نقش سهگانه فناوری صنعت ساخت و ساز/ چگونه تکنولوژیهای نوین کیفیت مسکن را بالا و قیمت را میشکند؟
به گزارش خبرگزاری آنا، بازار مسکن در ایران، همواره به عنوان یکی از حساسترین بازارهای مالی، بازتابدهنده تغییرات ساختاری در اقتصاد کلان کشور بوده است. در روزگاری که عدم قطعیت در سیاستهای پولی و مالی، نوسانات شدید نرخ ارز و فشار فزاینده تورم بر سفره خانوارها، همگی دست به دست هم میدهند تا پویایی بازار را مختل کنند، بخش مسکن با پدیدهای پیچیده به نام رکود تورمی دستوپنجه نرم میکند؛ وضعیتی که در آن، علیرغم بالا ماندن قیمتها، تقاضای واقعی به دلیل فرسایش قدرت خرید مصرفکننده، به شدت افت میکند.
امروزه تقابل میان قیمتهای صعودی ناشی از تورم و توان خرید محدود خانوارها، معادلهای دشوار را در برابر سیاستگذاران و فعالان این حوزه قرار داده است. در حالی که مسکن به عنوان یک دارایی سرمایهای، همواره با نوسانات بازارهای جهانی طلا و ارز همگام بوده است، اما مرز میان مسکن سرمایهای و مسکن مصرفی اکنون در هالهای از ابهام قرار گرفته است. مسئله اصلی اینجاست که آیا قیمتها تا پایان سال جاری میلادی، تاب تحمل فشار عدم قطعیت را دارند یا شاهد بازگشت به مسیر صعودی خواهیم بود؟ و مهمتر از آن، آیا ساختارهای سنتی ساختوساز در ایران، توان پاسخگویی به این بحرانهای اقتصادی را دارند یا ضرورت گذار به سمت صنعتسازی ساختمان دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای این صنعت است؟
بحران کنونی تنها محدود به نوسانات قیمت نیست؛ بلکه ریشه در فرآیندهای تولید و مدیریت منابع نیز دارد. اتلاف گسترده مصالح، طولانی بودن زمان اجرای پروژهها و هزینههای بالای ناشی از مدیریت سنتی، از جمله موانعی هستند که در کنار تورم، قیمت نهایی مسکن را برای بخش وسیعی از جامعه غیرقابل دسترس کردهاند. در این میان، ورود فناوریهای نوین و گذار از روشهای سنتی به سمت صنعتسازی هوشمند و بهرهگیری از رویکردهای مهندسی دقیق، نه تنها میتواند زنجیره تأمین را بهینه کند، بلکه راهکاری کلیدی برای کنترل هزینههای تمامشده و بازگشت اعتماد به بازار خواهد بود.
حالا این سوال مطرح است که چقدر از نوسانات فعلی، تحت تأثیر بازارهای جهانی است و چقدر از آن محصولِ ساختارهای ناکارآمد داخلی؟ و چگونه میتوان با تکیه بر فناوریهای نوظهور، از بنبست رکود تورمی عبور کرد؟ کارشناس اقتصاد مسکن، با اشاره به محدودیت توان خرید خانوارها، پیشبینی کرد: بازار مسکن مصرفی در کوتاه مدت با کاهش تقاضا و رکود مواجه خواهد شد؛همچنین بر ضرورت اتخاذ رویکردهای نوین صنعتی در ساختوساز برای کنترل هزینهها باید تأکید بیشتر کرد.
چشمانداز قیمتها و حجم معاملات در افق کوتاهمدت
فردین منصوری، کارشناس اقتصاد مسکن، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایط کلان اقتصادی کشور، نوسانات نرخ ارز و تورم عمومی، ارزیابی وی از وضعیت رکود تورمی فعلی بازار مسکن چیست و روند قیمتها و حجم معاملات تا پایان سال جاری به چه سمتی حرکت میکند، اظهار داشت: با توجه به جهش فوقالعاده قیمت مسکن در سال اخیر و در مقابل، کاهش توان خرید خانوارها، میتوان پیشبینی کرد که بخش مسکن مصرفی وارد فاز جدیدی از رکود خواهد شد.
وی افزود: با توجه به محدودیت قدرت خرید مصرفکنندگان، بعید به نظر میرسد که در کوتاه مدت، مسکن مصرفی شاهد افزایش قیمتهای چشمگیر دیگری باشد؛ مگر آنکه نوسانات در سایر بازارهای مالی نظیر ارز و طلا به سطحی برسد که برای همگامسازی ارزش داراییها، قیمت مسکن نیز ناگزیر به افزایش باشد. با این حال، طبق شرایط فعلی، احتمالاً مسکن مصرفی آخرین بخش از بازار است که با افزایش قیمت مواجه میشود.
منصوری در ادامه درباره مسکن سرمایهای توضیح داد: در مورد مسکن کالایی یا سرمایهای، این بخش همچنان خود را با نوسانات بازار طلا و دلار هماهنگ میکند و احتمال اینکه درصدی از روند صعودی بازار را دنبال کند، وجود دارد؛ اما به طور کلی در افق زمانی تا پایان سال جاری، بعید به نظر میرسد که اختلاف قیمت چشمگیری در کل بازار مسکن مشاهده شود.
ضرورت صنعتیسازی ساختمان برای کاهش هزینهها و ارتقای کیفیت
وی در پاسخ به پرسش دیگری پیرامون راهکارهای مقابله با چالشهای ساختوساز، با تمرکز بر موضوع صنعتیسازی ساختمان، اظهار داشت: باید بدانیم که صنعتیسازی ساختمان دارای سه مزیت اساسی و پیدرپی است؛ نخست، افزایش سرعت ساخت و کاهش زمان خواب سرمایه؛ دوم، ارتقای کیفیت ساخت به دلیل قابلیت کنترل فنی دقیق و رعایت استانداردهای مهندسی؛ و سوم، جلوگیری از هدررفت مصالح و بهینهسازی مصرف منابع.
وی در ادامه تصریح کرد: این سه فاکتور در کنار هم، نه تنها به ارتقای کیفیت ساختمان کمک میکنند، بلکه با کاهش هزینههای تمامشده، قیمت نهایی مسکن را نیز کنترل مینمایند. در واقع، صنعتیسازی یکی از راهکارهای قطعی برای کاهش هزینههای مسکن است.
منصوری در پایان خاطرنشان کرد: البته باید توجه داشت که صنعتیسازی طیف گستردهای از رویکردها را شامل میشود. انتخاب شیوه و میزان مناسب صنعتیسازی که با شرایط اقتصادی، فنی و همچنین سطح نیروی انسانی ماهر موجود در ایران سازگاری داشته باشد، نیازمند بررسیهای دقیق است؛ چرا که با تغییر شرایط، رویکردهای جدیدی در این حوزه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام/