صفرنژاد: آذربایجان به متحد راهبردی اسرائیل تبدیل شده است

به گزارش خبرگزاری آنا،داریوش صفرنژاد، تحلیلگر روابط بین‌الملل، در نشست تخصصی ـ تبیینی «بررسی ابعاد و سطوح نفوذ اسرائیل در جمهوری آذربایجان و پیامد‌های امنیتی، فرهنگی و نظامی» با اشاره به پیشینه روابط جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی اظهار کرد: پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شکل‌گیری ۱۵ کشور مستقل، جمهوری آذربایجان نیز به‌عنوان یکی از کشور‌های منطقه قفقاز جنوبی استقلال یافت و ساختار‌های سیاسی و اقتصادی جدیدی در آن شکل گرفت.

نقش‌آفرینی تشکیلات فراماسونری در ساختار قدرت جمهوری آذربایجان

وی با طرح این ادعا که ساختار حاکمیتی جمهوری آذربایجان از ابتدای استقلال تحت تأثیر تشکیلات جهانی فراماسونری قرار داشته است، گفت: به اعتقاد من، ساختار قدرت در جمهوری آذربایجان از ابتدا تحت تأثیر لژ‌های فراماسونری آمریکا و انگلیس بوده و رقابت میان این دو جریان نیز در معادلات سیاسی این کشور تأثیر داشته است.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به آنچه پیوند میان فراماسونری، صهیونیسم و نظام سلطه جهانی می‌خواند، افزود: برای تحلیل بسیاری از تحولات سیاسی و بین‌المللی باید ساختار‌های قدرت و رقابت میان بازیگران مؤثر را در نظر گرفت. از این منظر، جریان‌های مختلف قدرت جهانی، با وجود هم‌سویی در بخش قابل‌توجهی از اهداف، در برخی حوزه‌ها، به‌ویژه در زمینه منافع اقتصادی و سیاسی، با یکدیگر رقابت دارند.

صفرنژاد ادامه داد: در جمهوری آذربایجان نیز از ابتدای استقلال، ساختار‌های قدرت تحت تأثیر این رقابت‌ها قرار داشته‌اند و به اعتقاد من، برای بررسی تحولات سیاسی این کشور باید نقش و نفوذ بازیگران خارجی را مورد توجه قرار داد.

آغاز روابط دیپلماتیک رژیم صهیونیستی با باکو از سال ۱۹۹۲

وی با اشاره به پیشینه روابط جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی اظهار کرد: رژیم صهیونیستی از نخستین طرف‌هایی بود که استقلال جمهوری آذربایجان را به رسمیت شناخت و در باکو سفارتخانه تأسیس کرد. از سال ۱۹۹۲ میلادی، این رژیم در پایتخت جمهوری آذربایجان سفارت داشت، اما جمهوری آذربایجان تا سال‌ها سفارت خود را در سرزمین‌های اشغالی افتتاح نکرده بود.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل افزود: سرانجام در نهم فروردین ۱۴۰۲، جمهوری آذربایجان نیز سفارت خود را در سرزمین‌های اشغالی افتتاح کرد و روابط دیپلماتیک دو طرف وارد مرحله‌ای متقابل شد.

صفرنژاد با تأکید بر اهمیت این روابط در معادلات منطقه‌ای تصریح کرد: از نگاه من، تداوم روابط در سطح سفارتخانه نشان‌دهنده اهمیت جایگاه جمهوری آذربایجان در محاسبات منطقه‌ای رژیم صهیونیستی است؛ موضوعی که باید در بررسی ابعاد و سطوح نفوذ این رژیم در قفقاز جنوبی مورد توجه قرار گیرد.

ترکیب مذهبی جامعه آذربایجان، معیار جهت‌گیری سیاسی حاکمیت نیست 

وی با اشاره به ترکیب مذهبی جمعیت جمهوری آذربایجان گفت: اکثریت مردم این کشور مسلمان هستند و شیعیان بخش عمده‌ای از جمعیت مسلمان آن را تشکیل می‌دهند؛ با این حال، ترکیب مذهبی جامعه را نمی‌توان لزوماً معیاری برای ارزیابی جهت‌گیری‌های سیاسی حاکمیت دانست.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با تأکید بر ضرورت شناخت ساختار‌های قدرت در تحلیل تحولات بین‌المللی اظهار کرد: برای فهم بسیاری از روند‌های سیاسی جهان، باید رقابت میان بازیگران و جریان‌های مؤثر را شناخت. این رقابت‌ها به معنای هم‌سویی کامل همه بازیگران نیست؛ بلکه ممکن است جریان‌هایی که در بخش عمده‌ای از اهداف با یکدیگر اشتراک دارند، در برخی زمینه‌ها نیز با اختلاف و رقابت روبه‌رو شوند.

