صنایع خلاق باید بر پایه عقلانیت، فضیلت و خدمت به مردم توسعه یابند

به گزارش خبرگزاری آنا، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در مراسم افتتاحیه رویداد ملی صنایع خلاق مانوین، با تشریح الزامات حکمرانی صنایع خلاق، بر به‌روزرسانی سند ملی توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم، تدوین شاخص‌های اجرایی، اصلاح فرایند صدور مجوز‌ها و ایجاد سازوکار‌های حمایتی برای تولیدکنندگان این حوزه تأکید کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به پیوند صنایع فرهنگی و خلاق با فرهنگ جوامع اظهار کرد: صنایع فرهنگی و فناوری‌های فرهنگی، چه سنتی و چه مدرن، خنثی نیستند و با فرهنگ‌ها عجین شده‌اند. صنایع خلاق چین با ژاپن، آمریکا با کانادا و انگلیس با فرانسه متفاوت است و حتی کشور‌های همسایه‌ای مانند تاجیکستان و ازبکستان نیز تفاوت‌های فرهنگی دارند.

وی افزود: در فلسفه صنایع خلاق باید به پیوند فرهنگ و صنایع خلاق توجه کرد. توصیه من این است که صنایع خلاق حکمی را دنبال کنیم؛ یعنی حکمت را با صنایع خلاق پیوند دهیم. حکمت از منظر مورد نظر ما بر سه شاخص عقلانیت، فضیلت و خدمت استوار است.

خسروپناه ادامه داد: هنر، گوهرش تخیل و خیال است؛ اما خیال گاهی پشتوانه عقلانیت دارد و گاهی به توهم متکی است. هنرمند حکیم کسی است که قوه خیال خود را با عقلانیت عجین کند. در فرهنگ ما، حکمت تنها به عقلانیت محدود نمی‌شود، بلکه فضیلت نیز اهمیت دارد. رکن سوم، خدمت به مردم است؛ بنابراین باید بررسی کنیم محصولی که تولید می‌شود، علاوه بر نوآوری، نواندیشی، فضیلت و عقلانیت، چه گرهی از مشکلات مردم باز می‌کند.

تصویب اسناد و ساختار‌های سیاست‌گذاری صنایع خلاق

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با تشریح وضعیت حکمرانی صنایع خلاق گفت: حکمرانی، به‌عنوان یک فناوری نرم، فرایندی از سیاست‌گذاری تا نظارت است و باید بررسی شود که در حوزه صنایع خلاق چه بخش‌هایی از این فرایند انجام شده و چه بخش‌هایی همچنان باقی مانده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری افزود: شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۹۷ سند ملی توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم را تصویب کرد. راه‌اندازی شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و خلاق کشور و تشکیل ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم در معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز از دیگر اقدامات این حوزه است.

خسروپناه با اشاره به سایر مصوبات مرتبط با صنایع خلاق اظهار کرد: سند اسباب‌بازی در همین سه سال اخیر تصویب و ابلاغ شد و شورای نظارت بر ساخت، طراحی، واردات و توزیع اسباب‌بازی کودکان نیز فعالیت می‌کند. سند صنایع دستی، سند موسیقی با تأکید بر موسیقی ایرانی، بنیاد بازی‌های رایانه‌ای، بنیاد پویانمایی و سیاست‌ها و الزامات صوت و تصویر فراگیر نیز از دیگر اقدامات انجام‌شده در این حوزه هستند.

وی با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به سیاست‌گذاری و مسائل اجرایی تصریح کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده در حوزه سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری، ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم در معاونت علمی باید مسائل اجرایی و مشکلات واقعی صنایع فرهنگی و خلاق را نیز حل کند و این اقدامات را بر پایه حکمت پیش ببرد.

۱۰ اولویت برای توسعه و حکمرانی صنایع خلاق

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مأموریت‌های ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم، به‌روزرسانی سند ملی توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم را یکی از اولویت‌های این حوزه دانست و گفت: این سند حدود هفت سال پیش تدوین شده و باید به‌روزرسانی شود. این مأموریت نیز به معاونت علمی ریاست‌جمهوری واگذار شده است.

