز مشخص نیست مقام‌های آمریکایی دقیقاً چه سطحی از انتقال تجهیزات یا ارتقای فناوری را برای این شرکت‌ها مجاز دانسته‌اند. همین ابهام می‌تواند بر سرعت اجرای پروژه‌ها و تصمیم‌های سرمایه‌گذاری آینده تأثیر بگذارد، زیرا تولید حافظه‌های چندلایه پیشرفته به تجهیزات دقیق و فرایند‌های ساخت پیچیده نیاز دارد که دسترسی به همه آن‌ها در چین آسان نیست.

در مقابل، شرکت چینی YMTC با وجود محدودیت‌های خارجی، به توسعه فناوری حافظه NAND ادامه داده است. محصولات اصلی این شرکت همچنان شامل تراشه‌های ۱۶۰ و ۲۳۲ لایه هستند، اما گزارش‌ها حاکی از آن هستند که تولید محدود حافظه‌های ۲۹۴ لایه نیز آغاز شده و این شرکت قصد دارد در آینده به فناوری‌های بیش از ۳۰۰ لایه دست پیدا کند. چنین پیشرفتی می‌تواند فاصله فنی YMTC با تولیدکنندگان بزرگ کره‌ای را کمتر کند و موقعیت آن را در بازار داخلی چین تقویت کند. در مجموع، تلاش سامسونگ و اس‌کی هاینیکس برای نوسازی کارخانه‌هایشان بیانگر افزایش فشار رقابتی در بازار حافظه است؛ بازاری که علاوه بر پیشرفت فناوری تولید، اکنون به‌شدت تحت تأثیر تقاضای هوش مصنوعی و محدودیت‌های تجاری میان آمریکا و چین قرار گرفته است.