پیوند‌های تاریخی و تمدنی ایران با منطقه قفقاز جنوبی 

صفرنژاد در ادامه با اشاره به پیشینه تاریخی ایران و منطقه قفقاز جنوبی اظهار کرد: جمهوری آذربایجان تا حدود دو قرن پیش بخشی از سرزمین‌های تحت حاکمیت ایران بود و تاریخ این منطقه با تاریخ و تمدن ایران پیوند دارد.

وی افزود: مردم منطقه قفقاز جنوبی، فارغ از تفاوت‌های قومی و مذهبی، در بستر تاریخی و تمدنی مشترکی زندگی کرده‌اند. آذری‌ها، ارمنی‌ها، گرجی‌ها، تالش‌ها و دیگر اقوام این منطقه، هر یک با پیشینه و ویژگی‌های خاص خود، در شکل‌گیری تاریخ و فرهنگ قفقاز نقش داشته‌اند.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل ادامه داد: برای شناخت این پیوند‌های تاریخی، کافی است به موزه‌ها، آثار باستانی، شهر‌های تاریخی و شخصیت‌های علمی و فرهنگی منطقه توجه کنیم. این شواهد، از نگاه من، بیانگر پیوند‌های دیرینه قفقاز جنوبی با تمدن ایران و ظرفیت‌های موجود برای گسترش روابط فرهنگی و تاریخی میان ایران و کشور‌های این منطقه است.

جمهوری آذربایجان به یکی از متحدان راهبردی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است

صفرنژاد، با اشاره به زمینه‌های تاریخی و ژئوپلیتیکی نفوذ رژیم صهیونیستی در قفقاز جنوبی، اظهار کرد: پیوند‌های تاریخی و تمدنی ایران با منطقه قفقاز جنوبی، ظرفیت مناسبی برای گسترش روابط جمهوری اسلامی ایران با کشور‌های این منطقه فراهم کرده بود، اما منازعات قومی و رقابت قدرت‌های خارجی موجب شد بازیگران دیگری نیز از این شرایط برای گسترش نفوذ خود استفاده کنند.

وی افزود: شخصیت‌های تاریخی، دانشمندان و چهره‌های فرهنگی منطقه قفقاز جنوبی، بخشی از پیشینه مشترک این منطقه با تمدن ایران را نشان می‌دهند. با این حال، اختلافات قومی و منازعات تاریخی، به‌ویژه در موضوع قره‌باغ، زمینه را برای حضور و نقش‌آفرینی قدرت‌های خارجی فراهم کرد.

 مناقشه قره‌باغ و فرصت‌یابی رژیم صهیونیستی برای نفوذ در باکو

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به مناقشه جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر قره‌باغ گفت: در پی حمایت لابی ارامنه در آمریکا، محدودیت‌هایی در زمینه کمک‌های نظامی و دفاعی واشنگتن به جمهوری آذربایجان اعمال شد. به اعتقاد من، این محدودیت‌ها فرصت بیشتری برای رژیم صهیونیستی فراهم کرد تا در حوزه نظامی و دفاعی در جمهوری آذربایجان نقش‌آفرینی کند.

صفرنژاد ادامه داد: در چنین شرایطی، رژیم صهیونیستی به یکی از بازیگران مؤثر در حوزه دفاعی جمهوری آذربایجان تبدیل شد و توانست در چارچوب اهداف منطقه‌ای آمریکا نیز نقش‌آفرینی کند. از این منظر، حضور این رژیم در باکو را باید در کنار رقابت‌های ژئوپلیتیکی و تلاش برای گسترش نفوذ در قفقاز جنوبی بررسی کرد.

وی با اشاره به نقش ترکیه در تحولات منطقه تصریح کرد: ترکیه نیز یکی دیگر از بازیگران مؤثر در جمهوری آذربایجان بوده است. همکاری‌های نظامی آنکارا و باکو و جایگاه ترکیه در ساختار ناتو، زمینه را برای گسترش نفوذ این کشور در قفقاز جنوبی فراهم کرده است.