وی افزود: دومین اقدام ضروری، تدوین نقشه راه همراه با شاخص‌های مشخص است. در اسناد موجود، اهداف و راهبرد‌ها بیان شده‌اند، اما اگر شاخص‌ها و مسیر دستیابی به اهداف مشخص نباشند، سند نمی‌تواند خروجی مؤثری داشته باشد.

خسروپناه با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های متولی صنایع خلاق اظهار کرد: بخش‌هایی از صنایع خلاق در اختیار وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، بخش‌هایی در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخش‌هایی نیز در حوزه آموزش‌وپرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان قرار دارند. یکی از مأموریت‌های مهم ستاد باید راهبری همگرایی میان این دستگاه‌ها باشد.

وی، ایجاد سازوکار مستقل حمایت مالی از فعالان فرهنگی را چهارمین اولویت این حوزه دانست و گفت: فعالان فرهنگی برای فعالیت در حوزه صنایع خلاق به حمایت مالی نیاز دارند و باید صندوق مستقلی برای حمایت از این فعالان در نظر گرفته شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ضرورت بازنگری در رشته‌های مرتبط با صنایع خلاق در هنرستان‌ها و دانشگاه‌ها بیان کرد: هنرستان هنر‌های زیبای اصفهان، با وجود برخورداری از ساختمان مناسب و استادان پیشکسوت، در شأن این استان فعالیت نمی‌کند. مسئولیت راه‌اندازی و تقویت این مجموعه بر عهده وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

وی افزود: روش استادـشاگردی نیز در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است تا فعالیت هنری و انتقال مهارت‌ها صرفاً به مدارک دانشگاهی محدود نباشد. بازنگری در رشته‌های آموزشی و تقویت آموزش‌های تخصصی، از الزامات توسعه صنایع خلاق است.

خسروپناه، راه‌اندازی پارک علم و فناوری تخصصی صنایع خلاق را ششمین اولویت برشمرد و اظهار کرد: در حال حاضر پارکی در دانشگاه علم و فرهنگ در این حوزه وجود دارد، اما برای توسعه صنایع خلاق به پارک علم و فناوری گسترده‌تر و متناسب با نیاز‌های این بخش نیاز داریم.

وی با اشاره به مشکلات فرایند صدور مجوز‌ها ادامه داد: صدور مجوز‌ها در حوزه صنایع خلاق گاهی سلیقه‌ای و زمان‌بر است. هنرمندی که طرحی در حوزه صنایع خلاق دارد، ممکن است میان دستگاه‌های مختلف ارجاع داده شود؛ بنابراین، علاوه بر ایجاد همگرایی میان دستگاه‌ها، باید صدور مجوز‌ها به فرایندی سریع، هوشمند و سامانه‌ای تبدیل شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حمایت از تولیدکنندگان صنایع خلاق از طریق کاهش مالیات و فرایند‌های اداری را هشتمین اولویت این حوزه دانست و گفت: اگر تولیدکننده در ابتدای فعالیت با فشار‌های مالیاتی سنگین مواجه شود، امکان شکل‌گیری و رشد کسب‌وکار از او گرفته می‌شود. سازمان امور مالیاتی باید در این زمینه نقش مؤثری ایفا کند.

وی همچنین بر ضرورت افزایش تعرفه واردات محصولات صنایع خلاق تأکید کرد و افزود: در برخی موارد، تعرفه محصولات خلاق وارداتی پایین و مالیات تولیدکنندگان داخلی بالا است. این وضعیت باید اصلاح شود تا تولیدکنندگان داخلی امکان رقابت و توسعه فعالیت خود را داشته باشند.

خسروپناه، تقویت دیپلماسی صنایع خلاق و رفع موانع صادرات را دهمین اولویت توسعه این حوزه عنوان کرد و گفت: اگر ارتباطات بین‌المللی، به‌ویژه در زمینه صادرات صنایع خلاق، شکل نگیرد، این صنایع در داخل کشور نیز رشد مطلوبی نخواهند داشت. توسعه دیپلماسی صنایع خلاق از الزامات گسترش بازار محصولات این حوزه است.