آیچی ناگویا چگونه از فیل سفید فاصله گرفت؟

به گزارش خبرگزاری آنا،دکتر مهناز صباغ نوین- یکی از کلیدواژه‌های اصلی دنیای ورزش در سال‌های اخیر، «پایداری» است که به بخش جدایی‌ناپذیر رویدادهای بزرگ ورزشی تبدیل شده است. همچنین، عواملی مانند دستیابی به انتشار خالص صفر کربن، از معیارهای مهم در فرایند انتخاب میزبان رویدادهای ورزشی امروز و آینده به شمار می‌روند. در بازی‌های آسیایی آیچی ناگویا نیز کشور میزبان با همکاری ذی‌نفعان، از جمله شهر میزبان، دولت‌های محلی، داوطلبان و شرکت‌های همکار، ابتکاراتی با رویکرد مسئولیت‌پذیری اجتماعی را ترویج داد که به تحقق اهداف توسعه پایدار تا سال ۲۰۳۰ کمک می‌کردند.

این اقدامات شامل استفاده از تأسیسات موجود، بهره‌گیری از محل‌های اقامت قابل انتقال، تأمین پایدار منابع با هدف استفاده از آنها پس از پایان بازی‌ها و پرهیز از ساخت سازه‌های «فیل سفید» بود، یعنی تأسیسات بزرگ و پرهزینه‌ای که پس از پایان رویداد، هزینه نگهداری بالایی دارند، اما استفاده مؤثر و متناسبی از آن‌ها نمی‌شود. استفاده از مدال‌های بازیافتی، تدوین آیین‌نامه تأمین پایدار، فراهم کردن امکان فعالیت داوطلبانه برای همه افراد بدون محدودیت سنی، جنسیتی، ملیتی یا معلولیت و همکاری با دانش‌آموزان، دانشجویان، سازمان‌ها و مؤسسات مختلف نیز از دیگر اقدامات انجام‌شده بودند. این ابتکارات را می‌توان در چارچوب محورهایی مانند پایداری زیست‌محیطی، اقتصاد چرخشی، فراگیری اجتماعی، توانمندسازی نسل جوان و مشارکت چندذی‌نفعی بررسی کرد.

یکی از اقدامات قابل توجه در زمینه پایداری زیست‌محیطی بازی‌های آیچی ناگویا، در مرکز اصلی رسانه‌ای (MMC) اجرا شد. در این مرکز، تابلوی جالبی وجود داشت که توضیح می‌داد کمیته برگزارکننده چگونه با در نظر گرفتن اصول حفاظت از محیط زیست و پایداری، چوب مورد نیاز برای ساخت میزها و صندلی‌های این مرکز را تأمین کرده است.

شهرداری ناگویا در راستای ترویج اهداف توسعه پایدار محلی (Local SDGs) و هم‌زمان با میزبانی بازی‌های آسیایی و پاراآسیایی ۲۰۲۶، طرحی مشترک با روستای کیسو در استان ناگانو برای بهره‌گیری از منابع جنگلی اجرا کرد. در چارچوب این طرح، حدود ۲۰۰ میز بلند و مجموعه‌ای از صندلی‌ها، میزهای گرد و چهارپایه‌های ساخته‌شده از چوب درختان لارچ، حاصل از عملیات تنک‌کردن جنگل، در مرکز رسانه‌ای اصلی بازی‌ها در ناگویا نصب شدند. همچنین، نیمکت‌های گلدان‌دار ساخته‌شده از همین چوب در لابی مقابل محل برگزاری نشست‌های خبری قرار گرفتند. این ابتکار، علاوه بر استفاده از منابع طبیعی محلی، بر اهمیت مدیریت پایدار جنگل‌ها، تقویت ارتباط میان جوامع بالادست و پایین‌دست رودخانه کیسو و ایجاد محیطی مناسب برای فعالیت‌های رسانه‌ای تأکید داشت.

روستای کیسو دارای جنگل‌های وسیع دست‌کاشتی است که چندین دهه پیش ایجاد شده‌اند. یکی از دلایل استفاده از چوب حاصل از تنک‌کردن جنگل‌های این منطقه، کمک به رشد مجدد درختان از طریق مدیریت اصولی تراکم جنگل است. با توجه به کارکردهای متعدد جنگل‌ها، از جمله حفاظت از منابع آب، جلوگیری از رانش زمین و فرسایش خاک، کمک به کاهش آثار تغییرات اقلیمی و حفاظت از تنوع زیستی، استفاده از چوب حاصل از عملیات تنک‌کردن جنگل اقدامی در راستای توسعه پایدار به شمار می‌رود.

در کنار اقدامات زیرساختی، شهرداری ناگویا با برگزاری کارگاه آموزشی «با لمس چوب، جنگل را بشناسیم» تلاش کرد مفاهیم توسعه پایدار و نقش جنگل‌ها را به نسل جوان منتقل کند. در این برنامه، کودکان ضمن آشنایی با کارکردهای جنگل، از نزدیک با مدال واقعی بازی‌های آسیایی آشنا شدند و با استفاده از چوب لارچ، مدال‌های دست‌ساز خود را ساختند. آنان همچنین پیام‌های حمایتی خود برای ورزشکاران را تهیه کردند؛ پیام‌هایی که در مرکز رسانه‌ای اصلی به نمایش گذاشته شدند. این اقدامات نشان می‌دهند که برگزارکنندگان، در کنار آماده‌سازی زیرساخت‌های مسابقات، بر آموزش محیط‌زیستی، مشارکت اجتماعی و استفاده مسئولانه از منابع محلی نیز تأکید داشته‌اند.

در پایان، بازی‌های آسیایی نباید صرفاً به برگزاری مسابقات ورزشی محدود شوند، بلکه باید به بستری برای توسعه پایدار، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مشارکت عمومی و ایجاد میراثی ماندگار برای نسل‌های آینده تبدیل شوند.