ترکیه و رژیم صهیونیستی؛ دو بازیگر مؤثر در معادلات امنیتی قفقاز

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با بیان اینکه ترکیه و رژیم صهیونیستی هر یک با اهداف و انگیزه‌های خاص خود در جمهوری آذربایجان حضور داشته‌اند، اظهار کرد: به اعتقاد من، میان مواضع اعلامی دولت‌ها و رفتار عملی آنها باید تفاوت قائل شد. ممکن است یک دولت در سطح گفتمان مواضعی انتقادی علیه رژیم صهیونیستی اتخاذ کند، اما در عرصه عمل، همکاری‌هایی داشته باشد که با آن مواضع تفاوت دارد.

صفرنژاد افزود: خلأ‌های موجود در معادلات منطقه‌ای و محدودیت‌های حضور مستقیم برخی قدرت‌ها، زمینه را برای نقش‌آفرینی بیشتر ترکیه و رژیم صهیونیستی در جمهوری آذربایجان فراهم کرده است.

وی ادامه داد: رژیم صهیونیستی از همان ابتدای استقلال جمهوری آذربایجان به‌دنبال ایجاد جای پایی راهبردی در این کشور بود تا بتواند در بلندمدت از آن به‌عنوان اهرم نفوذ منطقه‌ای و در کوتاه‌مدت به‌عنوان ابزاری در معادلات مرتبط با ایران استفاده کند.

روابط پنهان باکو و تل‌آویو؛ «۱۰ درصد روی آب و ۹۰ درصد زیر آب»

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به ابعاد روابط جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی اظهار کرد: در اسناد و گزارش‌هایی که به گفته وی از ساختار‌های اداری و دفاعی آمریکا منتشر شده، به نقل از مقام‌های جمهوری آذربایجان، روابط این کشور با رژیم صهیونیستی به کوه یخی تشبیه شده است که تنها ۱۰ درصد آن روی آب قرار دارد و ۹۰ درصد آن زیر آب پنهان است.

وی افزود: بر اساس این توصیف، بخش آشکار روابط با رژیم صهیونیستی تنها بخشی از همکاری‌های دو طرف را نشان می‌دهد و بخش عمده‌ای از آن در حوزه‌هایی قرار دارد که کمتر در معرض دید افکار عمومی است.

صفرنژاد ادامه داد: به گفته وی، مقام‌های جمهوری آذربایجان در توصیف روابط با ایران نیز از تعبیری مشابه استفاده کرده‌اند، با این تفاوت که در این روابط، بخش عمده همکاری‌ها در سطح گفتار و مواضع اعلامی باقی مانده و سهم کمتری به اقدامات عملی اختصاص یافته است.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با تأکید بر روند فزاینده همکاری‌های باکو و تل‌آویو گفت: روابط جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی طی حدود ۳۵ سال گذشته به‌تدریج گسترش یافته و ابعاد مختلف سیاسی، نظامی و اقتصادی را دربر گرفته است.

 اعلام جمهوری آذربایجان به‌عنوان متحد راهبردی رژیم صهیونیستی

صفرنژاد با اشاره به اظهارات مهربان علیوا، معاون اول رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان و همسر الهام علی‌اف، اظهار کرد: به گفته وی، علیوا در اظهاراتی علنی، جمهوری آذربایجان را پس از آمریکا، دومین متحد راهبردی رژیم صهیونیستی معرفی کرده است.

وی افزود: این اظهارات نشان می‌دهد که همکاری‌های باکو و تل‌آویو صرفاً به روابط دیپلماتیک محدود نیست و باید ابعاد راهبردی این همکاری‌ها را نیز در تحلیل تحولات منطقه‌ای مورد توجه قرار داد.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به اهمیت روابط رژیم صهیونیستی با برخی کشور‌های منطقه تصریح کرد: از نگاه وی، همکاری‌های این رژیم با امارات متحده عربی در جنوب و جمهوری آذربایجان در شمال، بخشی از آرایش منطقه‌ای آن به شمار می‌رود.

 خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیحان؛ مسیر تأمین نفت رژیم صهیونیستی

صفرنژاد در ادامه با اشاره به همکاری‌های انرژی جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی اظهار کرد: حدود دو دهه پیش، خط لوله نفت باکو ـ تفلیس ـ جیحان از مسیر جمهوری آذربایجان، گرجستان و ترکیه راه‌اندازی شد و امکان انتقال نفت جمهوری آذربایجان به بازار‌های بین‌المللی، از جمله سرزمین‌های اشغالی، را فراهم کرد.

وی افزود: به گفته وی، سهم نفت جمهوری آذربایجان در تأمین نیاز رژیم صهیونیستی در دوره‌های مختلف متفاوت بوده و در برخی مقاطع به بخش قابل‌توجهی از واردات نفت این رژیم رسیده است.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به خط لوله گاز باکو ـ تفلیس ـ ارزروم نیز گفت: در کنار مسیر انتقال نفت، زیرساخت‌های انتقال گاز نیز در گسترش همکاری‌های انرژی جمهوری آذربایجان با بازار‌های منطقه‌ای نقش داشته‌اند.

صفرنژاد مدعی شد: همکاری‌های انرژی میان باکو و تل‌آویو با همکاری‌های تسلیحاتی دو طرف ارتباط پیدا کرده است؛ به این معنا که جمهوری آذربایجان در ازای بخشی از نیاز‌های انرژی رژیم صهیونیستی، تسلیحات دریافت می‌کند و بخشی از این تسلیحات نیز ممکن است به بازار‌های دیگر صادر شود.

وی ادامه داد: از نظر من، این همکاری‌ها نشان می‌دهد که روابط دو طرف فراتر از مبادلات اقتصادی متعارف است و در چارچوب منافع متقابل سیاسی و نظامی نیز قابل بررسی است.

 انتقال سوخت هواپیما از جمهوری آذربایجان به سرزمین‌های اشغالی

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به ظرفیت‌های پالایشگاهی جمهوری آذربایجان اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌های صنعتی این کشور از دوران اتحاد جماهیر شوروی، تولید سوخت هواپیما بوده است؛ ظرفیتی که پس از فروپاشی شوروی، جمهوری آذربایجان برای یافتن بازار‌های صادراتی جدید از آن استفاده کرد.

صفرنژاد افزود: به گفته وی، در دوره حضور نظامی آمریکا و متحدانش در افغانستان، جمهوری آذربایجان خدمات مرتبط با سوخت‌گیری و پشتیبانی فنی هواپیما‌ها را ارائه می‌کرد و این همکاری‌ها از منظر اقتصادی توجیه می‌شد.

وی ادامه داد: پس از خروج آمریکا از افغانستان، بخش عمده‌ای از سوخت هواپیمای تولیدی جمهوری آذربایجان، بنا بر ادعای وی، به سرزمین‌های اشغالی منتقل شده است. این انتقال از طریق شبکه ریلی باکو ـ تفلیس ـ قارص و سپس زیرساخت‌های حمل‌ونقل ترکیه انجام می‌شود.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل مدعی شد: سوخت تولیدشده در جمهوری آذربایجان در تأمین نیاز هواپیما‌های رژیم صهیونیستی نقش دارد؛ هواپیما‌هایی که در عملیات نظامی این رژیم علیه غزه، لبنان، ایران و سوریه به کار گرفته می‌شوند.

اتحاد «چهار برادر»؛ همکاری نظامی جمهوری آذربایجان، ترکیه، پاکستان و رژیم صهیونیستی

صفرنژاد در بخش دیگری از سخنان خود به همکاری‌های نظامی جمهوری آذربایجان، ترکیه، پاکستان و رژیم صهیونیستی اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته، این چهار بازیگر در چارچوب همکاری‌هایی که از آن با عنوان «چهار برادر» یاد می‌شد، رزمایش‌ها و فعالیت‌های نظامی مشترکی برگزار کرده‌اند.

وی افزود: پس از جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰ و تحولات نظامی قره‌باغ در شهریور ۱۴۰۲، به گفته وی، عنوان این همکاری‌ها به «سه برادر به‌علاوه یک» تغییر کرد؛ تغییری که وی آن را مرتبط با حساسیت‌های منطقه‌ای نسبت به حضور رژیم صهیونیستی در این همکاری‌ها دانست.

این تحلیلگر روابط بین‌الملل با اشاره به نقش پاکستان در این معادلات اظهار کرد: همکاری‌های نظامی این کشور با جمهوری آذربایجان، ترکیه و رژیم صهیونیستی، از نگاه وی، نمونه‌ای از پیچیدگی روابط و رفتار‌های سیاسی دولت‌ها در سطح بین‌المللی است.

صفرنژاد خاطرنشان کرد: این موضوع نشان می‌دهد که در تحلیل مناسبات بین‌المللی، نباید صرفاً به مواضع رسمی و اظهارات سیاسی دولت‌ها اکتفا کرد، بلکه باید همکاری‌های عملی، روابط نظامی و منافع اقتصادی آنها را نیز در نظر گرفت.

در حال تکمیل...